SONGÜL DALGIÇ BİLGİLİ / NEFES
Yemek sipariş platformlarda komisyon oranlarının yüzde 40’lara çıkması restoranları isyan ettirdi. Tartışmalar devam ederken Ticaret Bakanlığı’nın nisanda hayata geçirdiği düzenleme ile komisyon, taşıma ve görünürlük gibi tüm bedelleri satıcı panellerinde ayrıntılı göstermesi zorunlu hale geldi, sipariş ödeme gibi temel hizmetler için ek ücret alınması da yasaklandı. Kampanyalara gönüllülük şartı getirildi. Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Yönetim Kurulu Üyesi Erim Kılıç, düzenlemenin sektör açısından önemli olsa da sahadaki sorunları çözemediğini söyledi. Uygulamada toplam maliyetin hâlâ çok yüksek olduğunu dile getiren Kılıç, “Sektörde, platform kuryesinin kullandığı sistemlerde reklam, görünürlük ve kampanya katkılarıyla birlikte toplam kesintiler yüzde 35-40 seviyelerine kadar çıkabiliyor. Özellikle büyük kampanya dönemlerinde bu oranlar daha da yükseliyor” ifadelerini kullandı.
GİZLİ ENFLASYON YARATIYOR
Bu nedenle birçok restoranın komisyon farkını menü fiyatının üzerine koyduğunu kaydeden Kılıç, komisyon oranlarının fiyatların yükselmesine, gizli bir enflasyon artışına neden olduğunu vurguladı. Kılıç, “Tüketicinin uygulamada gördüğü fiyat ile restorandaki fiyat arasındaki farkın en büyük nedeni de bu komisyon yükü” diye konuştu.
Kılıç’ın, 1.000 TL’lik online Adana kebap siparişi üzerinden yaptığı hesaplamaya göre işletmenin ham madde maliyeti 300-350 TL, işçilik ve mutfak gideri 180-200 TL, kira, elektrik ve genel işletme gider payı ise 120 TL seviyesinde bulunuyor. Platform komisyonu ile reklam ve kampanya kesintileri 260 TL’ye, kurye maliyeti ise 70 TL’ye ulaşıyor. Buna göre 1.000 TL’lik siparişten restorana kalan vergi öncesi kâr 40-50 TL oluyor.
MAKUL ORAN YÜZDE 20
Kılıç, “40-50 liralık kâra vergi de eklendiğinde restoran zarar etmiş oluyor. Makul olması gereken komisyon vale dahil yüzde 20 civarıdır. Bu aradaki yüzde 20’lik farkın yüzde 15’i tüketiciye fiyatta düşüş olarak yansıyacaktır. Yüzde 5’i de restoranlara kâr olarak kalacaktır” ifadelerini kullandı.
Tüketicinin ödediği 1.000 TL’nin önemli bölümünün platform komisyonu, operasyon ve diğer giderlere dağıldığının altını çizen Kılıç, restoranların yüksek komisyon nedeniyle kârlılığının ciddi şekilde düştüğünü ve bunun sürdürülebilir olmadığını söyledi.
Restoranlar, yemek sitelerine rakip olacak
Yüksek komisyon oranlarının düşürülmesi ve restoranların daha sürdürülebilir bir yapıda faaliyet gösterebilmesi için alternatif bir ulusal yemek platformu modeli üzerinde çalıştıklarını açıklayan TÜRES Yönetim Kurulu Üyesi Emin Kılıç, “Amaç; daha makul komisyon oranlarıyla hem restoranı hem tüketiciyi koruyan bir sistem oluşturabilmek. Çünkü mevcut yüksek komisyon yapısı doğrudan menü fiyatlarına da yansıyor” dedi.
