İnsanların her gün çöpe attığı plastik şişeler, ambalajlar ve otomobil parçaları, İskoçya'da sıra dışı bir mühendislik projesinin temel malzemesi oldu. Beton ve çelik yerine geri dönüştürülmüş plastikten inşa edilen Easter Dawyck Köprüsü, atıkların nasıl değerli bir yapı malzemesine dönüştürülebileceğini gözler önüne serdi.

İskoçya'nın Peeblesshire bölgesinde, Tweed Nehri üzerinde bulunan köprü, 2011 yılında tamamlandı. Guinness Dünya Rekorları tarafından 50 tondan fazla plastik atıkla inşa edilen en uzun kalıcı köprü olarak kayıtlara geçirildi. Yaklaşık 27,4 metre uzunluğundaki yapı, hem çevreci yaklaşımı hem de taşıma kapasitesiyle dikkat çekti.

Çöpe atılan plastikler köprü oldu. LEGO gibi tek tek birleştirdiler - Resim : 1

50 TON PLASTİK ATIK YENİDEN HAYAT BULDU

Köprünün inşasında evsel plastik atıkların yanı sıra otomotiv sektöründen elde edilen plastik malzemeler de kullanıldı. Normal şartlarda çöpe gidebilecek bu materyaller, özel işlemlerden geçirilerek köprünün taşıyıcı elemanlarını oluşturdu.

Projenin geliştirilmesinde Cardiff Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, ABD'deki Rutgers Üniversitesi ve Vertech Composites gibi kuruluşlar görev aldı. Böylece plastik atıklar, yalnızca yeni ambalajların üretiminde değil, ağır araçların geçişine uygun bir altyapı projesinde de değerlendirildi.

Çöpe atılan plastikler köprü oldu. LEGO gibi tek tek birleştirdiler - Resim : 2

BETON VE ÇELİĞE ALTERNATİF OLDU

Köprüde kullanılan malzeme, mühendislik literatüründe Structural Plastic Lumber (Yapısal Plastik Kereste) olarak adlandırılıyor. Termoplastik esaslı bu malzeme, ahşap benzeri biçimlerde işlenebiliyor ve yapı elemanlarının üretiminde kullanılabiliyor.

Geleneksel ahşap malzemeler gibi çürümemesi, metal gibi paslanmaması ve boyama gerektirmemesi önemli avantajları arasında gösteriliyor. Ayrıca düzenli korozyon önleyici uygulamalara ihtiyaç duymaması, uzun vadeli bakım süreçlerini kolaylaştırıyor.

Çöpe atılan plastikler köprü oldu. LEGO gibi tek tek birleştirdiler - Resim : 3

44 TONLUK ARAÇLARI TAŞIYABİLİYOR

Plastikten yapılan bir köprünün ağır araçları taşıyıp taşıyamayacağı, projenin en çok merak edilen yönlerinden biriydi. Ancak Easter Dawyck Köprüsü, yaklaşık 44 tonluk ağır yük araçlarının geçişine uygun taşıma kapasitesiyle tasarlandı.

Bu özellik, geri dönüştürülmüş plastiklerin doğru mühendislik hesaplamaları ve tasarımla birlikte yalnızca hafif ürünlerde değil, büyük ölçekli altyapı projelerinde de kullanılabileceğini gösterdi.

Çöpe atılan plastikler köprü oldu. LEGO gibi tek tek birleştirdiler - Resim : 4

LEGO GİBİ 4 GÜNDE MONTAJ EDİLDİ

Easter Dawyck Köprüsü'nün en dikkat çekici özelliklerinden biri de inşa süreci oldu. Yapı, nehrin üzerinde sıfırdan inşa edilmek yerine önceden fabrikada hazırlanan büyük parçalar hâlinde üretildi.

Hazırlanan köprü elemanları şantiyeye taşındı ve burada birleştirildi. Montaj işlemi ise yalnızca dört gün içerisinde tamamlandı. Böylece geleneksel köprü inşaatlarına kıyasla oldukça hızlı bir uygulama gerçekleştirildi.

Çöpe atılan plastikler köprü oldu. LEGO gibi tek tek birleştirdiler - Resim : 5

BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR DA PLASTİK KÖPRÜLERİ İNCELİYOR

Geri dönüştürülmüş plastiklerin taşıyıcı yapılarda kullanılması bilimsel araştırmalara da konu oldu. 2013 yılında Journal of Thermoplastic Composite Materials dergisinde yayımlanan bir araştırmada, yüzde 94 oranında geri dönüştürülmüş plastik içeren başka bir köprünün yapısal dayanımı incelendi.

ABD Ordusu Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Merkezi tarafından gerçekleştirilen testlerde M1 Abrams tankı ve yüklü bir kamyon kullanıldı. Araştırma, geri dönüştürülmüş termoplastik malzemelerin ağır yükler altındaki mühendislik performansının değerlendirilmesi açısından önemli bir örnek oluşturdu. Ancak bu çalışma doğrudan Easter Dawyck Köprüsü üzerinde yapılmadı.

Çöpe atılan plastikler köprü oldu. LEGO gibi tek tek birleştirdiler - Resim : 6

ESKİDİĞİNDE YENİDEN DÖNÜŞTÜRÜLEBİLECEK

Projenin çevresel açıdan öne çıkan özelliklerinden biri de kullanılan malzemenin yeniden dönüştürülebilir olması. Guinness Dünya Rekorları kayıtlarında köprünün tamamının geri dönüştürülebilir bir yapı olduğu belirtiliyor.

Bu yaklaşım, gelecekte inşaat sektöründe plastik atıkların daha fazla değerlendirilmesinin önünü açabilecek örneklerden biri olarak görülüyor. Easter Dawyck Köprüsü, çöpe atılan malzemelerin doğru teknolojiyle yeniden ekonomiye kazandırılabileceğini gösteren dikkat çekici projeler arasında yer alıyor.

Çöpe atılan plastikler köprü oldu. LEGO gibi tek tek birleştirdiler - Resim : 7