Kışın sık hastalananlar dikkat. Bu baharat bağışıklığı destekliyor

Havaların soğumasıyla pastırma yazı hayali yavaş yavaş bizleri terk ederken, soğuk ve yağışlı havaların da etkisiyle grip, nezle ve diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarına daha sık yakalanmaya başladık. Herhangi bir hastalık durumunda ve öncesinde beslenmeye özellikle dikkat etmek gerekse de bir baharat var ki bağışıklığı destekleme konusunda özellikle öne çıkıyor. Zencefil, antioksidan ve antiinflamatuar özellikleri sayesinde özellikle kış aylarında sık sık “şifayı kapanlar” için bağışıklığı destekleyen bir eşlikçi olabiliyor.

Zencefili günlük yaşamın bir parçası haline getirmek de esasında oldukça kolay. Taze zencefili ince dilimler halinde sıcak suya eklemekten tutun da çorbalarda, sebze yemeklerine ve çeşitli soslara katmaya kadar bu yararlı baharatı gündelik yaşamımızda rahatlıkla kullanabiliriz. Zencefili bal ve limonla karıştırmak da bağışıklık açısından destekleyici olabilecek yollardan.

Peki, zencefilin içinde hangi bileşenler var ve bilimsel araştırmalar konuyla ilgili olarak bize neler anlatıyor?

HANGİ BİLEŞENLER VAR?

Zencefilin bu açıdan öne çıkan temel bileşenlerinden biri gingerol maddesi. İsmiyle İngilizce zencefil kelimesini (ginger) anımsatan gingerol, taze zencefilin rizomunda doğal olarak bulunan, baharatlı ve keskin tadından sorumlu ana biyoaktif fenolik bileşik olarak biliniyor.

Kurutulmuş zencefilde ise shogaol adı verilen bileşikler daha fazla öne çıkıyor. Shogaol da zencefil köklerinde bulunuyor ve zencefile keskin acı tadını veren, zencefil kurutulduğunda veya pişirildiğinde gingerollerin su kaybetmesi sonucu oluşan biyoaktif bir bileşik olarak nitelendiriliyor.

Araştırmalar, zencefilde bulunan söz konusu bileşenlerin bağışıklık sisteminde görev alan hücrelerin işleyişini ve çeşitli hücresel sinyal yollarını etkileyebildiğini ortaya koyuyor. Bu özellikler aynı zamanda zencefilin neden özellikle kış aylarında tercih edilen baharatlardan biri olduğu sorusunun yanıtını da bünyesinde barındırıyor.

ARAŞTIRMALAR NE DİYOR?

2024 yılında “Frontiers in Immunology” (Bağışıklık Biliminde Sınırlar) isimli dergide yayınlanan “Zencefil bileşiklerinin bağışıklık hücrelerindeki iltihap önleyici etkilerinin ardındaki temel nedenler” başlıklı araştırmada, zencefilin gingerol ve shogaol gibi temel bileşenlerinin bağışıklık hücreleri üzerindeki etkileri mercek altına alındı.

Macaristan'daki Debrecen Üniversitesi araştırmacılarının da yer aldığı çalışmada, zencefil bileşenlerinin makrofajlar, nötrofiller, dendritik hücreler ve T hücreleri gibi bağışıklık sisteminde görev alan hücrelerin işlevlerini etkileyebildiği ifade edildi. Araştırmada ayrıca bu bileşenlerin inflamasyonla ilişkili çeşitli hücresel mekanizmalar üzerindeki etkilerine dikkat çekildi.

Bu bulguların önemli bir kısmı laboratuvar ve deneysel çalışmalara dayandığından grip ve nezle gibi enfeksiyonları önlediği sonucuna varılamasa da zencefilin bağışıklığı destekleyici önemli bir besin olduğu anlaşılıyor.

BAĞIŞIKLIĞIN YOLU TEK BİR BESİNDEN GEÇMİYOR

Benzer şekilde, şunu da unutmamak gerekiyor ki bağışıklık sisteminin düzgün ve sağlıklı çalışması için de sadece belirli bir besine ya da baharata odaklanmak yeterli olmaz.

ABD’deki Harvard Üniversitesi’ne bağlı “The Nutrition Source” (Beslenme Kaynağı) platformunda “Beslenme ve Bağışıklık” başlığı altında paylaşılan bilgilere göre de tek bir besin veya besin öğesi bağışıklık sistemini tek başına desteklemek için yeterli değil.

Bağışıklığı desteklemek için bir dizi beslenme ve davranış alışkanlığının bir kombinasyonunun olması gerekiyor. Dengeli beslenmek, yeterli uyumak, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve stres yönetimine dikkat etmek bu açıdan dikkat edilmesi gereken noktalardan.

Bunların yanı sıra kişilerin yaşlarına ve sağlık durumlarına uygun aşıları yaptırması da enfeksiyonlara karşı korunmada etkili yöntemler arasında yer alıyor.