Şehriban KIRAÇ - NEFES

Kitap alamayan, tavuk etine bile hasret kalan çocuklar geçinmek için atölyede, tarlada, sanayide, sokakta, lokantada alın teri döküyor. Türkiye’de 15-17 yaş aralığındaki erkek çocuklarının yüzde 37’si iş gücünde yer alıyor. Yani her 10 erkek çocuğundan neredeyse 4’ü ev geçimine katkı sunmak için çalışıyor. Kız çocuklarında da son yıllarda çalışan sayısı hızla artıyor. Türkiye’de 15-17 yaş grubundaki çocukların iş gücüne katılım oranı 2022’de yüzde 18.7 iken 2025’te yüzde 25.5’e yükseldi. Böylece 2025’te bu yaş grubundaki her dört çocuktan yaklaşık biri ya çalışıyor ya da iş arıyor. Erkek çocuklarda iş gücüne katılım oranı 2022’de yüzde 27 iken 2025’te bu 9.5 puan artışla yüzde 36.5’e ulaştı. Kız çocuklarında ise iş gücüne katılım oranı aynı dönemde yüzde 10’dan yüzde 13.9’a yükseldi.

Research İstanbul’un Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve UNICEF verilerinden derlediği verilere göre, 2025’te Türkiye’nin nüfusu 86 milyonu aşarken 18 yaş altındaki çocuk sayısı 21.4 milyon oldu. Türkiye’de çocuklar nüfusun giderek daha küçük bir bölümünü oluştururken çocukların yaşam koşulları ve karşılaştıkları eşitsizlikler ise derinleşiyor. Türkiye’de çocuklar toplumun genelinden daha fazla yoksunluk yaşıyor. Çocukların yüzde 27.2’si maddi yoksunluk içindeyken toplam nüfustaki maddi yoksunluk oranı yüzde 22.5 oldu.

Her 4 çocuktan biri ya çalışıyor ya da iş arıyor - Resim : 1
GIDAYA GÜNDE 359 TL

Geçim şartlarının ağırlaşması, özellikle eriyen aile geliri çocukları daha fazla çalışma hayatına itiyor. Türkiye’de 10-18 yaş arasındaki bir çocuğun dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için günlük 359.62 TL, aylık ise 10 bin 789 TL harcama yapması gerekiyor. Yani 28 bin 75 TL kazanan bir ebeveynin sadece çocuğunun karnını doyurabilmek için aylık maaşının yüzde 38’den fazlasını harcaması gerekiyor. Bir çocuk için günlük et, tavuk ya da balığa 68 lira harcamak gerekirken Türkiye’de 15 yaş ve altındaki çocukların bulunduğu hanelerin yüzde 23.1’inde maddi imkânsızlıklar nedeniyle çocuklara her gün et, tavuk veya balık içeren bir yemek sağlanamıyor.

TATİL NEDİR BİLMİYORLAR

Research İstanbul’a göre, çocukların yaşadığı maddi yoksunluk yalnızca beslenme gibi temel ihtiyaçlarla sınırlı kalmıyor. Hanelerin yüzde 22.2’sinde çocuklar evden uzakta bir haftalık tatil yapamıyor, yüzde 18.7’sinde paralı okul gezilerine katılamıyor ve yüzde 18.2’sinde boş zaman etkinliklerine erişemiyor. Maddi nedenlerle çocuklarına yaşlarına uygun kitap sağlayamayan hanelerin oranı ise yüzde 8. Hanelerin yüzde 11.2’sinde çocukların evde ders çalışabileceği uygun bir yer yok. Hanelerin yüzde 9.2’si çocuklarına yeni giysi, yüzde 9.4’ü yeni ayakkabı alacak güçte değil. Çocukların yüzde 10’u ise günde en az bir kez taze meyve sebze tüketiminin olmadığı evlerde yaşıyor. Yani anne babalar çocuklarına bir elma, portakal alamayacak duruma geldi. Çocukların neredeyse yüzde 12’sinin ise oyuncakları yok.