İran'da hayat durdu: Hamaney için dev cenaze töreni

İran yönetimi, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail saldırılarında hayatını kaybeden dini lider Ayetullah Ali Hamaney ve ailesi için, "İslam Cumhuriyeti'ne bağlılığın ve devrimci ruhun sürdüğünü göstermeyi amaçlayan" günler sürecek kitlesel cenaze törenlerine başladı.

Tahran'da başlayan cenaze programı, gelecek hafta Kum ve Meşhed'de düzenlenecek kitlesel yürüyüşlerle devam edecek.

Irak'ın Necef ve Kerbela kentlerinde de anma törenleri yapılacak.

Kum Cuma İmamı Ayetullah Muhammed Saidi, devlet medyasına yaptığı açıklamada, "Şehit lider ve diğer şehitlerin cenaze törenlerine halkın yoğun katılımı, fiilen İslam Cumhuriyeti için bir referandum olacaktır" dedi.

İranlı yetkililer, cenaze törenlerine milyonlarca destekçinin katılmasını sağlamayı amaçlıyor. Bu kapsamda ulaşım, konaklama ve yemek organizasyonları hazırlanırken, savaşın ardından ayakta kalan İslam rejiminin gücünün sergilenmesi hedefleniyor.

Hamaney'in ölümü ve yerine oğlu Mücteba Hamaney'in ülkenin üçüncü dini lideri olarak geçmesi, İslam Cumhuriyeti'nin 47 yıllık tarihinde dönüm noktası olarak görülüyor. Saldırıda ağır yaralanan Mücteba Hamaney ise savaşın başlamasından bu yana kamuoyu önüne çıkmadı.

Saldırıda ölenler arasında Hamaney'in damadı, torunu, kızlarından biri ve Mücteba Hamaney'in eşi de bulunuyordu.

Törende bu isimlerin tabutları da Hamaney'in cenazesinin yanında yer alıyor.

Analistler, resmi birlik görüntüsüne rağmen İran'da rejime verilen desteğin ciddi şekilde zayıfladığını belirtiyor.

Uzun yıllardır uygulanan yaptırımlar nedeniyle ekonomik sıkıntılar yaşayan ve 1979 İslam Devrimi sonrasında uygulanan baskıcı yönetimden rahatsız olan çok sayıda İranlının rejime yönelik hoşnutsuzluğunun arttığı ifade ediliyor.

Geçtiğimiz kış yüksek enflasyon nedeniyle düzenlenen protestolarda çok sayıda gösterici Hamaney karşıtı sloganlar atmış, güvenlik güçleri protestoları sert müdahaleyle bastırmıştı.

Hamaney'in öldürüldüğüne ilişkin haberlerin savaşın ilk günlerinde yayılmasının ardından bazı evlerden sevinç çığlıkları yükseldiği bildirilmişti.

Buna karşın başkentte bugünlerde yoğun güvenlik önlemleri ve sessizlik hakim.

Mevcut atmosfer, 1989 yılında İran İslam Devrimi'nin lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin cenazesinde yaşanan milyonlarca kişinin katıldığı büyük kalabalıkla karşılaştırılıyor.

O dönemde cenaze kortejine hücum eden kalabalık nedeniyle Humeyni'nin naaşı kısa süreliğine kefeninden çıkmış, Devrim Muhafızları kalabalığı güçlükle kontrol altına alabilmişti.

İran'ın dini yönetim sisteminde Hamaney yalnızca devlet lideri değil, aynı zamanda Şii inancında 12. İmam'ın yeryüzündeki temsilcisi olarak kabul ediliyordu.

Yetkililer, Hamaney'in düşman saldırısında ölmesini Şiilikteki şehadet ve yas geleneğiyle ilişkilendirirken, kentlerde siyah yas bayrakları asıldı ve Hz. Hüseyin'in Kerbela'daki şehadetiyle bağlantı kurulan törenler düzenleniyor.

Perşembe günü Tahran'da Mücteba Hamaney'in yeni liderliğini destekleyen afişler de asıldı.

24 yaşındaki Besic üyesi Muhsin, "Hayatımın en zor günlerini yaşıyorum. Babam, Humeyni öldüğünde tüm ülkenin yasa boğulduğunu anlatırdı. Bugün de özellikle liderimizin şehit edilmesi nedeniyle halk yas tutuyor" dedi.

Yabancı heyetlerin ve Rusya ile Çin'den üst düzey temsilcilerin cuma günü taziye programlarına katılması bekleniyor.

.

Cumartesi günü Hamaney'in naaşı Tahran'daki bir camiye götürülecek.

Yetkililer, cenazeye katılacaklar için otellerde yüzde 50 indirim uygulanacağını, okul, cami ve spor salonlarının konaklama amacıyla hazırlandığını, otobüs ve tren seferlerinin cenaze programına göre düzenlendiğini açıkladı.

Pazartesi günü Tahran'daki büyük yürüyüşün ardından naaş Kum'a götürülecek. Çarşamba günü Irak'ın Necef ve Kerbela kentlerinde düzenlenecek törenlerin ardından Hamaney, Perşembe günü Meşhed'de İmam Rıza Türbesi yakınında toprağa verilecek.

Yetkililer, cenaze süresince hava sahasında geçici kısıtlamalar uygulanacağını ve ABD ya da İsrail'in yeni bir saldırı düzenlemesi halinde sert karşılık verileceğini duyurdu.

1980-1988 İran-Irak Savaşı gazisi 63 yaşındaki Hüseyin Hayri ise, "Amerika'ya ve diğerlerine gücümüzü kendi yöntemimizle gösteriyoruz" ifadelerini kullandı