Küresel petrol piyasasında fiyatlar gerilerken akaryakıt ürünlerinde aynı ölçüde bir gerileme meydana gelmedi. Uluslararası Enerji Ajansı tarafından 13 Kasım’da yayımlanan Petrol Piyasası Raporu, ham petrol ile motorin fiyatları arasındaki farkı ortaya çıkardı.
Küresel petrol arzının yeniden talebi aşmaya başlamasına rağmen rafinerilerde üretilen motorinin arzı sınırlı kalırken söz konusu durum, petrol fiyatlarındaki düşüşün akaryakıt maliyetlerine yansımalarını zorlaştırıyor
PETROL 136 DOLARDAN 93 DOLARA GERİLEDİ
Uluslararası Enerji Ajansı tarafından aktarılan verilere göre, Kuzey Denizi fiziksel ham petrol göstergesi, 8 Ekim günü ulaştığı 136 dolar seviyesinden yaklaşık 93 dolara geriledi. Bu kapsamda petrol fiyatları,5 haftalık süreç içerisinde yüzde 32 düştü.
Petrol fiyatlarındaki düşüşte, Basra Körfezi ülkelerinin petrol ihracatını artırması, küresel arzın toparlanması ve talepteki zayıflık etki gösterirken petrol fiyatları, ABD ve İran arasındaki savaşın başlamasından önceki seviyelerin hala yaklaşık 22 dolar üzerinde.
MOTORİN SAVAŞ ÖNCESİNE GÖRE YÜZDE 77 DAHA YÜKSEK
Ham petroldeki gerilemeye karşılık Avrupa’daki motorin fiyatları aynı dönemde sadece yüzde 11 geriledi. Uluslararası piyasada, motorinin varil eşdeğeri fiyatı yaklaşık 180 dolar seviyesinde iken söz konusu rakam, savaşın başlamasından önceki döneme kıyasla yüzde 77 daha yüksek.
Ham petrolün varil fiyatı ile rafinerilerde işlenmiş motorinin fiyatı arasındaki fark, akaryakıt piyasasındaki arz sıkıntısının sürdüğünü ortaya koyarken motorinin fiyatı sadece ham petrol maliyetinden oluşmuyor. Rafineri kapasitesi, ürün stokları, taşımacılık giderleri ve bölgesel talep de fiyatlar üzerinde belirleyici bir rol üstleniyor.
PETROLDE ARZ FAZLASI BAŞLADI
Aynı zamanda, petrol arzının ekim ayında günlük 2,3 milyon varil artarak 105,4 milyon varile ulaştığı ifade edilen raporda, Basra Körfezi ülkelerinin ihracatındaki toparlanmanın, arz artışının başlıca nedenlerinden biri olduğuna dikkat çekildi.
Uluslararası Enerji Ajansı, yılın son çeyreğinde küresel petrol arzının talebi günlük yaklaşık 1,7 milyon varil aşmasını beklerken 2027 yılında ise, arzın günlük ortalama 108,1 milyon varile yükselmesi ve talebin yaklaşık 3,8 milyon varil üzerinde gerçekleşmesi değerlendiriliyor.
Söz konusu tablo, ham petrol piyasasında fiyatların üzerindeki baskının devam edebileceğini gösterirken arz fazlası beklentisi, bütün akaryakıt ürünlerinde aynı ölçüde rahatlama yaşanacağı anlamına gelmiyor.
Motorine bu gece yapılacak indirimin oranı belli olduEkonomiSEVKİYAT AKSAKLIKLARI FİYATLARDAKİ BASKIYI SÜRDÜRÜYOR
Motorin fiyatlarının yüksek kalmasının ana sebeplerinde biri, petrolün işlenerek akaryakıta dönüştürülmesindeki kapasite ve sevkiyat sorunları olarak bilinirken Basra Körfezi'nden yapılan ham petrol ihracatı yeniden arttı. Jet yakıtı ve diğer rafine ürünlerin sevkiyatı savaş öncesindeki düzeylerinin oldukça altında bulunuyor.
Dünya genelinde rafinerilerin günlük işleme miktarı ekimde 81,3 milyon varile gerilerken bu miktarın aralık ayında 84,7 milyon varile çıkması değerlendiriliyor. Üretimdeki toparlanmanın, özellikle motorin piyasasındaki arz sıkıntısını kısa sürede tamamen gidermesi de beklenmezken Orta Doğu'daki sevkiyat aksaklıkları ve diğer önemli ihracat bölgelerindeki üretim sorunları, rafine ürün fiyatları üzerindeki baskıyı devam ettiriyor.
TÜRKİYE’DE MOTORİN NEDEN DÜŞMÜYOR?
Küresel motorin piyasasındaki sıkışıklık, Türkiye için de büyük bir önem taşırken Türkiye'deki akaryakıt fiyatları üzerinde ham petrol fiyatlarının yanı sıra uluslararası işlenmiş ürün fiyatları, dolar kuru, vergiler ve dağıtım maliyetleri etkisini gösteriyor.
Bu sebeple, petrolün varil fiyatındaki yüzde 32'lik gerilemenin Türkiye'deki motorin pompa fiyatlarına aynı oranda indirim olarak yansıması beklenmezken uluslararası motorin fiyatlarının yüksek kalması, ham petroldeki ucuzlamanın tüketiciye ulaşmasını sınırlandırabiliyor.
