Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in son üç yılda yürüttüğü geniş kapsamlı tasfiye dalgası, dünyanın en güçlü ikinci ordusu kabul edilen Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun üst yönetiminde ciddi bir boşluk oluşmasına yol açtı.
New York Times gazetesinin haberine göre 2023 yılında Çin’in en üst askeri karar organı olan Merkez Askeri Komisyonu’nda Şi’nin yanında yer alan komutanların neredeyse tamamı görevden alındı, haklarında soruşturma başlatıldı ya da kayıplara karıştı.
Tasfiyeler sonrası yalnızca tek bir generalin aktif görevde kaldığı belirtiliyor.
SADIK İSİMLER DE KAÇAMADI
Şi, yaklaşık on yıllık iktidarı boyunca ordunun üst yönetimini kendi belirlediği isimlerle şekillendirmişti. Ancak yolsuzlukla mücadele ve lidere bağlılık vurgusuyla yürütülen kampanya, Şi’ye yakın isimleri de hedef aldı.
Tasfiyelerin son örneklerinden biri, Şi’nin en üst düzey askeri isimlerinden biri olarak görülen General Zhang Youxia’nın görevden alınması oldu. Zhang ile birlikte görevden uzaklaştırılan General Liu Zhenli de ordunun operasyonel planlamasından sorumlu en önemli isimler arasında yer alıyordu.
Uzmanlar, bu iki komutanın görevden alınmasının, Çin ordusunun savaş hazırlıkları ve operasyonel planlama süreçlerinde geçici zafiyet yaratabileceğini değerlendiriyor.
ORDUDA DEĞİŞİM RÜZGARI
Tasfiyeler yalnızca Merkez Askeri Komisyonu ile sınırlı kalmadı. Füze sistemlerinden sorumlu Roket Kuvvetleri, donanma ve bölgesel askeri komutanlıklar dahil olmak üzere ordunun birçok kritik biriminde üst düzey görev değişiklikleri yaşandı.
Şi’nin 2016 yılında oluşturduğu beş bölgesel askeri komutanlık yapısı da bu süreçten etkilendi. Tayvan çevresindeki askeri faaliyetlerden sorumlu Doğu Tiyatro Komutanlığı’na ise geçtiğimiz yıl yeni bir komutan atandı.
2023 başında Çin ordusu içinde farklı komuta ve uzmanlık alanlarında görev yapan en az 30 general ve amiralin büyük bölümünün görevden alındığı veya ortadan kaybolduğu ifade ediliyor. Yapılan incelemelere göre aktif görevde olduğu düşünülen general sayısı yalnızca yedi.
Merkez Askeri Komisyonu’nda görevine devam eden tek generalin, siyasi disiplin ve yolsuzluk soruşturmalarını yöneten Zhang Shengmin olduğu belirtiliyor.
Şi Cinping’in 2027 yılında Çin Komünist Partisi Genel Sekreterliği için dördüncü dönem hedeflediği değerlendiriliyor. Analistler, ordu içindeki tasfiyelerin Şi’nin siyasi gücünü pekiştirme stratejisinin önemli bir parçası olduğunu belirtiyor.
