Avrupa sömürgeciliği sonrasında Amerika kıtasındaki yerli topluluklardan milyonlarca kişinin ölümüne neden olduğu düşünülen çiçek hastalığının kıtaya Avrupalılar tarafından taşındığına ilişkin ilk doğrudan genetik kanıt elde edildi.
İrlanda ve Şili'den araştırmacılar, kuzey Şili'de bulunan ve MS 1492-1631 yılları arasında yaşamını yitirdiği düşünülen iki mumyada çiçek hastalığına neden olan variola virüsünün DNA'sını tespit etti.
Bilim dergisi Science'ta yayımlanan araştırmaya göre, elde edilen iki virüs genomu neredeyse tamamen aynı özellikleri taşıyor. Bu durum, iki kişinin aynı dönemde enfekte olduğunu ve hastalığın Avrupalıların Güney Amerika'ya ulaşmasının hemen ardından bölgede dolaşımda bulunduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, tespit ettikleri virüs soyunu CAM9 olarak adlandırdı. Daha sonra soyu tükenmiş olan bu varyantın, yapılan filogenetik analizlerde Orta Çağ Avrupa'sındaki çiçek hastalığı suşları ile 20. yüzyılda görülen modern varyantlar arasında yer aldığı belirlendi.
Trinity College Dublin'den genom bilimci Shigeki Nakagome, CAM9 genomlarının virüsün evrimine ilişkin önemli bir "zaman kapsülü" niteliği taşıdığını belirterek, bu sayede çiçek hastalığının Amerika kıtasına ulaşmadan önce hangi genetik değişimleri geçirdiğinin ve daha sonra modern suşlara dönüşen evrimsel sürecin daha iyi anlaşılabileceğini söyledi.
Araştırma, virüsün Amerika kıtasına ulaştıktan sonra yaklaşık iki yüzyıl boyunca genetik değişim hızının belirgin şekilde yavaşladığını da ortaya koydu.
Bilim insanları, mutasyon hızının 19. yüzyılda yeniden artmasının ise yaygın aşılama kampanyalarının virüs üzerindeki evrimsel baskıyı değiştirmesiyle ilişkili olabileceğini değerlendiriyor.
Araştırmacılar, çalışmanın yalnızca çiçek hastalığının yayılışını değil, aynı zamanda sömürgecilik ve aşılama gibi büyük tarihsel olayların virüslerin evrimini nasıl etkileyebileceğini de gösterdiğini belirtti.
