Palamut yaşlılara doping etkisi yapıyor

Palamut, uskumrugiller familyasında yer alan yağlı bir balık türüdür. İçerdiği kaliteli protein, EPA ve DHA türü omega-3 yağ asitleri, B grubu vitaminleri ve mineraller nedeniyle dengeli beslenmenin önemli hayvansal protein kaynaklarından biri olarak gösteriliyor.

Özellikle yaş ilerledikçe yeterli protein ve besin ögesi alınması önem kazanıyor. Türkiye Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kaynaklarında da yaşlı bireylerin haftada en az 2-3 kez balık tüketmesi öneriliyor.

Bu nedenle halk arasında “doping etkisi” şeklinde ifade edilen canlılık ve güç hissi, palamutun doğrudan bir doping maddesi olmasından değil, sağlıklı beslenmeye katkı sağlayan besin ögelerinden kaynaklanabilecek genel bir etki olarak değerlendirilmelidir.

Palamut gibi yağlı balıklar EPA ve DHA adı verilen omega-3 yağ asitlerini içerir. Harvard T.H. Chan School of Public Health uzmanlarından Eric Rimm, yağlı balıklardaki omega-3 yağ asitlerinin kalp ve damar sağlığıyla ilişkili olduğunu belirtiyor. Ancak balık tüketiminin tek başına herhangi bir hastalığı önlediği veya tedavi ettiği sonucuna varılmaması gerekiyor.

Harvard Health'te görev yapan doktor Howard E. LeWine de omega-3 yağlarının özellikle besinlerden alınmasının önemli olduğunu, ancak yüksek miktarda omega-3 tüketmenin otomatik olarak daha iyi sağlık anlamına gelmediğini aktarıyor.

Yaş ilerledikçe kas kütlesinin ve kas gücünün korunması daha önemli hale geliyor. Yalova İl Sağlık Müdürlüğünün yaşlılık döneminde beslenmeye ilişkin bilgilendirmesinde balık, kaliteli protein kaynakları arasında gösteriliyor. Yeterli protein tüketiminin kas kütlesinin korunmasına katkı sağlayabileceği belirtiliyor.

Palamut da protein içeriği sayesinde günlük beslenmede bu açıdan değerlendirilebilecek seçeneklerden biri oluyor. Bununla birlikte tek bir besinin kişiyi gençleştirmesi veya fiziksel performansı bir anda artırması beklenmemelidir.

Palamutun içerdiği B6 ve B12 vitaminleri de dikkat çekiyor. Bu vitaminler normal enerji metabolizmasına ve sinir sisteminin işleyişine katkı sağlayan besin ögeleri arasında bulunuyor. Medipol Sağlık Grubu da palamuttaki B grubu vitaminlerinin enerji metabolizmasına katkı sağladığını belirtiyor.

Bu nedenle palamut, özellikle çeşitli besinlerin bir arada tüketildiği dengeli bir öğünün parçası olduğunda besleyici bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Türkiye'deki sağlık otoritelerinin yaşlı beslenmesine yönelik önerilerinde balığa özel önem veriliyor. Sağlık Bakanlığı kaynaklarında haftada en az 2-3 kez balık tüketilmesi tavsiye edilirken, pişirme yöntemi olarak kızartma yerine ızgara, fırın ve haşlama gibi yöntemler öne çıkarılıyor.

Balığın besin değerinden yararlanmak isteyenlerin pişirme yöntemine de dikkat etmesi gerekiyor. Özellikle fazla yağ ve tuz kullanımı, öğünün genel beslenme değerini olumsuz etkileyebiliyor.

Bu sezon palamutun bol bulunması, balık fiyatlarında da tüketici açısından dikkat çekici bir tablo oluşturuyor. Balıkçı tezgâhlarında yaşanan bolluk, vatandaşların daha uygun fiyatlarla balık satın alabilmesine olanak sağlıyor.

Et ve Süt Kurumu da balıkların enerji değerlerinin yağ ve protein içerikleriyle bağlantılı olduğunu, balıkların yağ oranının türün yanı sıra mevsimsel koşullar ve beslenme özelliklerine göre değişebildiğini belirtiyor. Dolayısıyla palamutun besin içeriği her dönemde ve her balıkta tamamen aynı olmayabiliyor.

Palamutun yaşlıları gençleştirdiği veya doğrudan “doping etkisi” oluşturduğu bilimsel olarak söylenemez. Ancak kaliteli protein, omega-3 yağ asitleri, vitamin ve mineraller içermesi nedeniyle dengeli beslenmenin bir parçası olabilir.

Yaşlı bireylerde beslenme kişiye göre değiştiğinden, özellikle kronik hastalığı veya özel beslenme gereksinimi bulunan kişilerin tüketim miktarını doktor veya diyetisyen önerisi doğrultusunda belirlemesi gerekir.