Kripto piyasalarını sarsan büyük çöküşlerin ardından oklar bu kez Wall Street’in en kapalı ve en güçlü yatırım firmalarından birine çevrildi. Milyarlarca dolarlık kayıplarla sonuçlanan Terraform felaketinin perde arkasında Jane Street’in adı anılmaya başlandı.

Kripto para piyasalarında 2022 yılında yaklaşık 40 milyar dolarlık yıkıma yol açan Terraform Labs çöküşüyle ilgili olarak, küresel yatırım firması Jane Street Group hakkında dava açıldı.

Dava kapsamında Jane Street’in yanı sıra şirketin kurucu ortaklarından Robert Granieri, trader Michael Huang ve firma çalışanı Bryce Pratt da davalı olarak gösterildi.

'İÇERDEN BİLGİ' SUÇLAMASI

Terraform Labs’in tasfiye sürecini yürüten ve mahkeme tarafından atanan yönetici Todd Snyder, Jane Street’in kamuya açık olmayan bilgileri kullanarak piyasada avantaj elde ettiğini öne sürdü. Snyder’a göre bu işlemler, Terraform ekosisteminin çöküşünü hızlandırdı.

Pazartesi günü sunulan dava dilekçesinde, Jane Street’in söz konusu bilgiler sayesinde Terraform çöküşünden sadece saatler önce yüz milyonlarca dolarlık potansiyel riskten zamanında çıktığı iddia edildi.

Jane Street ise suçlamaları sert bir dille reddetti. Şirketten yapılan açıklamada dava, “çaresizce açılmış” ve “para koparmaya yönelik şeffaf bir girişim” olarak nitelendirildi. Firma, iddialara karşı kararlılıkla savunma yapacağını bildirdi.

NE OLMUŞTU?

Terraform Labs, algoritmik olarak ABD dolarına sabitlenmesi hedeflenen TerraUSD adlı stabil kripto paranın sabitini kaybetmesiyle çöktü. Bu gelişme, kardeş token Luna’nın da hızla değer kaybetmesine yol açtı. Ortaya çıkan kriz, kripto sektöründe zincirleme bir etki yaratarak nihayetinde FTX borsasının çöküşüne giden süreci de tetikledi.

Savcılara göre Terraform’un kurucu ortağı Do Kwon, yatırımcıları TerraUSD’nin istikrarı konusunda bilinçli şekilde yanılttı. Kwon, dolandırıcılık suçlamalarını kabul etti ve Aralık ayında New York’ta görülen davada 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, suçu “nesiller boyu etkisi olacak ölçekte bir dolandırıcılık” olarak tanımladı.

HİNDİSTAN'DA MANİPÜLASYON SUÇLAMASI

Jane Street’in adı geçtiğimiz yıl Hindistan’daki borsa işlemleri nedeniyle de gündeme gelmişti. Hindistan sermaye piyasaları düzenleyicisi Securities and Exchange Board of India (SEBI), firmayı Ocak 2023 – Mart 2025 döneminde Bank Nifty ve Nifty endekslerini manipüle etmekle suçladı.

SEBI’nin 105 sayfalık raporunda, Jane Street’in 18 farklı vade bitiş gününde sabah saatlerinde yüksek hacimli alımlar yaparak endeksi yukarı çektiği, eş zamanlı opsiyon pozisyonlarıyla bu hareketten kâr sağladığı belirtildi. Bu işlemlerin piyasada yanıltıcı bir görünüm yarattığı ve özellikle küçük yatırımcıları olumsuz etkilediği ifade edildi.

Düzenleyici kurum, Jane Street’in yaklaşık 565 milyon dolar haksız kazanç elde ettiğini hesaplayarak bu tutarın iadesini ve şirkete Hindistan piyasalarında geçici işlem yasağı uygulanmasını emretti.

FTX BAĞLANTISI DİKKAT ÇEKİYOR

Jane Street’in, iflasıyla kripto piyasasını sarsan FTX ile dolaylı bağlantıları da dikkat çekiyor. FTX’in kurucusu Sam Bankman-Fried ile eski üst düzey yöneticilerinden Caroline Ellison’ın geçmişte Jane Street’te çalışmış olması bu bağlantılara örnek gösteriliyor.

Dava dosyalarında FTX çöküşüne ilişkin Jane Street’e yöneltilmiş doğrudan bir suçlama bulunmasa da, Terraform olayının FTX’in çöküşüne giden zincirleme etkiyi başlattığına dikkat çekiliyor.

SOSYAL MEDYADA GÜNDEM OLDU

Davanın ardından sosyal medyada en çok tartışılan başlıklardan biri, uzun süredir gözlemlenen düzenli saatlik satışların aniden sona ermesi oldu. Özellikle ABD saatiyle 10.00’da (ABD borsalarının açılışına yakın saatler) Bitcoin fiyatında yaşanan sert düşüşler, kaldıraçlı uzun (long) pozisyonların likide olmasına neden oluyor, ardından fiyatın saatler içinde toparlandığı görülüyordu.

Bazı yatırımcılar bu tekrar eden döngünün, piyasayı baskılayan sistematik bir satış algoritmasına işaret ettiğini savunuyordu. Terraform Labs’ın Jane Street’e karşı açtığı davanın ardından bu günlük düşüşlerin kesilmesi ve Bitcoin’in güçlü bir yükseliş trendine girmesi, sosyal medyadaki spekülasyonları daha da artırdı.