ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES
Temmuz ayı menemen enflasyonu, çarliston biberde görülen yüzde 92.18’lik, kuru soğandaki yüzde 51.92’lik ve domateste görülen yüzde 4.92’lik artış nedeniyle yüzde 8.25 yükseldi. Temmuzda yumurta fiyatında yüzde 20.15’lik düşüşe rağmen menemen aylık bazda adeta alev aldı. Yıllık menemen enflasyonu ise yüzde 18.77 oldu. 12 aylık ortalama menemen enflasyonu ise yüzde 27.18’e çıktı. Endeks bazında bakıldığında ise Menemen Endeksi 1.168.67 seviyesine yükseldi.
MALİYETLER ARTTI
Evde pişirilen bir porsiyon menemenin içinde sadece 2 yumurta, 100 gram domates, 100 gram soğan ve 50 gram da çarliston biber var. Nişantaşı Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Özdurak’ın İBB Hal fiyatlarından hareketle hazırladığı Menemen Endeksi sonuçlarına göre, temmuz ayında asgari ücret menemen enflasyonu karşısında da eridi. Asgari ücretli, geçen aya göre 113 menemen daha az tüketti. Temmuz ayında 1 tabak menemen yapmanın maliyeti 20.44 TL’ye yükseldi.
Özdurak, temmuz ayında mevsim geçişleri ve arz daralması nedeniyle taze sebze fiyatlarında sert yükselişler yaşandığını, hem market hem de tarla bazında zam şampiyonunun biber ve kuru soğan olduğunu söyledi. Özdurak, “Sezon geçişleri ve bölgesel hasat boşlukları nedeniyle arzın daralması, çarliston biber, sivri biber ve kuru soğan gibi temel ürünleri zam şampiyonluğuna taşıdı” dedi.
Caner Özdurak, jeopolitik risklerin kronikleşmesinin gıda, ulaştırma ve hizmetler sektöründe yapısal bir bozulmaya yol açtığını anlatarak, navlun maliyetleri ve gübre fiyatlarındaki küresel artışın gıda enflasyonunu mevsimsel etkilerden bağımsız hale getirdiğini, buradaki risklerin devam ettiğini söyledi.
İstanbul’da zam şampiyonu sivri biber
İstanbul Ticaret Odası (İTO), temmuz ayında perakende fiyatı en çok artan ve azalan ürünleri duyurdu. Endekste yer alan 336 ana üründen 199’unun fiyatı artarken, 68’inin fiyatı azaldı. Geçen ay fiyatı en çok artan ürün, yüzde 103.57 ile sivri biber olurken, bu ürünü yüzde 98.71 ile çarliston biber, yüzde 41.77 ile dolmalık biber, yüzde 37.44 ile araç kiralama ücreti (günlük), yüzde 29.25 ile kuru soğan, yüzde 27.27 ile ıspanak, yüzde 25.43 ile akaryakıt (motorin/dizel), yüzde 20.36 ile laboratuvar tahlil ücreti ve yüzde 20.18 ile uzman doktor muayene ücreti izledi. Temmuzda bir önceki aya göre fiyatı en çok azalan ürünler arasında başı yüzde 39.57 ile kiraz çekti.
