İLKAY AKKAYA / NEFES
Yüksek enflasyon ve eriyen gelirler karşısında temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için krediye yüklenen vatandaş, borçla ayakta kalmaya çalışırken Merkez Bankası kredi büyümesini frenlemek amacıyla bir kez daha sıkılaşma adımları attı. Bireysel ve ticari kredilerde musluklar daha da kısılırken, zaten ağırlaşan faiz yükü vatandaş açısından taşınması giderek zorlaşan bir tablo ortaya çıkardı. İhtiyaç kredilerinde faiz oranlarının aylık yüzde 5 yıllıkta ise yüzde 62.7 seviyelerine yaklaşmasıyla birlikte geri ödeme tutarları katlanırken, vatandaş çektiği kredinin neredeyse iki katını bankalara geri ödemek zorunda kalıyor.
TCMB’nin politika faizini yüksek seviyede tutması ve sıkı para politikasını sürdürme mesajı, bankaların kredi faizlerine de doğrudan yansıyor. Yıllık enflasyon yüksek seyrini korurken, vatandaşın alım gücündeki erime kredi talebini artırıyor. Ancak yükselen politika faizi nedeniyle bankalar kredi maliyetlerini yukarı çekerken, ihtiyaç kredilerinde faiz oranları son yılların en yüksek seviyelerinde kalmaya devam ediyor. Merkez Bankası yükselen enflasyon ve hızlanan cari açığın önümüzdeki aylarda da artış eğilimini sürdüreceğine yönelik beklentilerin yanı sıra, CHP’ye “mutlak butlan” kararının ardından piyasalarda oluşan dalgalanmaya karşı bireysel ve ticari kredi musluklarını kıstı. Buna göre zorunlu karşılık uygulaması kapsamında kredi büyüme sınırları düşürülerek, bireysel kredilerde tüm kredi türleri için sınırlar 1 puan, TL ticari kredilerde büyük ölçekli işletmelere kullandırılan krediler için 1 puan, KOBİ kredileri için ise 0.5 puanlık daraltmaya gidildi.
YÜK AĞIRLAŞTI
Ancak vatandaşın sırtındaki faiz yükü şimdiden ağır boyutlara ulaşmış durumda. Bankacılık sektöründe ihtiyaç kredilerinde yıllık faiz oranı yüzde 62.7’ye, taşıt kredilerinde yüzde 33.07’ye, konut kredilerinde yüzde 38.42’ye, ticari kredilerde ise yüzde 50.8 seviyesine kadar çıktı. Yüksek faiz oranları kredi geri ödemelerini katlarken, vatandaşın borç yükü de her geçen gün büyüyor. Örneğin 500 bin TL’lik ihtiyaç kredisinde 6 ay vadede aylık taksit yaklaşık 111 bin TL’ye ulaşırken, toplam geri ödeme 600 bin TL’yi aşıyor. Böylece vatandaş yalnızca 6 ay içinde 106 bin TL’yi aşan faiz yüküyle karşı karşıya kalıyor.
