Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, e-ticaret platformlarında tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen yapay popülerlik uygulamalarına yönelik inceleme gerçekleştirdi. Yapılan denetimlerde sahte takipçi, beğeni, soru, görüntüleme, 5 yıldız ve olumlu yorum gibi yöntemlerle işletmelerin olduğundan daha popüler gösterildiği tespit edildi.
İncelemelerde, söz konusu uygulamaların işletmelerin gerçek durumunu yansıtmadığı ve tüketicilerin tercihlerini doğrudan etkileyebildiği değerlendirildi. Ürün ve işletmelerin görünürlüğünü yapay şekilde artırmaya yönelik bu yöntemler mevzuata aykırı bulundu.
SAHTE YORUMUN YANI SIRA "SAHTE SEPET" DE MERCEKTE
Denetimlerde yalnızca yorum ve beğeni manipülasyonları değil, e-ticaret sitelerinin algoritmalarında ürünleri üst sıralara taşımaya yönelik farklı yöntemler de ortaya çıkarıldı.
Bazı uygulamalarda ürünlerin ücret karşılığında sepete eklenmesi veya favorilere kaydedilmesiyle popülerliklerinin yapay şekilde yükseltilmeye çalışıldığı belirlendi.
Ayrıca herhangi bir işletmeden mal veya hizmet satın almamış kişilerin yönlendirilerek gerçeğe aykırı değerlendirmeler yapmasının sağlandığı tespit edildi.
Reklam Kurulu, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği kapsamında satış grafiğini yükseltmek amacıyla gerçeği yansıtmayan yorumlar oluşturulamayacağını vurguladı. Bir mal veya hizmeti destekleyen ya da onaylayan ifadelerin oluşturulması amacıyla kişi veya kuruluşlardan hizmet satın alınmasının da mevzuata aykırı olduğuna dikkat çekildi.
OLUMSUZ YORUMLARIN GİZLENMESİ DE İNCELENDİ
Denetimlerin bir diğer başlığını ise gerçek tüketici deneyimlerinin görünürlüğünün azaltılması oluşturdu.
Yapılan araştırmalarda bazı aracı servisler üzerinden işletmeler hakkında yapılan olumsuz değerlendirmelerin yayımlanmasının engellendiği veya diğer tüketicilerin erişimini zorlaştıracak şekilde geri plana itildiği belirlendi.
Kurul, tüketicilerin ürün ve hizmetler hakkındaki olumsuz deneyimlere ve objektif değerlendirmelere ulaşmasını zorlaştıran uygulamaların tüketici haklarını zedeleyebileceğine dikkat çekti.
SAHTE YORUM VE BOT SATAN SİTELERE ERİŞİM ENGELİ
İncelemeler sonucunda mevzuata aykırı tanıtım ve hizmetlerin sunulduğu dijital ilanlar hakkında da yaptırım kararı alındı.
Reklam Kurulu tarafından, arama motorlarında 5 yıldız ve sahte yorum hizmeti sağlayan internet adreslerinin yanı sıra alışveriş siteleri için takipçi, beğeni, favoriye ekleme ve sepete atma botları satan çok sayıda internet adresine erişim engeli getirilmesine karar verildi.
Reklam Kurulu'nun dijital pazarlarda tüketicilerin satın alma kararlarını yapay biçimde yönlendiren uygulamalara yönelik denetimlerini sürdüreceği bildirildi.
