ABD, NATO müttefiklerine savunmaya daha fazla harcama yapmaları karşılığında siyasi ve ekonomik avantajlar sağlama fikrini ortaya attı... Gelecek hafta başkent Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi öncesinde iki kademeli bir ittifak olasılığı gündeme geldi.
ABD NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker, Ankara'da gelecek hafta yapılacak toplantı öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, "Daha fazla harcama yapanların daha fazla harcama yapmanın karşılığını alması gerektiğine inanıyoruz - liderlerle daha fazla zaman geçirme, silah alımı ve tedarikinde öncelik" dedi.
Bu fikir, ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa müttefiklerine askeri ittifakın finansman yükünün daha fazlasını üstlenmeleri için baskı yapmasıyla birlikte Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü içindeki devam eden gerilimlere işaret etti.
Avrupalı liderler genel olarak bu fikre sıcak bakıyor, ancak Trump'ın kendi ordularını güçlendirmeden önce kıtaya yönelik ABD güvenlik taahhütlerini sona erdirmesinden endişe duyuyorlar.
Whitaker, Polonya, Almanya, İskandinav ve Baltık ülkelerini yüksek savunma harcaması yapan ülkeler olarak gösterdi, ancak Avrupa'nın genel yeniden silahlanma "derecesinin" "eksik" olduğunu söyledi.
ABD'nin, ittifakın 2035 yılına kadar ekonomik çıktının %5'ini savunma ile ilgili önlemlere ayırma hedefine ulaşamayan ülkelere karşı önlemler almayı düşünebileceğini de sözlerine ekledi. Ancak Whitaker ayrıntı vermedi.
Whitaker, Avrupalıların savunma sanayilerini daha verimli hale getirmeleri ve hava savunma sistemleri, derin hassas vuruşlar ve insansız sistemler gibi talep gören ekipmanların üretimini artırmaları gerektiğini öne sürdü.
ABD, son aylarda kıtadan asker ve kaynak çekme konusunda değişen açıklamalarıyla müttefikleri arasında tartışma yarattı. ABD, halihazırda Avrupa'dan 5.000 asker çekeceğini ve Washington'un kriz durumunda sağlayacağı askeri varlıkları azaltacağını söyledi.
HEGSETH DE DUYURMUŞTU
Savunma Bakanı Pete Hegseth de geçen ay Avrupa'daki ABD kuvvetlerinin altı aylık bir incelemesini duyurarak, daha fazla kesinti beklentilerini artırdı.
Whitaker, bu incelemenin bir parçası olarak ABD'nin Avrupa askeri üsleri üzerinde uçma ve bunları kullanma haklarını görüşeceğini söyledi. Bu konu, İran savaşı sırasında bazı ülkelerin ABD'nin yerel üslere erişimini engellemesi nedeniyle sürtüşmeye yol açmıştı.
MÜTTEFİKLER TÜRKİYE'Yİ ÖRNEK ALMALI
ABD'nin NATO nezdinde Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker, Türk savunma sanayisinin müttefik ülkelere örnek olması gerektiğini belirtti.
Whitaker, gelecek hafta Türkiye'de yapılacak NATO Zirvesi öncesi, Amerikan Fox News kanalına açıklamalarda bulundu.
Türkiye'nin savunma sanayisi kapasitesinin diğer müttefikler için bir "model teşkil etmesi gerektiğini belirten Whitaker, "Tüm müttefiklerimizin daha çok Türkiye gibi olmasına ihtiyacımız var. Örneğin aynı anda 50 gemi üretebilecek bir sanayi tabanına sahip olmak. Türkiye şu anda tersanelerinde tam da bunu yapıyor" ifadelerini kullandı.
Whitaker, bir ay önce Türkiye'de olduğunu belirterek, İzmir, İstanbul ve Adana'daki İncirlik Üssü'nü ziyaret ettiğine değindi.
Türkiye'yi "inanılmaz derecede yetenekli bir müttefik" olarak niteleyen Whitaker, "NATO ittifakına ve aynı zamanda hem kendilerinin hem de müttefiklerinin güvenliğine ciddi şekilde bağlılar" değerlendirmesinde bulundu.
Whitaker, "Bu nedenle bu ilişkiyi güçlendirmeye devam etmeliyiz" diye ekledi.
