İnsan hakları örgütü Rawadari, Taliban'ın yürürlüğe koyduğu yeni ceza ve yargılama düzenlemelerinin, çocuklara yönelik şiddeti tam anlamıyla suç saymadığını, köleliği dolaylı yoldan tanıdığını ve muhalifler için idam cezasına kapıyı araladığını açıkladı.
Rawadari'ye göre Taliban'ın mahkemelerde hangi eylemlerin suç sayılacağını ve hangi durumda ceza verileceğini düzenleyen kurallarının yer aldığı 4 Ocak'ta çıkan yeni metinde dikkat çekici ifadeler yer alıyor.
ÇOCUĞA CİNSEL ŞİDDET AÇIKÇA SUÇ SAYILMADI
Örneğin 30'uncu maddede çocuklara yönelik yalnızca "kırık kemik ya da derinin zarar görmesi"yle sonuçlanan fiziksel şiddete yasak getirildi. Buna karşılık çocuklara yönelik diğer fiziksel, psikolojik ve cinsel şiddet türleri açık bir şekilde suç sayılmadı.
Kanunun 48'inci maddesinde bir babanın "10 yaşındaki oğlunu terbiye amaçlı cezalandırmasına" izin verildiği de aktarıldı.
KADIN KOCASINDAN İZİNSİZ AKRABALARINA GİDERSE...
32'nci maddede ise kadının dövülmesi ancak ağır yaralanma olursa suç sayılıyor ve kadının bunu ispatlaması gerekiyor.
34'üncü maddede ise kadının kocasının izni olmadan ailesine gitmesi halinde kadın ve onu barındıran akrabalarının hapse atılabileceği belirtiliyor.
KÖLELİĞİ DOLAYLI YOLDAN TANIDILAR
Taliban'ın ceza kanununda kölelik doğrudan tanınmasa da Rawadari, kanunun 4'üncü ve 15'inci maddelerinde "köle" teriminin kullanıldığına dikkat çekildi.
Kanunlardaki bir hükümde "Hudud suçu öngörülemeyen eylemlerde, fail ister özgür ister köle olsun takdiri ceza uygulanır" ifadesinin yer aldığı belirtildi.
MUHALİFLERE İDAM
Rawadari'nin bildirdiğine göre Taliban mahkemeleri "isyancı" olarak tanımlanan kişiler hakkında idam cezası verme yetkisine de sahip. Söz konusu kanunda "isyancının verdiği zararın kamuya yönelik olduğu" ve "bunun kişi öldürülmeden telafi edilemeyeceği"nin ifade edildiği aktarıldı.
Bu arada kanunun 4'üncü maddesinin 6'ncı fıkrasında vatandaşlara, "bir günah işlendiğini görmeleri halinde bizzat ceza verme hakkı"nın tanındığı da bildirildi.
Taliban karşıtı toplantılara tanık olduğu halde yetkililere bildirmeyenlerin ise iki yıl hapis cezası alacağı belirtildi.
SINIFA GÖRE CEZA
Rawadari'ye göre Taliban'ın ceza sistemi, toplumu dört sınıfa ayırıyor. Bunlar din alimleri, elitler, orta sınıf ve alt sınıf şeklinde ayrılıyor.
Suçlara verilecek cezanın türü ve ağırlığının kişinin bu sınıflardan hangisine ait olduğuna göre değiştiği belirtildi. Rawadari'nin verdiği örneğe göre din alimi suç işlerse yalnızca nasihat, alt sınıftan biri suç işlerse hapis ve fiziksel ceza uygulanması öngörülüyor.
DANS ETMEK DE İZLEMEK DE YASAK
Kanunun 59'uncu maddesinde "dans etmek ve dans edenleri izlemek" de suç sayılıyor. Ancak dansın ne olduğuna dair herhangi bir tanımlama yapılmaması dikkat çekti.
Benzer şekilde 13'üncü maddede de "ahlaksızlık mekanlarının" yıkılmasına izin verileceği belirtiliyor. Ancak "ahlaksızlık" kavramı net bir şekilde tanımlanmıyor. Rawadari bu kanun nedeniyle berber dükkanlarının ve güzellik salonlarının da keyfi bir şekilde kapatılabileceği konusunda uyardı.
Spor salonunda müzik çaldı diye 13 gün gözaltında tutulduDünya
