Bilim insanlarını yıllardır büyüleyen dev buzdağı A23a, yaklaşık 40 yıllık yolculuğunun ardından yok olmanın eşiğine geldi. Uzmanlara göre buzdağının tamamen parçalanıp erimesi yalnızca birkaç hafta sürebilir.
A23a, 1986 yılında Filchner Ice Shelf’ten koparak oluştu. İlk oluştuğunda yaklaşık 4000 kilometrekare büyüklüğündeydi ve bu da onu bir dönem dünyanın en büyük buzdağı yapmıştı.
Koptuktan sonra Weddell Sea’nin deniz tabanına saplanan buzdağı 30 yıldan fazla süre yerinde sıkışıp kaldı. Ancak 2020’de yeniden hareket etmeye başladı ve okyanus akıntılarıyla kuzeye doğru sürüklendi.
AYLARCA GİRDAPTA DÖNDÜ
Buzdağı, Antarktika Yarımadası boyunca “Iceberg Alley” olarak bilinen rota üzerinden ilerledi ve South Orkney Adaları civarında dev bir okyanus girdabında yaklaşık sekiz ay boyunca kendi etrafında döndü.
Daha sonra South Georgia Island yakınlarında yeniden sıkıştı ancak akıntıların etkisiyle tekrar serbest kaldı ve yolculuğuna devam etti.
BBC'nin haberine göre bilim insanları, son bir yılda buzdağının hızla küçüldüğünü belirtiyor. 2025’in başında hâlâ devasa olan A23a, zamanla parçalanarak çok sayıda yeni buzdağı oluşturdu.
Bunlar arasında A23g, A23h ve A23i gibi yeni parçalar da ortaya çıktı.
Yüzeyinde oluşan erime suları ve çatlaklar ise “hidrofraktür” adı verilen süreçle buzdağının hızla parçalanmasına yol açtı. Bu süreçte su çatlakların içine girerek buzun içten kırılmasına neden oluyor.
SICAK SULARDA SON BULACAK
Buzdağı artık Antarktika’dan oldukça uzak bir noktada, Güney Atlantik’te daha sıcak suların içinde bulunuyor. Yüzey sıcaklıklarının yaklaşık 10°C olduğu bu bölgede buz hızla eriyor.
Araştırmacılar A23a’nın parçalanmasını yalnızca merak nedeniyle değil, Antarktika buz raflarının geleceğini anlamak için de yakından izliyor.
British Antarctic Survey’ten Prof. Mike Meredith’e göre dev buzdağları, iklim değişikliği koşullarında buz raflarının nasıl davranabileceğini anlamak için adeta “yüzen doğal laboratuvarlar” görevi görüyor.
5 Mart 2026 itibarıyla A23a’nın büyüklüğü yaklaşık 180 kilometrekareye kadar düştü. Bilim insanları buzdağı 70 kilometrekare seviyesine indiğinde onu takip etmeyi bırakacak.
Uzmanlara göre A23a haftalar içinde tamamen eriyip kaybolacak. Bu da dünyanın en yaşlı ve en uzun yolculuk yapan buzdağlarından birinin hikayesinin sonuna gelindiğini gösteriyor.
