Dünya Miras Listesi'ne 25 yeni üye

Finlandiya'nın Aalto yapıları
Finlandiya'daki Aalto Works (Aalto Yapıları), 1928-1988 yılları arasında inşa edilen 13 modern yapı ve yapı topluluğundan oluşuyor. Alvar Aalto ve çalışma arkadaşlarının imzasını taşıyan eserler, modern mimariyi insan odaklı ve bulunduğu çevreyle uyumlu tasarım anlayışıyla buluşturması nedeniyle UNESCO listesine dahil edildi.

İran'daki Alamut Kalesi
İran'ın kuzeyindeki Elburz Dağları'nda yer alan Alamut Kalesi ve ona bağlı altı tarihi eserler UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kabul edildi.

11. yüzyılın sonlarından itibaren Alamut Kalesi, Nizari İsmaililerin siyasi, askeri ve entelektüel merkezi olarak kullanıldı. Kale ve çevresindeki savunma yapıları, dönemin stratejik savunma sistemi ile kültürel ve bilimsel yaşamına ışık tutuyor.

Amazon Tiyatroları

Yeni miras alanı iki bileşenden oluşuyor: Belem kentindeki Theatro da Paz ve Praça da Republica ile Manaus kentindeki Teatro Amazonas ve Largo de Sao Sebastiao. Bu yapılar, Brezilya'nın Pará ve Amazonas eyaletlerinde, 1879-1912 yılları arasındaki Kauçuk Döngüsü'nün ekonomik zirvesini temsil eden Amazon "Altın Çağı" döneminde inşa edilmiştir.

Fransız ve Avrupa mimarisinden ilham alan, Amazon'u çağrıştıran süsleme motifleriyle bezenen bu yapı toplulukları, dönemin siyasi ve kentsel hedeflerini simgeleyen anıtlar olarak tasarlanmıştır.

Antik Sarnath Budist Alanı
Buda'nın MÖ 6. yüzyılda ilk vaazını verdiğine ve ilk müridleriyle buluştuğuna inanılan Hindistan'ın kutsal Sarnath bölgesindeki mimari ve arkeolojik kalıntıları kapsamaktadır.

Budistler için en önemli dört hac merkezinden biri olarak gösterilen Sarnath, yüzyıllar boyunca kraliyet, manastırlar ve halkın desteğiyle gelişmiş; bu süreçte çok sayıda stupa, tapınak ve Budist manastırı inşa edilmiştir.

Asuka ve Fujiwara Antik Başkentleri

Japonya'da Nara Havzası'nın güneyinde yer alan Asuka ve Fujiwara, Çin'in ritsuryo olarak bilinen yazılı hukuk sistemini örnek alan merkezi devlet düzeninin kurulmasına öncülük eden iki antik başkentidir.

Miras alanı saraylar ve yönetim yapıları, Budist tapınakları ile höyük mezarlardan oluşan toplam 19 bileşeni kapsıyor.

Normandiya Çıkarması Plajları

Fransa'da Normandiya kıyıları boyunca yaklaşık 80 kilometrelik bir sahil şeridinde yer alan altı alan, 2. Dünya Savaşı sırasında Batı Avrupa'nın Nazi işgalinden kurtuluş sürecini başlatan Overlord Harekâtı'nın ilk aşaması olan ve 6 Haziran 1944'te gerçekleştirilen Müttefik Çıkarması ile doğrudan ilişkilidir.

Miras alanı; Almanların inşa ettiği sığınaklar, topçu bataryaları, ateş kontrol mevzileri ve direniş noktaları gibi önemli askeri kalıntıları korumaktadır. (Fotoğraf: Manuel de Rugy)

Gdynia Modernist Kent Merkezi
Polonya'da Baltık Denizi kıyısında yer alan Gdynia Modernist Kent Merkezi, doğu-batı ve kuzey-güney doğrultusundaki en önemli iki ana caddeyi, iki dünya savaşı arasındaki döneme ait planlı yapı adalarını ve kent merkezinde günümüze ulaşan bu dönemin yapılarını kapsamaktadır. Bu alan, modernist mimari anlayışının geniş ölçekte uygulandığı örneklerden biri olarak öne çıkmaktadır.

Jingdezhen El Yapımı Porselen Endüstrisi Alanları
Çin'deki miras alanı, 10. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar el yapımı porselen üretiminin geçirdiği gelişimi ve bu üretimin Çin'de olduğu kadar dünya genelinde de sanayi, sanat ve ticaret üzerinde yarattığı derin etkileri gözler önüne seriyor.

Cebel Amil Kaleleri

Miras alanı, Lübnan'ın güneyindeki tarihî Cebel Amil bölgesinde yer alan beş tahkim edilmiş yapıdan oluşmaktadır: Kalat eş-Şakif (Beaufort Kalesi), Kalat Tibnin (Toron Kalesi), Kalat Şakra (Dubieh Kalesi), Kalat Deyr Kifa (Maron Kalesi) ve Kalat Şama (Şama Kalesi).

Orta Çağ'dan 19. yüzyıla kadar gelişimini sürdüren kaleler, Haçlılar, Eyyubiler, Memlükler, Osmanlılar ve yerel feodal yönetimler tarafından gerçekleştirilen ardışık yerleşim ve uyarlama süreçlerini yansıtmaktadır.

Mangistau Kaya Camileri ve Kutsal Alanlar
Kazakistan'da Hazar Denizi kıyısındaki Mangistau Yarımadası'nda bulunan miras alanı, kayalara oyulmuş beş kutsal yapı ile bunların çevresindeki geniş mezarlık alanlarından oluşuyor.

Languedoc Kraliyet Capet Kaleleri
Fransa'daki Carcassonne Kalesi ve surları ile Aguilar, Lastours, Montsegur, Peyrepertuse, Puilaurens, Queribus ve Termes kalelerinden oluşan sekiz yapıyı kapsamaktadır. Bu yapılar, Albigens Haçlı Seferi'nin ardından 13. ve 14. yüzyıllarda kurulan Capet Hanedanı'nın savunma sisteminin temel unsurlarını oluşturmaktadır.

Sebastia

Filistin Turizm ve Tarihi Eserler Bakanı Hayik, işgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeyindeki Sebastia Antik Kenti'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kaydedildiğini açıkladı.

Taşkent Modernist Mimarisi

Özbekistan'da 1966 Taşkent depreminin ardından kentin yeniden inşa edilmesi ve dönüşümü sürecinde, 1960'lı yıllardan 1990'ların başına kadar inşa edilen modernist mimariye sahip 10 yapı ve kentsel kompleksten oluşan seçkin bir topluluğu kapsamaktadır.

Hun Soylularının Mezar Kompleksleri
Miras alanı, Hun (Xiongnu) aristokrasisine ait sekiz mezar kompleksinden oluşmaktadır.

İmparatorluğun eski topraklarında günümüze ulaşan çok sayıdaki arkeolojik kalıntı arasında yer alan mezarlıklar, Hunların cenaze gelenekleri hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Büyük boyutları ve derinlikleriyle dikkat çeken ana mezarlar; halka biçimli küçük tümülüslerle işaretlenmiş yan mezarlar ve ikili taş dizilerinden oluşan kurban alanlarıyla çevrelenmiştir. (Fotoğraf: N.Erdene-Ochir)

Komorlar Tarihi Sultanlıklar Bölgesi
Kökenleri en az 11. yüzyıla uzanan ve 14. ile 15. yüzyıllarda şehir devletlerine dönüşen altı tarihi kentten oluşmaktadır. Bu yerleşimler zamanla Komor Takımadaları'nda kurulan sultanlıkların başlıca kentsel merkezleri haline gelmiştir.

Sao Tome ve Principe Yarım Alanları

Miras alanı, Sao Tome ve Principe adalarında yer alan ve coğrafi olarak birbirinden ayrı altı roçadan (Portekiz sömürge dönemine ait tarım plantasyonu) oluşmaktadır.

Condominio Tiyatroları
Seri miras alanı, Orta İtalya'daki Emilia-Romagna, Marche ve Umbria bölgelerinde, 18. yüzyılın ortalarından 19. yüzyılın sonlarına kadar inşa edilen İtalyan tarzındaki on condominio tiyatrosundan oluşmaktadır.

Geç Barok etkileri taşıyan Neoklasik mimariyi temsil eden bu tiyatrolar; katmanlı loca düzeni, üstün akustik ve görüş açısı sağlayacak şekilde tasarlanmış seyir salonları, parter bölümü, fuayeler, ridotto adı verilen sosyal buluşma salonları ve dönemin özgün sahne mekanizmalarıyla dikkat çekiyor.

Sidi Bou Said Köyü
Tunus'taki bölge, Akdeniz'e hakim bir burun üzerinde, falezlerin doğal topoğrafyasıyla uyum içinde gelişmiş, kartpostalları andıran tarihi bir köydür. Yerleşim, 12. ve 13. yüzyıllarda yaşamış mutasavvıf ve evliya Sidi Bou Said'in türbesi etrafında şekillenmiştir.

Doğal çevreyle bütünleşen mimarisi ve kent dokusu, simgesel mavi-beyaz renkleriyle oluşturduğu kendine özgü estetik görünümü sayesinde Sidi Bou Said, özgün bir kültürel peyzajı temsil etmektedir.

Phra Mahathat Manastırı

Tayland'ın güneyindeki Nakhon Si Thammarat eyaletinde, Pasifik ve Hint okyanusları arasında uzanan dar bir kara şeridinde yer alan Phra Mahathat Manastırı, 8. yüzyılda kurulmasından bu yana bölgenin en önemli Budist merkezlerinden biri olmuştur. (Fotoğraf: Wannasarn Noonsuk)

Akabe Deniz Koruma Alanı
Ürdün'de, Kızıldeniz'in en kuzey ucunda yer alan Akabe Deniz Koruma Alanı, mercan resifleri, deniz çayırı yatakları ve orta derinlikte bulunan mezofotik resiflerden oluşan zengin bir deniz ekosistemini kapsamaktadır. Bu habitatlar, çok sayıda deniz canlısına ev sahipliği yaparken önemli ekolojik süreçlerin devamlılığını da sağlamaktadır.

Boma–Badingilo
Güney Sudan'daki miras alanı, Boma Milli Parkı, Badingilo Milli Parkı ile bunları çevreleyen taşkın ovaları ve savan ekosistemlerinden oluşmaktadır. Güney Sudan'da, Sudd Sulak Alan Sistemi ile Doğu Sudan Savanası'nın kesişim noktasında yer alan alan; mevsimsel yağışlar ve taşkın rejimiyle şekillenen geniş çayırlıklar, sulak alanlar, taşkın düzlükleri, ormanlık alanlar ve savanlardan oluşan zengin bir doğal mozaik sunmaktadır. (Fotoğraf: Gael R. Vande weghe)

Okefenokee Ulusal Yaban Hayatı Koruma Alanı
ABD'nin Georgia eyaletinin güneydoğusu ile Florida eyaletinin kuzeydoğusunda yer alan miras alanı, dünyanın subtropikal kuşağındaki en büyük alçak rakımlı tatlı su turbalığını oluşturan Okefenokee Bataklığını koruma altına almaktadır. Alan, aynı zamanda Kuzey Amerika Kıyı Ovası'nın küresel biyolojik çeşitlilik sıcak noktasında bulunan en büyük ve en iyi korunmuş ekosistemlerden biri olarak kabul edilmektedir.

Batı Limfjord'un Kemikli Balık Fosilleri

Danimarka'nın kuzeyindeki Jutland Yarımadasında, Batı Limfjord kıyısında bulunan miras alanı, dünyanın en iyi korunmuş balık fosillerinden bazılarını barındıran Hanklit ve Knudeklint kıyı falezlerinden oluşmaktadır.

Vadi Vuraya (Wadi Wurayah)

Miras alanı, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Hacer Dağları içerisinde yer almaktadır ve dünyanın en iyi korunmuş ve en geniş ofiyolit kayaç dizilimlerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. (Fotoğraf: Nuri Asmita

Olimpos Dağı ve Çevresi
Miras alanı, Yunanistan'ın kuzeyinde yer alan ve ülkenin en yüksek zirvesi olan Olimpos Dağı ile çevresini kapsamaktadır. Denize yakın konumu ve kısa mesafede hızla yükselen topoğrafyası sayesinde oluşan kendine özgü mikroiklim, bölgede olağanüstü bir yer şekli, iklim ve bitki örtüsü çeşitliliği meydana getirmiştir.

Antik Yunan inancına göre Olimpos Dağı, başlarında Zeus'un bulunduğu On İki Olimpos tanrısının yaşadığı kutsal mekan olarak kabul edilmiştir. Hesiodos ve Homeros'un eserleri sayesinde Olimpos Dağı, Yunan ve Roma dünyasında mitolojinin en önemli simgelerinden biri hâline gelmiş, yüzyıllar boyunca Yunan uygarlığının kalıcı sembollerinden biri olmayı sürdürmüştür.