Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler, küresel petrol piyasasında yaşanan arz krizine karşı stratejik rezervlerden toplam 400 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesi konusunda oy birliğiyle anlaşmaya vardı.

IEA Başkanı Fatih Birol, ajansın internet sitesinden canlı yayımlanan açıklamasında, söz konusu adımın Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanmanın yol açtığı arz kaybını telafi etmeyi amaçladığını belirtti.

Birol, “IEA ülkeleri, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması nedeniyle kaybedilen arzı telafi etmek amacıyla piyasaya 400 milyon varil petrol sunacak” dedi.

IEA Başkanı “Piyasalardaki aksamanın acil etkilerini hafifletmeyi amaçlayan önemli bir adım atıyoruz. Ancak petrol ve doğal gaz akışının istikrara kavuşması için en önemli unsur Hürmüz Boğazı’ndan transit geçişlerin yeniden başlamasıdır” diye konuştu.

TARİHİ KARAR

Piyasaya sürülmesi planlanan 400 milyon varillik miktar, daha önceki stratejik rezerv müdahalelerini açık ara geride bıraktı.

2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından ülkeler iki aşamada toplam 182 milyon varil petrolü piyasaya sunmuştu. Aynı yıl ABD de Stratejik Petrol Rezervi’nden ayrıca 180 milyon varil petrol satışı gerçekleştirmişti.

Daha önceki müdahaleler, 1991, 2005 ve 2011 yıllarında birer defa olmuştu.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA MAYIN GERİLİMİ

Krizin daha da derinleşmesine yol açan gelişmelerden biri de İran’ın Hürmüz Boğazı’na mayın döşemeye başlaması oldu.

ABD istihbaratına dayandırılan bilgilere göre, İran’ın bölgede mayın yerleştirdiği değerlendiriliyor. Henüz geniş çaplı bir mayınlama söz konusu olmasa da İran’ın yaklaşık 6 bin deniz mayınına sahip olduğu belirtiliyor.

GEÇİCİ ÇÖZÜM

Uzmanlar, savaş öncesinde günde ortalama 20 milyon varil petrolün geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki krizin devam etmesi durumunda, 400 milyon varillik rekor salınımın bile geçici bir çözüm olabileceğine işaret ediyor.

ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaş ve Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerinin kısıtlanması nedeniyle önceki gün 120 dolara yaklaşan petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın kısa sürede bitebileceğine yönelik mesajları ve IEA'nın rezerv planıyla dün akşam 90 doların altına düşmüştü.

ABD yönetiminden, savaşın ne kadar sürebileceğine ilişkin çelişkili mesajlar gelmeye devam ederken, enerji piyasaları ile birlikte küresel ekonomide de belirsizlik artıyor.