Marketten su alırken, damacanadan bardağa su doldururken ya da çocuğunuzun beslenme çantasına su koyarken şişenin altına bakmak kimsenin aklına gelmez. Ama orada küçük bir üçgen ve içinde bir numara var. İşte o numara aslında sizin sağlığınızla ilgili çok önemli bir uyarı. Ve ne yazık ki Türkiye'de insanların yüzde 90'ı bunun ne anlama geldiğini bilmiyor.
O üçgenin içindeki numara, plastiğin kimlik numarası gibi bir şey. 1'den 7'ye kadar gidiyor ve her numara farklı bir plastik türünü temsil ediyor. Yani hepsi aynı plastik değil.
1 NUMARA EN MASUMU, 3 VE 7 NUMARAYA DİKKAT!
En çok gördüğünüz numara 1'dir. Su şişelerinin neredeyse tamamında 1 yazar. Bunun adı PET. Tek kullanımlık için üretilmiştir. Yani o şişeyi alıp suyu içtikten sonra aynı şişeye tekrar tekrar su doldurup kullanmamalısınız. Güneşte kaldığında ve ısındığında içindeki madde suya karışmaya başlıyor. Bu yüzden uzmanlar PET şişeleri asla tekrar kullanmayın diyor.
En tehlikeli olarak bilinenler ise 3 ve 7 numara. 3 numara PVC demek. Genelde streç filmlerde ve bazı sert plastiklerde var. İçinde BPA denilen zararlı madde bulunduruyor. 7 numara ise en karışık olanı. Diğer kategorilere girmeyen tüm plastikler 7 olarak işaretleniyor. Bazı 7 numaralı şişelerde BPA oranı çok yüksek olabiliyor. Bu yüzden özellikle hamilelerin ve çocukların 3 ve 7 numaralı plastiklerden uzak durması öneriliyor.
PEKİ HANGİ NUMARALAR GÜVENLİ?
Eğer tekrar kullanılabilir bir şişe arıyorsanız 5 numarayı arayın. 5 numara PP olarak geçiyor ve en güvenli plastik türlerinden biri olarak kabul ediliyor. Yoğurt kapları, biberonlar ve o pahalı mataraların çoğunda 5 yazar. Hem sıcak hem de soğukla temasa daha dayanıklı.
2 numara HDPE ve 4 numara LDPE de güvenli kabul edilenlerden. 2 numara genellikle deterjan kutularında ve damacanalarda olur, oldukça sağlamdır. 4 numara ise poşetlerde ve bazı sıkılabilir şişelerde bulunur.
Uzmanların en önemli uyarısı şu: Plastik şişeyi asla arabada, güneşte bırakmayın. Sıcaklık arttığında hangi numara olursa olsun plastik çözülmeye başlıyor ve mikroplastikler suya geçiyor. Ayrıca şişenin içini bulaşık süngeriyle sertçe ovalamayın, çizilen plastik daha hızlı madde salıyor.
SADECE GERİ DÖNÜŞÜM İÇİN DEĞİL, SAĞLIĞINIZ İÇİN BAKIN
O üçgen işaret evet, geri dönüşüm için de kullanılıyor. Fabrikalar o numaraya bakarak plastiği nasıl ayrıştıracağını anlıyor. Ama sizin için anlamı daha büyük. Artık su alırken 10 saniyenizi ayırıp şişenin altına bakın. Eğer 1 yazıyorsa tek kullanımlık olduğunu unutmayın, 3 ve 7'den uzak durun, uzun süreli kullanım için 5 numarayı tercih edin.
