Pentagon'dan kapalı kapılar ardında çarpıcı itiraf

ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı geniş çaplı askeri operasyonla ilgili yeni bilgiler gün yüzüne çıkıyor.

Amerikan haber sitesi Axios'un üst düzey ABD'li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı habere göre saldırının ilk olarak 21 Şubat Cumartesi günü düzenlenmesi planlandı. Ancak operasyonel nedenlerle saldırının ertelendiği bildirildi.

Üst düzey ABD'li ve İsrailli yetkililere göre bu gecikme, Başkan Donald Trump'a diplomasi ile askeri seçenek arasında karar vermesi için ek süre sağladı.

NEDEN ERTELENDİ?

Yetkililere göre ABD-İran arasında 17 Şubat'ta Cenevre'de gerçekleşen dolaylı görüşmelerde kayda değer bir ilerleme sağlanamaması nedeniyle ABD ve İsrail 21 Şubat Cumartesi günü saldırıya hazırlandı.

Axios'a konuşan kaynaklara göre gecikmenin esas nedenlerinden birinin bölgedeki "kötü hava şartları" olduğu belirtildi. İsrailli bir yetkili ise ertelemenin esas olarak ABD tarafının koordinasyon ihtiyacından kaynaklandığını ifade etti.

HEDEFTE HAMANEY VARDI

İsrailli üst düzey bir yetkili, ilk saldırının İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve oğulları ile her cumartesi toplanan üst düzey yetkilileri hedef alacak şekilde planlandığını aktardı.

Erteleme sürecinde ABD ve İsrailli istihbarat ekiplerinin Hamaney'in yeraltı sığınağına geçebileceği ihtimali konusunda endişe duyduğu aktarıldı. İsrailli bir yetkili "Yakında saldırı olmayacağı izlenimi yaratmak istedik. Böylece kendilerini güvende hissedeceklerdi" dedi.

CENEVRE GÖRÜŞMELERİ PARAVAN MIYDI?

Saldırının ertelenmesi 26 Şubat Perşembe günü yapılan son müzakerenin önünü açtı. Bu görüşmenin amacına dair yorumlar farklılık gösterdi.

Bir İsrailli yetkili, görüşmelerin yeni saldırı tarihine kadar "zaman kazanmak" amacıyla yapıldığını savundu. Başka bir İsrailli yetkili ise görüşmelerin "samimi" olduğunu, Trump'ın Cenevre'de ciddi ilerleme görmesi halinde saldırıyı yeniden erteleyebileceğini söyledi.

ABD'li iki yetkili de görüşmelerin bir aldatmaca olduğu iddialarını reddetti. Trump'ın temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff'un anlaşma ihtimaline kuşkuyla yaklaştığı ancak süreci yalnızca oyalama amacıyla yürütmedikleri ifade edildi.

SON TEKLİF

Cenevre'deki sabah oturumunun ardından Kushner ve Witkoff'un son bir teklif sunduğu bildirildi. Teklifte İran'ın uranyum zenginleştirmeyi 10 yıllığına durdurmaları, ardından sembolik düzeyde kapasiteye izin verilmesi ve sivil ihtiyaçlar için ücretsiz nükleer yakıt sağlanması yer aldı.

Yetkililere göre İran'a teklifi kabul etmemesi halinde askeri güç kullanılacağı mesajı açık şekilde iletildi. İran'ın teklifi reddetmesinin ardından Trump'ın operasyon emrini verdiği aktarıldı.

İRAN SALDIRI PLANLIYOR MUYDU?

Trump yönetimi söz konusu operasyona "İran’ın muhtemel saldırısını önlemeyi" gerekçe gösterse de Kongre'ye verilen gizli brifinglerde durumun farklı olduğu ortaya çıktı.

İngiliz haber ajansı Reuters'ın haberine göre ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerinin Kongre'ye kapalı oturumda yaptıkları bilgilendirmede İran'ın ABD güçlerine saldıracağına dair somut bir istihbarat olmadığını itiraf ettiği belirtildi.

90 dakikayı aşan brifing sırasında İran'ın balistik füze kapasitesi ve vekil güçlerinin "Amerikan çıkarları için tehdit" oluşturduğu savunulsa da İran'ın ABD'ye ilk saldırıyı planladığına dair istihbarat olmadığı itiraf edildi.

Bu durumun muhalefetin operasyonu "keyfi bir savaş" olarak nitelemesine neden olduğu belirtildi.