Orta Doğu'daki savaş ve Tayvan krizinin gölgesinde bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping, beklentilerin de ötesine geçen bir diplomasi dili kullandı.
Özellikle Şi'nin tarihi bir gönderme yapması dikkat çekti. Çinli lider dün yaptığı konuşmada M.Ö. 431 yılında Atina ile Sparta arasında başlayan Peloponez Savaşı'na değinerek "Çin ve ABD sözde Tukidides Tuzağı'nı aşarak büyük güç ilişkileri için yeni bir model oluşturabilir mi?" sorusunu gündeme getirdi.
NEDİR BU TUKİDİDES TUZAĞI?
Uluslararası ilişkiler arasında tartışmalarda sık sık kullanılan "Tukidides Tuzağı", yükselen bir gücün mevcut küresel gücü tehdit etmesi durumunda savaş riskinin ortaya çıkması fikrine dayanıyor.
Antik Yunan tarihçisi Tukidides, "Peloponez Savaşı Tarihi" adlı eserinde "Atina'nın yükselişi ve bunun Sparta'da yarattığı korku, savaşı kaçınılmaz hale getirdi" ifadelerini kullanmıştı.
Bir zamanlar Atina'nın yükselişinin Sparta'yı korkutması gibi Çin'in yükselişinin de ABD'de endişe yarattığı ve iki ülke arasında olası bir çatışma riskini artırdığı mesajı verildi.
Uzmanlar Şi'nin bu ifadeyi yıllardır kullandığını belirtmekle birlikte özellikle Trump'ın ziyareti sırasında yeniden gündeme getirmesini Tayvan konusundaki pozisyonunun bir işareti olabileceğini belirtti.
TAYVAN KONUSUNDA UYARDI
Şi görüşmenin ilerleyen bölümünde Tayvan konusunda Trump'a açık bir uyarıda da bulundu. Çinli lider, "Tayvan meselesi Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli konudur" dedi.
Çin'in kendi toprak parçası olarak gördüğü Tayvan konusunda yapılacak hataların iki ülkeyi çatışmaya sürükleyebileceğinin altını çizen Şi, "Eğer yanlış yönetilirse iki ülke çatışabilir, hatta doğrudan karşı karşıya gelebilir. Bu da Çin-ABD ilişkilerini son derece tehlikeli bir duruma itebilir" ifadelerini kullandı.
AKŞAM YEMEĞİNDE YUMUŞAMA SİNYALİ
Öte yandan Şi Cinping, akşam düzenlenen resmi yemekte daha uzlaşmacı bir ton kullandı. Şi, ABD ile Çin arasındaki rekabetin yönetilebileceğini savunarak "Çin ulusunun büyük yeniden dirilişi ile Amerika'yı yeniden büyük yapma hedefi birbirine paralel ilerleyebilir ve tüm dünyanın refahına katkı sağlayabilir" diye belirtti.
Trump ise Şi'nin açıklamalarına sosyal medya üzerinden yanıt verdi.
ABD'li lider, Şi'nin ABD'den "gerileyen bir ülke" olarak söz ettiğini ve bunu "çok zarif bir şekilde ifade ettiğini" söyledi.
Ancak bunun kendi yönetimindeki ABD için geçerli olmadığını savunan Trump, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"İki yıl önce gerçekten gerileyen bir ülkeydik. Şimdi ise ABD dünyanın en güçlü ve en hummalı ülkesi haline geldi. Umarım Çin ile ilişkilerimiz her zamankinden daha güçlü ve daha iyi olur."
Beyaz Saray: ABD ve Çin, İran konusunda anlaştıDünya
