Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Çorlu Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, küresel iklim değişikliğinin deniz suyu sıcaklıkları üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Dünya genelinde deniz suyu sıcaklıklarının son yıllarda ortalama 1,1 ila 1,5 santigrat derece yükseldiğini belirten Tecer, Türkiye'deki denizlerde ise bu artışın daha yüksek seviyelere ulaştığını söyledi.
Ege ve Akdeniz'de son 50 yılda 1,5 ila 2 santigrat derece, Karadeniz'de 1,3 santigrat derece sıcaklık artışı yaşandığını ifade eden Tecer, "En dramatik tablo Marmara Denizi'nde görülüyor. Marmara Denizi'nde uzun dönem ortalamalarına göre son 50 yılda tam 2,5 santigrat derecelik bir artış rapor ediliyor. Bu son derece çarpıcı bir tablo" dedi.
İSTİLACI TÜRLER YAYILIYOR
Deniz suyu sıcaklığındaki yükselişin insan sağlığı üzerinde de önemli etkileri bulunduğunu vurgulayan Tecer, sıcaklık artışıyla birlikte salmonella ve kolera gibi hastalık yapıcı mikroorganizmaların çoğaldığını belirtti.
Artan sıcaklıkların deniz ekosistemindeki doğal dengeyi bozduğunu ifade eden Tecer, yerli balık türlerinin yaşam alanlarını terk ettiğini, balon balığı, aslan balığı ve denizanası gibi istilacı türlerin ise yaygınlaştığını söyledi. Marmara kıyılarında son dönemde görülen yoğun denizanası artışının da bu değişimin sonuçlarından biri olduğunu dile getirdi.
BALIKÇILIK RİSK ALTINDA
Deniz suyu sıcaklığındaki yükselişin çözünmüş oksijen miktarını azalttığını kaydeden Tecer, bunun özellikle oksijene duyarlı deniz canlılarının yaşamını olumsuz etkilediğini söyledi.
Türkiye'nin önemli bir protein kaynağının deniz ürünleri olduğuna dikkat çeken Tecer, balık popülasyonundaki değişimlerin gıda güvenliği açısından da risk oluşturduğunu ifade etti.
Turizm ve kıyı bölgeleri de etkilenebilir
Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesinin buharlaşmayı artırarak kıyı bölgelerinde ani ve şiddetli yağış riskini yükselttiğini belirten Tecer, deniz seviyesindeki yükselmenin de kıyı şeridindeki tarım ve turizm alanlarını tehdit ettiğini söyledi.
İnsan konforu açısından deniz suyu sıcaklığının ideal seviyesinin 24-26 santigrat derece olduğunu belirten Tecer, 29 derecenin üzerindeki sıcaklıkların serinleme yerine bunaltıcı etki oluşturduğunu ve bunun yaz turizmini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
"İNSAN ETKİSİ DE VAR"
Marmara Denizi'ndeki tablonun yalnızca küresel iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını dile getiren Tecer, atık su deşarjlarının ve çevresel kirliliğin de deniz suyu sıcaklıklarının etkilerini artırdığını söyledi.
Denizlerde yaşanan müsilaj sorununda da sıcaklık artışının önemli rol oynadığını belirten Tecer, çözüm için bireysel ve kurumsal düzeyde karbon emisyonlarının azaltılması, yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, ileri biyolojik arıtma sistemlerinin yaygınlaştırılması ve deniz koruma alanlarının genişletilmesi gerektiğini vurguladı.
