Bilim insanları, yapay zekâ tarafından tasarlanan ilk virüsleri ürettiler; bu, yeni ilaçlar için umutları artıran ancak teknolojinin güvenli kalmasının nasıl sağlanacağı konusunda da endişeleri beraberinde getirdi.
Virüsler, yalnızca bakterileri enfekte eden ve dünya çapında kalıcı enfeksiyonları olan hastaların tedavisinde kullanılan bakteriyofajlar olarak bilinen özel türler olarak bilinirken laboratuvar testlerinde, yapay zekâ tarafından tasarlanan virüslerden oluşan bir kokteyl, doğal bakteriyofajlara dirençli E. coli bakterilerini öldürdü.
ABD'deki Stanford Üniversitesi'nde kimya mühendisi olan Dr. Brian Hie, bakteriyofajlar için işlevsel genomlar tasarlamak için, yapay zekâ sohbet robotlarının arkasındaki büyük dil modellerinin genetik eşdeğeri olan genom dil modellerini kullandı. Virüsler daha sonra laboratuvarda üretildi ve bir kapta E. coli'ye karşı test edildi.
Araştırmacılar, Science dergisinde yazdıkları makalede, genomları "hızlı bir şekilde tasarlama" ve direnci aşarken belirli bakteriler için ayarlama yeteneğinin "faj tedavisini dönüştürebileceğini" ve "biyoteknolojik araç setlerini genişletebileceğini" belirttiler.
Ancak potansiyel faydaların ötesinde, bilim insanları çalışmanın "önemli biyolojik güvenlik, biyolojik sınırlama ve biyolojik emniyet hususlarını" gündeme getirdiğini ve tüm genomları tasarlayan diğerlerini "proje boyunca hem güvenlik hem de emniyet uzmanlarına danışmaya" çağırdıklarını söyledi.
Eşlik eden bir makalede, Baltimore'daki Johns Hopkins Üniversitesi Sağlık Güvenliği Merkezi'nden Prof. Tom Inglesby ve Dr. Moritz Hanke, "Bu, yaşam bilimleri uygulamaları için umut verici olsa da, acil biyolojik güvenlik ve biyolojik emniyet sorularını da gündeme getiriyor. Üretken yapay zeka kullanarak viral genomlar oluşturma yeteneği artık mevcut; ancak bunu güvenli bir şekilde yönlendirmek için yönetim mekanizması mevcut değil" dedi.
300'DEN 16'SI BAŞARILI OLDU
Hie ve meslektaşları, yeni viral genomları tasarlamak için Evo1 ve Evo2 adlı yapay zeka modellerini kullandı. Modeller, 2 milyon bakteriyofajdan elde edilen genetik veriler üzerinde eğitildi. Bitkileri, insanları veya diğer hayvanları enfekte edebilen virüslerin genetik kodu, tehlikeli virüsler tasarlama riskini azaltmak için yapay zekanın eğitiminden kasıtlı olarak çıkarıldı.
Yapay zekâ, araştırmacıların laboratuvarda üretmek üzere yaklaşık 300 tanesini seçtiği binlerce potansiyel genom üretti. Bunlar bakterilere yerleştirildi ve bakteriler genetik kodu okuyarak yeni bakteriyofajları üretti. Süreç verimli değildi: sadece 16 bakteriyofajın yaşayabilir olduğu kanıtlandı, ancak bunların bir karışımı, iki farklı E. coli suşunda direnci hızla aştı.
