Önce ünlü yüz, sonra büyük vurgun. Herkes bu ünlülere güveniyordu.

Bir markanın reklamında tanınmış bir ismin yer alması, yalnızca ürünün daha fazla kişi tarafından görülmesini sağlamıyor. Ünlü isimler aynı zamanda markanın tüketicide oluşturmak istediği güven duygusunun da önemli bir parçası hâline geliyor.

Türkiye’de bunun çok sayıda örneği bulunuyor. Geçmiş yıllarda finans ve yatırım alanında faaliyet gösteren bazı şirketler, dönemin en tanınmış sanatçılarını reklam filmlerinde kullanarak geniş kitlelere ulaşmıştı. Aradan geçen yıllara rağmen bu reklamlar, özellikle şirketlerin daha sonra yaşadığı sorunlar nedeniyle yeniden hatırlanıyor.

Banker Kastelli ile başlayan ve farklı dönemlerde Jet-Pa, Çiftlik Bank, Thodex, Birevim ve Katılımevim gibi örneklerle gündeme gelen tartışma ise şu soruyu ortaya çıkarıyor: Bir reklamda sevilen ve güvenilen bir ünlünün yer alması, tüketici açısından ne anlama geliyor?

Türkiye’de ünlü isimlerin güven unsuru olarak kullanıldığı en dikkat çekici eski örneklerden biri Banker Kastelli olarak bilinen Cevher Özden döneminde yaşandı. 1980’li yılların başında yüksek faiz vaadiyle faaliyet gösteren bankerler, o dönemde toplumun önemli bir kesiminin ilgisini çekiyordu. Banker Kastelli de reklam çalışmalarında dönemin popüler sanatçılarına yer vererek dikkat çekmişti.

Reklamlarda Cüneyt Arkın, Fikret Hakan, İzzet Günay, Selma Güneri ve Ekrem Bora gibi Türk sinemasının tanınmış isimleri görülüyordu. Bu isimlerin toplumdaki karşılığı yalnızca oyunculuk başarılarıyla sınırlı değildi. Dönemin televizyon ve sinema dünyasında büyük bir tanınırlığa sahip olan sanatçılar, milyonlarca insan tarafından yakından takip ediliyordu. Dolayısıyla reklamda tanınan bir sanatçının bulunması, şirketin daha geniş bir kitleye ulaşmasına yardımcı oluyordu.

Banker Kastelli döneminde yüksek kazanç beklentisiyle sisteme giren çok sayıda vatandaş, bankerlerin yaşadığı mali sorunların ardından ciddi mağduriyetlerle karşılaştı. Dönemin tartışmaları yalnızca finansal kayıplarla sınırlı kalmadı. Ünlü isimlerin reklam filmlerinde yer alması da kamuoyunda tartışma konusu oldu.

Bankerlik sisteminin çöküşü sonrasında dönemin Maliye Bakanı Kaya Erdem’in açıklamaları ve siyasi tartışmalar da gündeme geldi. Olay, Türkiye’nin yakın ekonomik tarihinde önemli kırılmalardan biri olarak hafızalara yerleşti. Cevher Özden ise daha sonraki yıllarda yargı sürecinin ardından beraat etti. Abidin Cevher Özden, 2 Haziran 2008 tarihinde İstanbul Kadıköy'deki ofisinde ateşli silahla intihar ederek yaşamına son vermiştir.

1990’lı yılların sonu ile 2000’li yılların başında ise bu kez Jet-Pa ve Fadıl Akgündüz ismi gündeme geldi. Kamuoyunda “Jet Fadıl” olarak tanınan Akgündüz, çeşitli projelerle geniş kitlelere ulaşırken reklam çalışmalarında da tanınmış isimlerden yararlandı.

Bu dönemde en dikkat çekici isimlerden biri Kadir İnanır oldu. Arşivlerde, Kadir İnanır’ın Jet-Pa konutlarının tanıtımında yer aldığı reklam görüntüleri hala duruyor. Kadir İnanır’ın Türk sinemasındaki güçlü imajı, şirketin tanıtım kampanyasının geniş kitlelere ulaşmasında dikkat çekici bir unsur olarak öne çıktı.

Fadıl Akgündüz hakkında daha sonraki yıllarda çeşitli davalar açıldı. Caprice Gold ve Caprice Maldivler projeleriyle ilgili yargılamalar sonucunda Akgündüz, 2023 yılında çok yüksek miktarda hapis ve adli para cezasına mahkûm edildi. Böylece yıllar önce reklam filmlerinde kullanılan tanınmış isimler de geçmişteki kampanyalar üzerinden yeniden gündeme geldi.

Türkiye’de ünlü isimlerin reklam kampanyalarında kullanılmasıyla ilgili en çok konuşulan örneklerden biri de Çiftlik Bank oldu. Mehmet Aydın tarafından kurulan sistem, özellikle internet üzerinden yaptığı tanıtımlarla kısa sürede geniş bir kitleye ulaştı.

Çiftlik Bank’ın tanıtım faaliyetlerinde tanınmış isimlerin de yer alması, markanın bilinirliğini artırdı. Oyuncu Mehmet Çevik’in bazı etkinlik ve tanıtımlarda yer alması kamuoyunda dikkat çekti. Beyazıt Öztürk’ün de programlarında Çiftlik Bank ürünlerinin tanıtımına yer verilmesi daha sonra tartışma konusu oldu.

Sistem çöktükten ve Mehmet Aydın hakkında yargı süreci başladıktan sonra geçmişteki reklam ve tanıtım faaliyetleri yeniden mercek altına alındı. Mehmet Çevik de daha sonraki açıklamalarında yaptığı reklam nedeniyle pişmanlık duyduğunu ifade etti

Çevik, sisteme para yatırmadığını ve aldığı ücretin medya danışmanlığı kapsamında olduğunu belirtti. Bu olay, ünlü isimlerin bir markanın geçmişi hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olmadan reklam kampanyasında yer almasının doğurabileceği tartışmaları da beraberinde getirdi.

Kripto para piyasasında faaliyet gösteren Thodex’in çöküşü de benzer tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Faruk Fatih Özer tarafından kurulan Thodex’in faaliyetlerinin durması ve ardından Özer’in yurt dışına çıkması, Türkiye’de büyük yankı uyandırdı. Şirketin reklam kampanyasında çok sayıda tanınmış isim bulunması ise olayın ardından sosyal medyada tartışılmaya başlandı.

Kampanyada Pınar Deniz, Mine Tugay, Bahar Şahin, Simge, Zeynep Sever Demirel, Özge Ulusoy, Deren Talu ve Ebru Şallı gibi isimler yer aldı.

Reklamların yayınlandığı dönemde bu kişilerin tanınırlığı, kampanyanın geniş kitlelere ulaşmasını sağladı. Ancak Thodex’in daha sonra yaşadığı süreç, reklam yüzlerinin sorumluluğu konusunda yeni tartışmaların başlamasına neden oldu.

Burada önemli olan nokta, bir sanatçının reklamda yer almasının şirketin tüm faaliyetlerini onayladığı anlamına gelmemesidir. Ancak toplumun tanıdığı kişilerin reklamda kullanılması, tüketicinin kararlarını etkileyebildiği için ünlülerin marka seçimindeki sorumluluğu da tartışılıyor.

Tasarruf finansman sektöründeki bir diğer dikkat çekici reklam anlaşması ise Birevim ile Ahmet Kural arasında gerçekleşti. Şirket, 2026 yılında oyuncu Ahmet Kural ile iki yıllık reklam anlaşması yaptığını duyurdu. Yeni kampanyada “Seni Düşünen Biri” sloganı kullanılıyor.

Ahmet Kural’ın reklam filmlerinde yer alması, tasarruf finansman sektöründe ünlü oyuncuların marka iletişiminde kullanılmasının yeni bir örneğini oluşturdu.Bu tür reklamların temel amacı yalnızca ürün veya hizmeti anlatmak değil, markanın tüketiciyle kurduğu iletişimi daha sıcak ve akılda kalıcı hâle getirmek oluyor.

Günümüzde de tanınmış isimlerin finans ve tasarruf alanındaki şirketlerin reklamlarında kullanılması devam ediyor. Katılımevim, ev, araç ve ticari araç alımlarına yönelik tasarruf finansman çözümlerini tanıttığı reklam kampanyasında Müge Anlı ile çalışıyor. Türkiye genelinde faaliyet gösteren şirketin reklamlarında “Sen de Katıl Derim” mesajıyla izleyici karşısına çıkan Müge Anlı, markanın sunduğu finansman modellerini anlatıyor.

Müge Anlı’nın uzun yıllardır televizyon ekranlarında geniş bir izleyici kitlesine ulaşması, reklam kampanyasının dikkat çekmesindeki önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Şirketin reklam çalışmalarında daha önce Alişan ve Barış Falay gibi tanınmış isimler de yer aldı. Buradaki durum, geçmişteki banker veya dolandırıcılık vakalarıyla aynı kefeye konulmamalı. Günümüzde faaliyet gösteren şirketler açısından reklam yüzü kullanımı, başlı başına bir suçlama veya usulsüzlük göstergesi değildir.

Ünlü isimlerin reklam kampanyalarında yer alması kadar, reklam tekliflerini reddeden sanatçılar da Türk sinema tarihinde dikkat çekiyor. Bunların başında Tarık Akan geliyor. Akan’ın kariyeri boyunca kendisine gelen çeşitli reklam tekliflerini kabul etmediği biliniyor. 1970’li yıllarda Gillette ve bir otomobil firması tarafından yapılan teklifleri geri çevirdiği aktarılıyor. Sanatçının bu konudaki yaklaşımının temelinde, kendi popülerliğinin bir ürünün satışında kullanılmasını istememesi bulunuyordu. Tarık Akan’ın reklam konusunda sergilediği bu tavır, sanatçının mesleki duruşunun önemli bir parçası olarak değerlendirildi.

Türk sinemasının unutulmaz isimlerinden Kemal Sunal da reklamlarla arasına mesafe koyan sanatçılardan biri olarak biliniyor. Sunal’ın özellikle çeşitli gayrimenkul ve inşaat tekliflerine karşı temkinli davrandığı aktarılıyor. Sanatçının, kendisine güvenen insanların zarar görmesi ihtimalinden endişe ettiği yönündeki yaklaşımı yıllar sonra da anlatılmaya devam etti. Bununla birlikte Kemal Sunal, hayatının son döneminde bir reklam filminde yer aldı. 1999 yılında çekilen bu çalışma, sanatçının kariyerindeki tek reklam filmi olarak biliniyor. Böylece Türk sinemasında reklam konusunda birbirinden farklı iki yaklaşım ortaya çıkıyor. Bir tarafta tanınmışlığını markaların iletişim gücüne dönüştüren sanatçılar bulunurken diğer tarafta popülerliğini ticari amaçlarla kullanmak istemeyen isimler yer alıyor.