Peribacası faciası ‘geliyorum’ demiş. Uzmanlar 11 yıl önce raporlamış

Dilan Kutlu - NEFES

Kapadokya’da üç kişinin hayatını kaybettiği, beş kişinin yaralandığı peribacası faciasının ardından gözler bölgedeki kaya düşmesi riskine ve alınan önlemlere çevrildi. Nevşehir’de Göreme Açık Hava Müzesi’ndeki bazı peribacalarında kaya kopması riskinin 11 yıl önce hazırlanan resmi bir raporda tespit edildiği ve acil önlem çağrısı yapıldığı ortaya çıktı.

YAĞIŞ RİSKİ VURGULANDI

Rapor 2015’te, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünde görev yapan jeoloji mühendisi Serhat Arda ile dönemin Nevşehir Milli Parklar İl Şube Müdürü ve Göreme Belediyesi jeoloji mühendisi tarafından hazırladı.

Raporda peribacalarında çatlaklara giren yağış sularının ayrışmayı hızlandırdığı, sıcaklık değişimlerinin çatlakları büyüttüğü ve yeni çatlaklara neden olduğu belirtildi, kayaların “blok halinde düşmesi riskini” doğurduğu kaydedildi.

YOĞUNLUK HATIRLATILDI

Ziyaretçilerin yoğun olarak yürüyüş yaptığı vadilerin yamaçlarındaki tüflerin de risk oluşturduğu vurgulandı. “İklim koşulları ve araç trafiğinin yarattığı titreşimlerin etkisiyle kaya kopmaları ve dökülmeler olabileceği” ifade edildi.

TEDBİRLER SIRALANDI

Önlem olarak bu alanların boşaltılması, gerekirse yolların kapatılması, acilen “Ziyaretçi Yönetim Planı” hazırlanması, güvenli yürüyüş güzergahlarının belirlenmesi, uyarı levhaları yerleştirilmesi istendi. Bölgenin risk haritasının çıkarılması ve ilgili kamu kurumlarıyla üniversitelerin ortak bir proje kapsamında güvenlik önlemlerini ivedilikle alması da öneriler arasında yer aldı. Ancak geçen sürede bu uyarılar dikkate alınmadı.

İNSANLAR KAFASINA GÖRE HER YERE GİRİYOR

Raporu hazırlayan isimlerden emekli jeoloji mühendisi Serhat Arda, NEFES’e yaptığı açıklamada, raporun unutulduğunu söyledi.

Arda, “Ziyaretçi yönetim planının hazırlanması gerekiyordu. Risk haritası yapılsaydı, çatlakların, kırıkların yoğun olduğu bölgelere insanlar yaklaştırılmasaydı bunlar olmazdı. Maalesef insanı her yere sokuyoruz, insanlar kafalarına göre her yere giriyor. O bölgelerin belli taşıma kapasitesi var. Ziyaretçi sayısını artırıyorlar ama taşıma kapasitesini hesap ettin mi?” dedi.

İLGİLİ KURUMLARA ÇAĞRI YAPILMIŞ

Raporda Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kayseri Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü, Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü, MTA Genel Müdürlüğü, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Göreme ve Uçhisar belediyeleri ile üniversitelerin ilgili bölümleri göreve çağrıldı.