Büyükşehirlerde yaşayan pek çok kişinin memleketinde ailesinden kalan ya da yıllar önce satın aldığı bir arsası bulunuyor. Ancak aradan geçen yıllar içinde ziyaret edilmeyen, sınırları kontrol edilmeyen veya tapu kayıtları incelenmeyen bu taşınmazlar ileride ciddi sorunlara yol açabiliyor. Özellikle miras yoluyla edinilen arsalar, hisseli tapular ve imar durumu bilinmeyen araziler konusunda dikkatli olmak gerekiyor.
1. TAPUDAKİ BİLGİLERİ MUTLAKA KONTROL EDİN
Arsanın kimin adına kayıtlı olduğu, ada ve parsel numarası, yüzölçümü ve taşınmazın niteliği ilk kontrol edilmesi gereken bilgiler arasında. e-Devlet üzerinden Tapu Bilgileri Sorgulama hizmeti kullanılabilir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Parsel Sorgulama sistemiyle de taşınmazın haritadaki konumu incelenebilir.
2. HİSSELİ TAPUYA DİKKAT!
Köylerde aileden kalan arsalar çoğu zaman birden fazla mirasçıya ait olabiliyor. Hisseli tapuda kişinin belirli bir metrekarelik alanı değil, taşınmazın tamamı üzerinde belirli bir payı bulunabilir. Bu nedenle arsayı kendi arasında bölüşen aile üyelerinin kullandığı alanların tapuda ayrı parsel olarak kayıtlı olduğu varsayılmamalı.
3. ARSANIN SINIRLARINI YERİNDE ÖĞRENİN
Yıllarca gidilmeyen arazilerde sınır işaretleri kaybolabilir, komşu parsellerle karışıklık yaşanabilir. Haritadaki konum ile arazideki sınırların kontrol edilmesi, olası anlaşmazlıkların önüne geçmek açısından önem taşıyor. Gerekli durumlarda yetkili harita ve kadastro uzmanlarından destek alınabilir.
4. İMAR VAR DİYE EV YAPILABİLECEĞİNİ DÜŞÜNMEYİN
Tapuda arsa veya tarla yazması, o taşınmaza doğrudan ev yapılabileceği anlamına gelmez. Yapılaşma koşulları, parselin bulunduğu yerin imar planına, köy yerleşik alanı sınırına ve ilgili mevzuata göre değişebilir. İnşaata başlamadan önce belediyeden veya yetkili idareden imar durumu öğrenilmeli.
5. TARIM ARAZİLERİNDE KURALLAR FARKLI
Her tarla istenildiği gibi bölünemez veya yapılaşmaya açılamaz. Tarım arazilerinin korunmasına ilişkin mevzuat, parselin niteliğine ve konumuna göre farklı sınırlamalar getirebilir. Bu nedenle satış, bölünme veya yapı planı öncesinde ilgili kurumlardan bilgi alınmalı.
6. VERGİ VE MİRAS İŞLEMLERİNİ İHMAL ETMEYİN
Arsa ve araziler emlak vergisi kapsamına girebilir. Vergi yükümlülüğü ve muafiyetler taşınmazın durumuna göre değiştiğinden ilgili belediyeden bilgi alınmalı. Miras kalan taşınmazlarda ise tapu intikal işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı kontrol edilmeli.
7. YILLARCA BEKLETMEK YERİNE KAYITLARI GÜNCEL TUTUN
Adres ve iletişim bilgilerinin güncel olması, hissedarlarla irtibatın korunması ve tapu kayıtlarının belirli aralıklarla incelenmesi olası sorunların erken fark edilmesini sağlayabilir. Uzmanların önerdiği en önemli adım ise arsayla ilgili satış, yapılaşma veya bölünme kararı vermeden önce tapu ve imar kayıtlarını birlikte değerlendirmek. Çünkü memlekette yıllardır duran bir arsa, gerekli kontroller yapılmadığında beklenmedik hukuki ve mali sorunlara dönüşebilir.
