Emekliye seyyanen zam formülünü açıkladı. Herkesin alacağı para belli oldu

Türkiye’de milyonlarca vatandaşın yakından takip ettiği emekli maaş zamları konusunda yeni gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın duyurduğu ve uzun süredir Ekonomi Koordinasyon Kurulu ile ilgili bakanlıkların masasında tuttuğu emeklilere yönelik yeni düzenleme paketinin detayları netleşmeye başladı.

Sabah'ta yer alan bilgilere göre, SSK ve Bağ-Kur kapsamında yer alan yaklaşık 17 milyon 128 bin emekli vatandaş, halihazırda kesinleşen enflasyon rakamları ile birlikte gözlerini refah payı ve seyyanen zam artışlarına çevirmiş durumda. Siyaset ve ekonomi kulislerinde günlerdir tartışılan formüller, uzman isimlerin yaptığı kritik değerlendirmelerle gün yüzüne çıkıyor.

Emeklilerin en çok merak ettiği konuların başında seyyanen zammın tüm emekli kesimine aynı oranda mı yansıtılacağı sorusu geliyor. Konuyla ilgili canlı yayınlarda önemli tahliller yapan SGK Uzmanı Serkan Kumdakçı, milyonlarca vatandaşı ilgilendiren çarpıcı bilgiler paylaştı. Yapılan değerlendirmelere göre, geçmiş dönemlerdeki gibi seyyanen zammın tüm emeklilere eşit miktarda ödenen tek tip bir rakam olarak karşımıza çıkmayacağı ifade ediliyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in daha önce yaptığı göstergelere atıfta bulunan uzmanlar, ödenen prim gün şartı ile yaş kriterinin bu süreçte ana belirleyici unsurlar olacağını vurguluyor. Gündemde yer alan taslak senaryolara göre seyyanen zammın 10.000 TL ile 15.000 TL arasında değişen rakamlarla uygulanabileceği, hatta 5.000 Türk lirasından başlayarak basamaklı ve kademeli bir şekilde yukarı doğru tırmanabileceği ihtimaller arasında bulunuyor.

Bu durum, daha uzun yıllar prim ödemiş ve sisteme daha çok katkı sağlamış emeklilerin, kademeli sistemden daha yüksek pay almasının önünü açacak. Yeni düzenlemenin en dikkat çekici ayağını ise prim gün sayıları ve emeklilik yaşları oluşturuyor. Mevcut sistemde yer alan prim gün adedine göre yapılacak olası seyyanen zam dağılımının şu şekilde şekillenmesi bekleniyor:

• 3600 gün prim ödeyerek emekli olan vatandaşların yaklaşık 5.000 TL civarında bir seyyanen destek alabileceği,
• 5000 gün primle emeklilik hakkı kazananların 10.000 TL seviyesinde ek ödeme alabileceği,
• 7200 gün ve üzeri prim ödeyen uzun vadeli sigortalıların ise 15.000 TL dolayında seyyanen zamla desteklenebileceği hesaplanıyor.

Sadece 10.000 TL’lik ortalama bir seyyanen zam senaryosu üzerinden yapılan hesaplamalarda dahi taban aylıkların 35.000 Türk lirası eşiğine yaklaşabileceği görülüyor. Bunun yanı sıra refah payı ödemelerinde yaş faktörünün de devreye gireceği belirtiliyor. 65 yaş ve üzerindeki emeklilere daha yüksek oransal katkı sağlanması, 50-55 yaş aralığında genç yaşta emekli olanlara ise kademeli olarak daha düşük refah payı verilmesi gibi sosyo-ekonomik kriterler masadaki yerini koruyor.

Şu ana kadar kesinleşen enflasyon verileri çerçevesinde emeklilerin hak ettiği artış oranlarının bir kısmı netleşmiş durumda. Yılın kalan aylarındaki enflasyon verilerinin de eklenmesiyle birlikte maaşlarda ciddi bir tırmanış bekleniyor. Uzmanlar, halihazırda 23.552 lira seviyesinde bulunan kök maaşların, kasım ve aralık ayı enflasyon farklarının yansımasıyla 25.907 liraya ulaşacağını öngörüyor.

Bunun üzerine eklenecek olan refah payı ve oransal ek katkı paylarının yüzde 10 ile yüzde 20 (bazı senaryolarda yüzde 5 ile yüzde 20 aralığında) arasında değişmesi durumunda, en düşük emekli aylığının 30.000 TL sınırını aşarak hatta daha yukarıdaki rakamlara tırmanabileceği ifade ediliyor. Eğer seyyanen zam oranı yüzde 35 seviyelerine çıkarılır ve bu orana refah payı da ilave edilirse, toplam artış oranının yüzde 40 bandına yaklaşması bekleniyor.

Bu durumda emekli maaşlarının 37.000 ila 38.000 TL aralığına ulaşması sürpriz olmayacak. Yapılacak düzenlemelerin sadece kendi adına emekli olanları değil, aynı zamanda hak sahibi olarak dul ve yetim aylığı alan milyonlarca vatandaşı da ilgilendirdiği unutulmamalıdır. Yaş farkı ve prim günü hesaplamalarında dul ve yetim maaşı alanların durumunun nasıl ele alınacağı büyük bir merak konusu olmaya devam ediyor.

Hesaplamaların ve yaş kriterlerinin vefat eden sigortalının statüsüne göre mi yoksa maaşı fiilen alan hak sahibine göre mi şekillendirileceği, hükümetin önümüzdeki günlerde açıklayacağı resmi tebliğlerle netleşecektir. Emeklilerin yaşadığı alım gücü kaybını telafi etmek ve enflasyonun yarattığı tahribatı en aza indirmek amacıyla sadece maaş zamlarıyla sınırlı kalınmıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın da aktif olarak dahil olduğu yeni dönem çalışmalarında, "vatandaşlık maaşı" adı altında gelir tamamlayıcı aile destek sistemlerinin devreye sokulması planlanıyor. Bu kapsamda, dar gelirli emeklilere yönelik bölgesel bazda kira yardımları ve sosyal destek ödemelerinin de yapılabileceği konuşuluyor.

Hem refah payı artışları hem seyyanen zam mekanizmaları hem de sosyal yardım paketleriyle birlikte 2027 yılının emekliler açısından desteklerin yoğunlaşacağı bir döneme dönüşmesi bekleniyor. 18 milyona dayanan toplam emekli nüfusunun alım gücünü korumak, aile birliğini ve sosyal refahı güvence altına almak adına atılacak bu adımların, Türkiye ekonomisinin öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldığı açıkça görülüyor.