Hızlı tren yolculuğunda değişiklik. 5 hat çıkarıldı 47 hat için yeni karar

Demiryolu yolcu taşımacılığında kamu hizmeti yükümlülüğünün kapsamı yeniden belirlenirken 5 YHT hattı listeden çıkarıldı; ancak değişiklik bu güzergâhlardaki tren seferlerinin sona ereceği anlamına gelmiyor.

Demiryolu yolcu taşımacılığında devlet desteği kapsamında işletilecek hatların çerçevesi yeniden çizildi. Yeni Cumhurbaşkanı Kararı ile kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki hatların sayısı 52'den 47'ye indirildi. Yeni karar 18 Eylül 2026'da yürürlüğe girerken, 31 Ocak 2025 tarihli ve 9502 sayılı önceki karar da yürürlükten kaldırıldı.

Yeni listenin en dikkat çeken değişikliği Yüksek Hızlı Tren hatlarında yaşandı. Geçen yıl kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamına alınan 5 YHT hattının tamamı yeni düzenlemede liste dışında bırakıldı. 2025 tarihli önceki kararda 5 YHT hattının yanı sıra 13 ana hat ve 34 bölgesel hat kamu hizmeti kapsamında yer alıyordu.

5 YHT HATTI LİSTEDEN ÇIKARILDI

Yeni kararla kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamından çıkarılan YHT hatları şöyle:

Ankara-Eskişehir
Ankara-Karaman
Ankara-Konya
Ankara-Sivas
Eskişehir-Söğütlüçeşme

Söz konusu beş güzergâh, 31 Ocak 2025 tarihli ve 9502 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında belirlenen hatlar arasında bulunuyordu. Yeni düzenlemeyle bu hatların söz konusu destek mekanizması içindeki statüsü değiştirilmiş oldu.

SEFERLER DEĞİL DESTEK STATÜSÜ DEĞİŞTİ

Beş YHT hattının listeden çıkarılması, bu güzergâhlardaki tren seferlerinin kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Karar, hatların kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında desteklenen demiryolu hizmetleri arasındaki statüsünü değiştiriyor.

Başka bir ifadeyle Ankara-Eskişehir, Ankara-Karaman, Ankara-Konya, Ankara-Sivas ve Eskişehir-Söğütlüçeşme hatlarında YHT seferlerinin sona erdirilmesine yönelik bir karar söz konusu değil; değişiklik kamu hizmeti yükümlülüğü mekanizmasını ilgilendiriyor.

13 ANA HATTIN TAMAMI YENİ LİSTEDE

YHT hatlarının aksine ana hatlarda sayı değişmedi. Daha önce kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında bulunan 13 ana hattın tamamı yeni düzenlemede de korundu.

Yeni listede yer almaya devam eden ana hatlar şöyle:

Ankara-Basmane, Ankara-Halkalı, Ankara-Kars, Ankara-Kurtalan, Ankara-Malatya, Ankara-Tatvan, Basmane-Eskişehir, Denizli-Eskişehir, Elazığ-Adana, Isparta-Basmane, Konya-Adana, Konya-Basmane ve Sivas-Samsun.

Böylece kamu hizmeti yükümlülüğü açısından ana hatların sayısında veya listedeki güzergâhlarda değişikliğe gidilmedi.

GAZİANTEP-NİZİP'İN YERİNİ GAZİANTEP-KARKAMIŞ ALDI

Bölgesel hatlarda ise toplam sayı aynı kalmasına rağmen bir güzergâh değiştirildi. Önceki listede bulunan Gaziantep-Nizip hattının yerine Gaziantep-Karkamış hattı yeni kapsama dahil edildi. Yeni listede Gaziantep-Karkamış güzergâhının uzunluğu 90 kilometre olarak yer aldı.

Son düzenlemeyle kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki demiryolları 13 ana hat ve 34 bölgesel hat olmak üzere toplam 47 hattan oluştu.

KAMU HİZMETİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ NE ANLAMA GELİYOR?

Kamu hizmeti yükümlülüğü, ticari koşullarda yeterli ekonomik getiriyi sağlamadığı için demiryolu işletmecisinin kendi şartlarıyla sürdürmek istemeyebileceği ancak ulaşım açısından kamu yararı taşıyan yolcu taşımacılığı hizmetlerinin devlet desteğiyle devam ettirilmesini sağlayan sistemi ifade ediyor.

Mevzuat kapsamında ticari şartlarda sunulamayan belirli bir demiryolu yolcu taşımacılığı hizmeti, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bütçesinden ayrılan ödenek ve yapılan sözleşme çerçevesinde desteklenebiliyor.

Dolayısıyla bir güzergâhın kamu hizmeti yükümlülüğü listesinden çıkarılması, o hatta trenlerin artık çalışmayacağı anlamına gelmiyor. Değişen unsur, hattın bu özel kamu hizmeti destek mekanizması içerisindeki konumu.

Kamu hizmeti sözleşmesi devam ederken bir hattın Cumhurbaşkanı Kararı ile genel kamu hizmeti yükümlülüğü listesinden çıkarılması durumunda ise ilgili sözleşmede iş eksilişine gidilmesi esas alınıyor.

52 HATLIK LİSTE 47'YE İNDİ

2025 yılında yürürlüğe giren düzenlemede 5 YHT, 13 ana ve 34 bölgesel olmak üzere toplam 52 hat kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında bulunuyordu. Yeni kararda YHT hatlarının listeden çıkarılmasıyla toplam sayı 47'ye geriledi.

Ankara-Eskişehir, Ankara-Karaman, Ankara-Konya, Ankara-Sivas ve Eskişehir-Söğütlüçeşme YHT hatları artık kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında yer almazken 13 ana hattın tamamı korundu. Bölgesel hatlarda ise sayı değişmedi; Gaziantep-Nizip'in yerine Gaziantep-Karkamış listeye girdi.