Lübnan’dan İsrail’e müzakere teklifi

Lübnan hükümeti, devam eden çatışmaların ülkeyi yıkıma sürükleyebileceği endişesiyle İsrail ile doğrudan görüşmeler başlatmayı önerdi. Konuya yakın beş kaynağa göre, öneri ABD’nin arabuluculuğunda bir barış süreci başlatmayı hedefliyordu.

Ancak hem ABD hem de İsrail bu girişime temkinli ve şüpheci yaklaştı. Axios'a konuşan kaynaklara göre Washington yönetimi arabuluculuk konusunda isteksiz, İsrail ise mevcut askeri operasyonlarını sürdürme kararlılığında.

BEYURT'TA ENDİŞE DERİNLEŞİYOR

Lübnan hükümeti, savaşın Hizbullah’ın İsrail’e roket saldırıları başlatmasıyla yeniden tırmanmasından ciddi şekilde endişe duyuyor. Buna karşın Lübnan ordusunun İran destekli örgüte karşı anlamlı bir adım atmaktan kaçındığı belirtiliyor.

Hizbullah, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın ikinci gününde çatışmalara dahil oldu. Örgüt İsrail’e roket ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi ve sonraki günlerde saldırılarını yoğunlaştırdı.

İsrail buna geniş çaplı hava saldırılarıyla karşılık verdi. Beyrut da dahil olmak üzere birçok noktada düzenlenen bombardımanların ardından İsrail ordusu güney Lübnan’da kara operasyonlarını genişletti.

Bölgede Hizbullah ile İsrail güçleri arasında gerilla tarzı çatışmalar yaşanıyor.

Çatışmalar nedeniyle 600 binden fazla Lübnanlı sivil güney bölgelerden kaçmak zorunda kaldı.

Hizbullah’ın güçlü olduğu bilinen Beyrut’un güney banliyöleri büyük ölçüde boşaldı.

TOM BARRACK'TAN SERT YANIT

Kaynaklara göre Lübnan hükümeti geçen hafta Türkiye’de görev yapan ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ile temasa geçti ve İsrail ile arabuluculuk yapmasını istedi.

Bir ABD yetkilisi, bir İsrailli yetkili ve konu hakkında doğrudan bilgi sahibi üç kaynak, Lübnan’ın İsrail ile Kıbrıs’ta bakanlar düzeyinde acil doğrudan görüşmeler yapılmasını önerdiğini aktardı.

İsrailli bir yetkili ayrıca Lübnan hükümetinin, Hizbullah içindeki bazı isimlerin de bir anlaşmaya açık olduğunu öne sürdüğünü söyledi.

Ancak Barrack’ın yanıtının oldukça sert olduğu ifade edildi. Kaynaklara göre Barrack, Hizbullah’ın silahsızlandırılması konusunda gerçek bir adım atılmadığı sürece görüşmelerin anlamı olmayacağını belirtti.

İSRAİL DE TEKLİFİ REDDETTİ

Kaynaklara göre İsrail hükümeti bu girişimi tamamen reddetti ve artık diplomatik bir sürecin çok geç olduğu görüşünü dile getirdi.

Tel Aviv yönetimi şu aşamada önceliğinin Hizbullah’ı askeri olarak ortadan kaldırmak olduğunu vurguluyor

LÜBNAN YÖNETİMİ HİZBULLAH’A TEPKİLİ

Kaynaklara göre Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Başbakan Nevvaf Selam ve Meclis Başkanı Nebih Berri, Hizbullah’ın savaşa katılmasına büyük öfke duydu.

Çünkü örgütün siyasi kanadı haftalar boyunca İsrail ile İran arasında çıkabilecek bir savaşa dahil olmayacağı yönünde güvence vermişti.

Bu gelişme, Hizbullah’ın siyasi kanadının askeri kanadı üzerinde gerçek bir kontrolü olmadığını ve örgütün kararlarında İran Devrim Muhafızları’nın belirleyici rol oynadığını ortaya koydu.

Bu durumun ardından Lübnan hükümeti iki önemli karar aldı: Hizbullah’ın askeri kanadını yasaklamak ve ülkedeki İran Devrim Muhafızları mensuplarını sınır dışı etmek.

LÜBNAN ORDUSU HAREKETE GEÇMEKTE İSTEKLİ DEĞİL

Ancak Lübnan ordusunun komutanı General Rodolphe Haykal’ın hükümetin Hizbullah’a karşı adım atma çağrısına direndiği belirtiliyor.

Kaynaklara göre Haykal, aktif çatışmalar devam ederken orduyu Hizbullah’a karşı konuşlandırmayı reddediyor.

Bu tutum Başbakan Nevvaf Selam ile gerilime yol açarken, Washington’da hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi siyasetçilerden Cumhurbaşkanı Avn'a, Haykal’ı görevden alması yönünde baskı yapıldığı ifade ediliyor.

BUNDAN SONRA NE OLACAK?

Kaynaklara göre Lübnan hükümeti, üst düzey doğrudan görüşmeler başlatmayı hedefleyen yeni bir diplomatik girişim hazırlığında.

Amaç, savaş sonrası dönemde Hizbullah’ın ülke üzerindeki hakimiyetinin sona erdiği yeni bir düzen oluşturmak.

Uzmanlara göre Lübnan devleti bu hedefi askeri yollarla gerçekleştiremeyebilir. Ancak silahların susmasının ardından İsrail ve ABD ile müzakere masasına oturmayı planlıyor.

AVN, DİREKT ÇAĞRI YAPTI

Haberin basına yansıdığı sıralarda Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İsrail ile doğrudan müzakerelerin başlatılması çağrısında bulundu.

Avn, ülkesindeki duruma ilişkin, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in de katıldığı çevrim içi toplantıda konuştu.

Lübnan'daki mevcut durumun "devlet kontrolü dışında faaliyet gösteren silahlı bir gruptan" kaynaklandığını belirten Avn, Lübnan topraklarından atılan roketlerin İsrail'in geniş çaplı bir karşılık vermesini kışkırtmak için kurulmuş bir "tuzak" olduğunu söyledi.

Avn, Lübnan'daki insani durumun son derece zor olduğunu belirterek, 600 binden fazla kişinin yerinden edildiğini, bazılarının en temel ihtiyaçlarından bile yoksun bir şekilde sokaklarda kaldığını aktardı.

Lübnan Cumhurbaşkanı, ülkesinin hiçbir hukuka saygı göstermeyen saldırgan bir taraf ile Lübnan'ın çıkarları ile halkın yaşamına önem vermeyen devlet dışı bir silahlı grup arasında sıkıştırma girişimine maruz kaldığını ifade etti.

Avn, 2 Mart'ta Lübnan topraklarından İsrail'e atılan 6 roketin, İsrail ordusunu Lübnan'a girmeye ve bazı bölgelerini işgal etmeye kışkırtma girişimi olduğunu kaydetti.

Ülkedeki duruma ilişkin Avn, "Mevcut durum Lübnan'ı bir ikilemle karşı karşıya bıraktı. Ya herhangi bir yasal veya insani kısıtlama olmaksızın İsrail'in saldırganlığıyla doğrudan çatışmaya girmek ve Lübnan'ı potansiyel olarak başka bir Gazze'ye dönüştürmek, ya da çatışmadan çekilmek ve böylece aynı silahlı grubun, devletin halkını koruyamadığı bahanesiyle popülist bir kampanya başlatmasına izin vermek." şeklinde konuştu.

HİZBULLAH’A SERT TEPKİ

Avn, Hizbullah'a işaret ederek, "Bu füzeleri fırlatan kim olursa olsun, İran rejiminin hesapları uğruna, onlarca köyümüzün yıkılması ve on binlerce insanımızın ölümü pahasına bile olsa, Lübnan devletini saldırılar ve kaos altında yıkmayı amaçlamıştır." ifadesini kullandı.

Uluslararası topluma seslenen Avn, kapsamlı bir ateşkesin sağlanması ve İsrail'in Lübnan'a yönelik tüm kara, hava ve deniz saldırılarının durdurulmasına dayalı bir girişimi destekleme çağrısında bulundu.

Avn, Lübnan ordusuna lojistik destek sağlanması talebinde bulunarak, bunun son gerilim bölgelerini kontrol altına almasını ve Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını sağlayacağını belirtti.

Lübnan Cumhurbaşkanı, kapsamlı ateşkes için anlaşmaya varmak amacıyla Lübnan ve İsrail arasında uluslararası garantörler eşliğinde doğrudan müzakerelerin başlaması gerektiğini ifade etti.

Avn, ülkesinin İran'ın saldırıda bulunduğu ülkelerle dayanışma içinde olduğunu yineledi.