Ocak ayı başında İran, ülke geneline yayılan protestolar ve ABD’nin olası askeri müdahale tehditleriyle karşı karşıyayken, Ali Hamaney yönetimi kritik bir isme emanet etti.
New York Times'ta yer alan makaleye göre dini lider Hamaney, uzun yıllardır yakın çalışma arkadaşı olan Ali Larijani’yi ülkenin fiili yöneticisi konumuna taşıdı.
67 yaşındaki Larijani; eski Devrim Muhafızları komutanı, deneyimli bir siyasetçi ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı olarak, son aylarda yetki alanını hızla genişletti. Güvenlikten dış ilişkilere, nükleer müzakerelerden iç istikrarın sağlanmasına kadar birçok başlık doğrudan onun kontrolünde yürütülüyor.
LARİJANİ’NİN GÖRÜNÜRLÜĞÜ ARTIYOR
Son haftalarda Ali Larijani’nin kamuoyundaki görünürlüğü dikkat çekici biçimde arttı. Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşen Larijani, Ortadoğu liderleriyle temaslarını sürdürdü; hem yerli hem yabancı medyaya uzun röportajlar verdi.
CUMHURBAŞKANI GERİ PLANDA KALDI
Larijani’nin yükselişi, Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan'ın etkisini ciddi biçimde sınırladı. Görevdeki ilk yılında ekonomik ve siyasi krizlerle karşılaşan Pezeşkiyan, kamuoyuna yaptığı açıklamalarda sık sık “Ben bir doktorum, politikacı değilim” diyerek beklentileri düşürdü.
İran basınına yansıyan bilgilere göre, cumhurbaşkanının internet kısıtlamalarının kaldırılması gibi başlıklarda dahi Larijani’den onay almak zorunda kalması, fiili güç dengesinin nasıl değiştiğini gözler önüne serdi.
PROTESTOLAR, BASKI VE SAVAŞ HAZIRLIĞI
Üst düzey İranlı yetkililere göre Larijani, son protestoların bastırılmasında sert güvenlik önlemlerinin uygulanmasını bizzat yönetti. Aynı zamanda muhalefeti kontrol altında tutmak, Rusya ve bölge ülkeleriyle temasları sürdürmek ve Washington’la yürütülen nükleer müzakereleri koordine etmekle görevlendirildi.
İran yönetimi, ABD ile doğrudan bir çatışma ihtimalini yüksek görürken; askeri birlikler en üst alarm seviyesine geçirildi. Balistik füze rampalarının Irak sınırına ve Basra Körfezi kıyılarına konuşlandırıldığı, hava sahasının zaman zaman füze testleri için kapatıldığı bildiriliyor.
HAMANEY’DEN “DEVLETİN DEVAMI” TALİMATI
Yetkililerin aktardığına göre Ali Hamaney, yalnızca savaş değil, olası suikast senaryolarına karşı da hazırlık yapılmasını istedi. Bu kapsamda askeri ve sivil üst düzey görevler için çok katmanlı bir halefiyet planı oluşturuldu.
Hamaney’in, iletişimin kesilmesi veya öldürülmesi ihtimaline karşı yetkileri dar bir çekirdek kadroya devrettiği, bu çekirdekte Larijani’nin kilit rol üstlendiği belirtiliyor. Ancak Larijani’nin dini unvanı bulunmadığı için Hamaney sonrası liderlik için aday olmadığı vurgulanıyor.
ABD İLE SAVAŞ İHTİMALİ “KAÇINILMAZ” GÖRÜLÜYOR
İranlı yetkililere göre Tahran, ABD saldırılarını “kaçınılmaz” kabul ederek hareket ediyor. Ülkede güvenlik güçleri ve paramiliter Besiç birliklerinin, savaş halinde büyük şehirlerde iç düzeni sağlamak üzere görevlendirileceği planlanıyor.
Hamaney ise kamuoyuna yönelik sert mesajlarını sürdürüyor. Son konuşmalarından birinde, “Dünyanın en güçlü ordusu öyle bir tokat yiyebilir ki ayağa kalkamaz” ifadelerini kullanarak ABD donanmasını açıkça tehdit etti.
