Kuzey Amerika'nın büyük bir bölümü, günümüzden yaklaşık 13 bin yıl önce devasa bir su kütlesi olan Agassiz Gölü'nün suları altında bulunuyordu. Buzul çağının sona ermesiyle ortaya çıkan ve daha sonra aniden ortadan kaybolan göl, Dünya'nın iklimini ve canlı yaşamını derinden etkileyen süreçleri tetikledi.

KARADENİZ BÜYÜKLÜĞÜNDE GÖL OLUŞTU

Yaklaşık 110 bin yıl önce Kuzey Amerika'nın önemli bir bölümünü, kalınlığı 3 kilometreye kadar ulaşan Laurentide Buzulu kaplıyordu.

Günümüzden 16 bin yıl önce başlayan küresel ısınmayla birlikte buzullar erimeye başladı. Ancak bölgedeki yükseltiler nedeniyle eriyen suların tahliye edilememesi, yaklaşık 440 bin kilometrekarelik devasa bir su kütlesinin oluşmasına neden oldu.

Yüzölçümü Karadeniz veya günümüz Fransa'sıyla karşılaştırılabilecek büyüklüğe ulaşan Agassiz Gölü, zaman içerisinde sınırları değişen hareketli bir yapıya sahipti. Gölün suları başlangıçta güneye, daha sonra ise kuzeydoğu ve kuzeybatı yönlerine doğru akmaya başladı.

OKYANUS AKINTILARI KESİLDİ

Gölden gerçekleşen en büyük ve yıkıcı su boşalması yaklaşık 13 bin yıl önce Hudson Körfezi üzerinden Kuzey Buz Denizi ve Atlas Okyanusu'na oldu.

Agassiz Gölü'nden okyanusa ulaşan devasa miktardaki tatlı su, okyanuslardaki akıntı sistemini olumsuz etkiledi.

Sıcak suları kuzeye, soğuk suları ise güneye taşıyan akıntıların bozulması sonucunda küresel ısınma süreci aniden durdu. Bunun ardından "Genç Dryas" olarak bilinen ve yaklaşık 1200 yıl süren soğuma dönemi başladı.

Kuzey Yarımküre'de ortalama sıcaklıklar 3 °C geriledi. Bu sert iklim değişikliği; mamut, kılıç dişli kaplan ve dev tembel hayvan gibi Kuzey Amerika megafaunasına ait çok sayıda türün neslinin tükenmesinde ana etkenlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Karadeniz büyüklüğündeki göl bir gecede yok oldu. 13 bin yıl önce oluşmuştu - Resim : 2

DENİZ SEVİYESİ BİR YILDA 2,8 METRE YÜKSELDİ

Agassiz Gölü, yaklaşık 8 bin 400 yıl önce geride kalan buz engellerinin tamamen çökmesiyle nihai olarak ortadan kalktı.

Kuzey Buz Denizi'ne gerçekleşen son büyük su boşalmasının ardından Dünya'nın okyanus seviyeleri tek bir yıl içerisinde 2,8 metre yükseldi ve geniş kara parçaları sular altında kaldı.

Gölün tamamen çekilmesinin ardından bölgede Kanada bozkırları ile ABD'nin Orta Batı bölgesini oluşturan verimli ovalar ortaya çıktı.

Günümüzdeki Winnipeg, Winnipegosis, Woods ve Manitoba gölleri ise bu devasa su kütlesinin günümüze ulaşan kalıntıları olarak varlığını sürdürüyor.