İstanbul'da doğduğu günden beri sarılık yaşayan Aybüke Satılmış, henüz 5,5 aylıkken karaciğer yetmezliği nedeniyle ameliyat masasına yattı.
Yalnızca 5,5 kilo ağırlığındaki bebeğe annesi Sema Satılmış karaciğerinden bağışta bulundu. Naklin ardından sağlığına kavuşan Aybüke şimdi 8 aylık.
ANNESİ KARACİĞERİNİ VERDİ, SONRA YİNE KIZININ BAKIMINI ÜSTLENDİ
Aybüke'nin sağlık durumunu değerlendiren doktorlar, karaciğer naklinin daha fazla ertelenmemesi gerektiğine karar verdi. Aileyle yapılan görüşmelerin ardından anne Sema Satılmış'ın donör olmaya uygun olduğu belirlendi. Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Murat Dayangaç, süreci şöyle anlattı:
“Aybüke’de doğuştan itibaren karaciğer hastalığı vardı. Bizim değerlendirmemize geldiğinde artık karaciğer nakli zamanı gelmişti. Bebeklerde karaciğer nakli gerekliliğinin çocuk gastroenteroloji uzmanlarımız tarafından belirlenmesini önemsiyoruz. Aileyle görüşmelerimizi ve değerlendirmelerimizi tamamladık. Annesi verici olarak öne çıktı ve tüm koşullar uygundu. Daha fazla beklemeden, Aybüke’yi hastalığın riskleriyle karşı karşıya bırakmadan nakli gerçekleştirdik”
AMELİYATTAN KISA SÜRE SONRA AYAĞA KALKTI
Naklin ardından anne ve bebeğin iyileşme süreci olumlu ilerledi. Sema Satılmış, kendi ameliyatının üzerinden kısa bir süre geçmesine rağmen ayağa kalkarak kızının bakımını yeniden üstlendi.
Prof. Dr. Dayangaç, annenin fedakârlığını şu sözlerle anlattı:
“Bebeklerde anneden organ alınması olabilecek en avantajlı durumlardan biri. Vericimiz ameliyattan kısa süre sonra Aybüke ile ilgilenmek için ayağa kalktı ve bakımını üstlendi. Böylece iki kez fedakarlık yapmış oldu. Sürecin iyi gitmesinden dolayı çok mutluyuz”
ANNE SÜTÜ SARILIĞI OLDUĞUNU DÜŞÜNDÜLER
Aybüke'nin sağlık sorunları doğumuyla birlikte başladı. Sarılığı bir türlü geçmeyen bebeğin ailesi, ilk dönemde bunun anne sütü sarılığı olduğunu düşündü.
Ancak zaman içinde hastane yatışları ve yoğun bakım süreçleri yaşandı. Yapılan değerlendirmelerde karaciğer hastalığı tespit edildi.
Anne Sema Satılmış, yaşadıklarını şu sözlerle aktardı:
“Doğduğu günden beri geçmeyen bir sarılığı vardı. Başlangıçta anne sütü sarılığı zannediyorduk ama süreç öyle değilmiş. Aybüke’nin karaciğerinin gelişmediğini öğrendik. Kontrollerimiz devam etti ve belli bir aşamadan sonra nakil kararı alındı. Aybüke 5,5 aylıkken nakil oldu. Çok şükür kısa sürede toparlandı. İlaç tedavileri ve kontrollerle birlikte sağlığına kavuştu”
NAKİLDEN BİR AY ÖNCE DURUMU AĞIRLAŞTI
Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Gökhan Baysoy, Aybüke'nin hastalığının takip ve destek tedavilerine rağmen ilerlediğini belirtti.
Özellikle nakilden yaklaşık bir ay önce sarılık değerlerinde ciddi artış görüldü. Karaciğer fonksiyonlarının da bozulması üzerine nakil hazırlıklarına başlandı.
Prof. Dr. Baysoy, bebeklerde uzun süren sarılığın önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Küçük bebeklerde patolojik sarılıklar nadir görülse de önemli hastalıkların sonucunda ortaya çıkabiliyor. Bu hastalıkların bir kısmının yenidoğan döneminde veya ilk birkaç ay içerisinde tanınması ve tedavi edilmesi gerekiyor. Takip ve destek tedavisine rağmen özellikle nakilden yaklaşık bir ay önce sarılık değerlerinde ciddi yükselme ve karaciğer fonksiyonlarında bozulma saptadık. Karaciğer yetmezliğinin ilerlediğini değerlendirerek nakil hazırlıklarına başladık”
BEBEĞİN DIŞKI RENGİNE DİKKAT
Uzmanlar, yenidoğanlarda ve birkaç aylık bebeklerde sarılığın uzun sürmesi durumunda altta yatan nedenin araştırılması gerektiğini vurguluyor.
Prof. Dr. Baysoy, ailelerin özellikle dışkı rengindeki değişiklikleri gözlemlemesini istedi:
“Sarılık yaşayan bebeklerde dışkının rengi önemli bir bulgu. Çok açık renkli, gri veya cam macunu renginde dışkılama normal değildir. Yenidoğan dönemindeki veya birkaç aylık bebeklerde böyle bir durum fark edildiğinde mutlaka erken dönemde doktora başvurulmalı. Çünkü erken tanı ve tedavi gerektiren hastalıklar bulunuyor”
“ORGAN NAKLİ KONUSUNDA HİÇBİR ŞEY BİLMİYORDUK”
Aybüke'nin babası Furkan Satılmış da ameliyat öncesinde büyük endişe yaşadıklarını anlattı. Doktorların yaklaşımı sayesinde kaygılarının azaldığını belirten baba Satılmış, “Organ nakli konusunda hiçbir şey bilmiyorduk. Çok şükür süreç yolunda gitti” dedi.
ORGAN BAĞIŞI BEKLEYEN ÇOCUKLAR VAR
Türkiye'nin canlı vericiden karaciğer nakli konusunda önemli bir deneyime sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Dayangaç, her çocuğun ailesinde uygun donör bulunamadığını hatırlattı.
Kadavradan organ bağışlarının artırılması gerektiğini vurgulayan Dayangaç, şunları söyledi:
“Bebeklerde aileden uygun donör bulunması daha kolay olabiliyor. Ancak her bebek ve çocuk bu kadar şanslı değil. Ailesinde uygun donör bulunmayan ve organ bağışıyla hayata tutunmayı bekleyen çocuklarımız var. Biz canlı vericili karaciğer naklinde edindiğimiz deneyimle bağışlanan bir karaciğeri uygun koşullarda bir yetişkine ve bir çocuğa ya da iki farklı alıcıya nakledebilecek teknik deneyime sahibiz. Daha fazla organ bağışı olmasını ve bu deneyimimizi daha fazla hastaya ulaştırabilmeyi diliyoruz”
