Güney Koreli teknoloji devi Samsung’da 45 binden fazla çalışan, 21 Mayıs’tan itibaren şirket tarihinin en büyük grevini başlatmaya hazırlanıyor.
Grevin, yapay zeka veri merkezleri, akıllı telefonlar ve dizüstü bilgisayarlar için kritik öneme sahip bellek çiplerinin üretimini azaltabileceği belirtiliyor.
Süreç, Samsung yönetimi ile sendika arasında bonus ödemeleri konusunda uzlaşma sağlanamaması nedeniyle tıkandı.
KRİZİN MERKEZİNDE YAPAY ZEKA GELİRLERİ VAR
Samsung Electronics, küresel bellek çipi arzındaki sıkışıklık sayesinde yüksek kâr elde etti. Şirket, çalışanlarına yüksek bonus ödemeyi teklif etti.
Ancak Samsung, 27 bin bellek çipi çalışanına, mantık çip tasarımı ve üretim birimlerindeki diğer çalışanlara kıyasla en az 6 kat daha fazla bonus vermek istiyor.
Sendika ise şirketin diğer 23 bin çalışanının geride bırakılmaması gerektiğini savunuyor. Bu çalışanlar, Tesla ve Nvidia için yapay zeka çipleri üretiminde görev alıyor ve çoğu zaman bellek birimindeki meslektaşlarıyla aynı tesislerde çalışıyor.
BÖLÜMLER ARASINDA PRİM UÇURUMU
Samsung’un Cihaz Çözümleri Bölümü; bellek, sistem LSI ve dökümhane olmak üzere üç ana iş kolundan oluşuyor.
Yapay zeka patlaması, bu iş kolları arasındaki kârlılık farkını ciddi biçimde artırdı. Samsung, satışlara göre dünyanın en büyük bellek çipi üreticisi konumunda bulunurken, televizyon ve akıllı telefon da üretiyor.
Reuters’ın incelediği ücret müzakeresi tutanakları ve çalışanlarla yapılan görüşmeler, şirket içindeki bölümler arasında derin ayrılıklar yaşandığını ortaya koydu.
JPMORGAN’DAN 31 TRİLYON WON’A VARAN KÂR ETKİSİ TAHMİNİ
JPMorgan’a göre olası grev, Samsung’un faaliyet kârını 21 trilyon won (14 milyar dolar) ile 31 trilyon won (20 milyar dolar) arasında etkileyebilir.
Satış kayıplarının ise yaklaşık 4,5 trilyon won (3 milyar dolar) seviyesinde olabileceği tahmin ediliyor.
Bu nedenle grev ihtimali yalnızca Samsung yönetimini değil, Güney Kore hükümetini, yabancı yatırımcıları ve küresel tedarik zincirlerini de endişelendiriyor.
SENDİKA YETENEK KAYBI UYARISI YAPIYOR
Samsung çalışanları arasındaki memnuniyetsizlik, rakip SK Hynix’in geçen yıl 10 yıl süreyle bonus üst sınırını kaldırmasının ardından arttı.
Bu karar sonucunda SK Hynix çalışanlarının aldığı bonuslar, Samsung çalışanlarına sunulanların 3 katından fazla seviyeye çıktı. Bu durumun bazı çalışanları şirket değiştirmeye yönelttiği belirtiliyor.
Mart ayında Samsung, bellek çipi çalışanlarına yıllık maaşlarının yüzde 607’sine kadar bonus ödenmesini önerdi. Bu oran, SK Hynix çalışanlarının aldığı bonusları aşacak düzeydeydi.
Ancak mantık çipi tarafında çalışanlar için önerilen bonus oranı yüzde 50 ile yüzde 100 arasında kaldı.
“BU ÇALIŞANLAR NASIL MOTİVE OLACAK?”
Sendika yetkilileri, bonuslardaki büyük farkın mantık çipi çalışanlarını bellek birimine ya da rakip şirketlere yöneltebileceğini savunuyor.
Sendika lideri Choi Seung-ho, müzakerelerde yaptığı değerlendirmede, bellek birimindeki bir çalışanın 500 milyon won alırken dökümhane birimindeki çalışanın 80 milyon won alması durumunda bu çalışanların motivasyonunun nasıl korunacağını sorguladı.
Bazı çalışanlar ise ayrılmaların şimdiden başladığını söyledi. Pyeongtaek’te dökümhane mühendisi olarak çalışan ve soyadının Lee olduğunu belirten bir çalışan, ekibinin son birkaç yılda önemli ölçüde küçüldüğünü, bazı çalışanların Samsung’un bellek birimine ve SK Hynix’e geçtiğini ifade etti.
SENDİKANIN TALEPLERİ
Sendikanın talepleri arasında, yıllık maaşın yüzde 50’siyle sınırlı bonus tavanının kaldırılması yer alıyor.
Sendika ayrıca yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin çalışanlara dağıtılacak bonus havuzuna aktarılmasını istiyor.
Samsung tarafı ise performans primlerinin başarıya göre ödenmesi gerektiğini savunuyor.
SAMSUNG: MANTIK ÇİP İŞİ STRATEJİK ÖNEME SAHİP
Samsung müzakerecileri, mantık çipi iş kolunun son yıllarda trilyonlarca won zarar ettiğini ve yatırımların bellek işinden elde edilen gelirlerle desteklendiğini belirtiyor.
Şirketten yapılan açıklamada ise mantık çipi işinin uzun vadeli vizyon doğrultusunda sürekli yatırım yapılan stratejik öneme sahip bir alan olduğu ifade edildi.
Samsung, son teklifiyle çalışanlarına sektörün en iyi ücretlendirmesini sunacağını belirtti.
Şirket ayrıca grevin gerçekleşmesi halinde müşterilere teslimat yapılamamasının “tam bir güven kaybına” yol açabileceği uyarısında bulundu.
GÜNEY KORE EKONOMİSİ İÇİN RİSK
Samsung’un üst yönetimi, Güney Kore hükümeti ve yatırımcılar, olası grevin şirketin yanı sıra daha geniş ekonomi üzerinde de etkili olabileceğini belirtiyor.
Samsung Yönetim Kurulu Başkanı, bu ay şirket içi mesajında grevin iş kesintilerinin ötesinde sermaye çıkışına, vergi gelirlerinde düşüşe ve won üzerinde baskıya yol açabileceği uyarısında bulundu.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung da nisan sonunda bazı sendikaların aşırı taleplerde bulunduğunu söyledi. Bu açıklamanın yaygın şekilde Samsung sendikalarına yönelik olduğu değerlendirildi.
KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİ ENDİŞESİ
Kore’deki Amerikan Ticaret Odası, iş gücü belirsizliğinin Güney Kore’nin küresel üretim ve tedarik zincirlerinde güvenilir ortak olarak görülen itibarını etkileyebileceğini belirtti.
Analistlere göre diğer şirketler de Samsung’daki uyuşmazlığı işçi-işveren ilişkileri açısından önemli bir gösterge olarak izliyor.
Kore Üniversitesi Hukuk Profesörü Park Ji-soon, Samsung’da sendika taleplerinin grev yoluyla kabul ettirilmesi halinde, şirketlerin gelecekte pazarlık süreçlerinde çok daha dezavantajlı bir konuma düşebileceğini söyledi.
ÇALIŞANLARDA AİDİYET KRİZİ
Reuters’a konuşan bazı çalışanlar, Samsung’un dünya lideri bir şirket haline gelmesinde çalışanların katkısını yeterince tanımadığını söyledi.
Yaklaşık 30 yıldır çip araştırmacısı olarak çalışan Lee adlı bir çalışan, nisan sonunda yaklaşık 40 bin kişinin katıldığı mitingde yaptığı açıklamada, birçok meslektaşının başka şirketlere geçtiğini ve kendisinin de Micron’da çalışmak için başvuru yaptığını belirtti.
Lee, “Artık Samsung’la gurur duymuyorum” ifadelerini kullandı.
