Tesla, Avrupa’da “Full Self-Driving” (FSD) sistemine ( bir insan sürücünün müdahalesine gerek duymadan aracın kendi kendine hareket etmesi - otonom sürüş) daha geniş onay almak için çalışmalarını sürdürürken, İsveç ve Hollanda’daki düzenleyici kurumlara kendi yayımladığı güvenlik istatistiklerini sundu. Bağımsız trafik güvenliği araştırmacıları ise bu verilerin yanıltıcı pazarlama niteliği taşıdığını savundu.
Reuters’ın geçen ay yayımladığı incelemede, Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk ve şirket yöneticilerinin son bir yılda FSD sisteminin insan sürücülerden 10 kata kadar daha güvenli olduğunu öne süren istatistiklere daha sık atıf yaptığı belirtildi. İncelemede, Tesla’nın güvenlik iddialarını abartmasına yol açan geçersiz veri karşılaştırmaları bulunduğu kaydedildi.
AVRUPA’DA ONAY SÜRECİ
Tesla’nın söz konusu güvenlik verilerini, Avrupa’da FSD sistemine daha geniş kullanım izni almak için bazı düzenleyici kurumlara sunduğu bildirildi. Şirket, 2024 sonlarında Hollanda kara yolu düzenleyicisi RDW ile FSD onay sürecini başlatmak için temasa geçti.
Tesla, Kasım 2024’te RDW’ye gönderdiği mektupta güvenlik raporuna bağlantı verdi ve FSD kullanımındaki artışın “daha güvenli yollar” anlamına geldiğini savundu. Tesla’nın aylık abonelikle sunduğu FSD sistemi, belirli koşullarda aracı kendi kendine sürebiliyor ancak sürücünün dikkatini yola vermesini zorunlu kılıyor.
Hollandalı düzenleyici RDW, bir yılı aşkın süren testler ve görüşmelerin ardından nisan ayında FSD’nin Hollanda’da kullanımına onay verdi. Kurum şimdi Tesla adına Avrupa Birliği genelinde onay alınması için süreci yürütüyor.
RDW, Reuters’ın Tesla’nın güvenlik istatistiklerinde tespit ettiği sorunlara ilişkin yorum yapmadı. Ancak kurum, kararlarını “pazarlama iddiaları ya da dış istatistiklere” dayanarak almadığını, sistem üzerinde kamuya açık yollarda ve test pistlerinde kendi “test, analiz ve doğrulamalarını” yaptığını bildirdi. Kurum, Tesla’nın ABD’deki güvenlik istatistiklerini ayrıca değerlendirip değerlendirmediğini açıklamadı.
RDW, test sürecinde Tesla’nın “çok sayıda veri” topladığını ve kurumun bu verilerin tamamını “doğruladığını, test ettiğini ve denetlediğini” belirtti. Ancak Tesla’nın ne tür veriler topladığı ya da neyi ölçtüğü konusunda ayrıntı paylaşmadı. Tesla ise Reuters’ın yorum taleplerine yanıt vermedi.
“32 BİN HAYAT KURTARILABİLİRDİ” İDDİASI
Hollanda’daki kararın 10 Nisan’da açıklanmasından kısa süre sonra Tesla politika yöneticisi Ivan Komusanac, İsveçli düzenleyicilere e-posta göndererek benzer bir FSD onayı talep etti. Komusanac, e-postasına Tesla’nın FSD kullanan araçlarının, ortalama ABD’li insan sürücüye göre kazalar arasında yedi kattan fazla mesafe kat edebildiği iddiasını içeren bir sunum ekledi.
Sunumda ayrıca FSD’nin potansiyel olarak 32 bin hayatı kurtarabileceği ve 1,9 milyon yaralanmayı önleyebileceği öne sürüldü.
Reuters’a konuşan araştırmacılar, bu rakamların oldukça yanıltıcı olduğunu belirtti. Uzmanlara göre hesaplama, ABD’deki tüm araçların, yük kamyonları ve kaza riski yüksek motosikletler dahil olmak üzere FSD özellikli araçlarla değiştirileceği gibi gerçekçi olmayan bir varsayıma dayanıyor.
Reuters incelemesinde ayrıca Tesla’nın, hava yastığı açılan FSD’li Tesla kazalarının oranını, çok daha hafif kazaları da içeren tüm ABD araçlarına ait kaza oranıyla karşılaştırarak sistemin güvenliğini abarttığı belirtildi. Şirketin araçlarını ortalama ABD aracıyla karşılaştırmasının da sonuçları çarpıttığı kaydedildi. Bunun nedeni, ortalama ABD aracının ortalama bir Tesla’dan çok daha eski olması ve otomobil üreticilerinin yıllar içinde kazaları azaltan yeni güvenlik özelliklerini kademeli olarak devreye alması.
İSVEÇ VE NORVEÇ’TE DE GÜNDEMDE
İsveç Ulaştırma Ajansı müfettişi Anders Eriksson, Tesla’nın sunduğu verilere ilişkin yorum yapmadı. Ancak İsveçli düzenleyicilerin “manşet rakamların ötesine baktığını” ve böyle bir sistemin değerlendirilmesinin “yalnızca toplulaştırılmış güvenlik iddialarına değil, sunulan genel kanıtlara” dayanacağını söyledi.
Kurum, Tesla’nın başka hangi kanıtları sunduğuna ilişkin Reuters’ın sorularını yanıtlamadı.
Avrupa Ulaşım Güvenliği Konseyi Sözcüsü Dudley Curtis ise Reuters’ın aktardığı yazışmaların ardından, Tesla’nın İsveçli düzenleyicilere ABD’den “güvenilir olmayan güvenlik verileri” sunmasından “kesinlikle endişe” duyduklarını söyledi. Curtis, Tesla’nın güvenlik iddiasında bulunmak istiyorsa verileri bir üniversiteye vermesi, bağımsız ve yetkin araştırmacılar tarafından doğrulatması gerektiğini ifade etti.
TESLA AVRUPA’DA FSD İLE TOPARLANMA ARAYIŞINDA
Tesla, Avrupa’da FSD onayının bölgedeki araç satışlarının büyümesi açısından kritik olduğunu belirtiyor. Şirket, Elon Musk’ın Avrupa’daki aşırı sağ partilere verdiği destek dahil siyasi faaliyetleri nedeniyle yaşanan protestoların ardından geçen yıl sert düşen satışlarını toparlamaya çalışıyor.
FSD onayının alınamaması, Çinli elektrikli araç üreticilerinin giderek daha fazla güç kazandığı Avrupa pazarında Tesla’nın rekabetini zorlaştırabilir.
Önümüzdeki aylarda FSD’nin Avrupa Birliği genelinde yasal hale gelebilmesi için üye ülkelerin yüzde 55’ini ve blok nüfusunun yüzde 65’ini temsil eden ülkelerin “evet” oyu vermesi gerekiyor.
Bu süreç devam ederken, üye ülkeler teknolojiyi kendi sınırları içinde ayrıca onaylayabiliyor. Geçen ay FSD’yi onaylamayı hedeflediğini açıklayan Yunanistan’daki bir düzenleyici kurum, “Atlantik’in diğer yakasından” gelen verilerin bu sistemin kazalarda çok ciddi bir düşüş sağladığını gösterdiğini belirtti. Yunanistan Ulaştırma Bakanlığı, söz konusu verilerin Tesla’nın güvenlik raporundan alınıp alınmadığına ilişkin soruları yanıtlamadı.
TESLA SÜRÜCÜLERİNDEN DÜZENLEYİCİLERE BASKI
Reuters’ın gördüğü e-postalara göre, diğer Avrupa ülkelerindeki düzenleyici kurumlara da Tesla’nın güvenlik istatistiklerini referans gösteren ve FSD’ye hızlı onay verilmesini isteyen çok sayıda sürücü başvurdu.
Bazı Tesla sürücüleri geçen sonbaharda Norveçli kara yolu düzenleyicilerine yazarak Tesla’nın araç güvenliği raporunu kaynak gösterdi. Bir sürücü, teknolojinin “ortalama manuel sürüşten önemli ölçüde daha güvenli” olduğunu ve Norveç yollarında trafik kazalarını “yüzde 90’a kadar azaltarak hayat kurtarma” potansiyeli taşıdığını savundu.
Norveç Kamu Yolları İdaresinden Stein-Helge Mundal ise bazı Tesla kullanıcılarına verdiği yanıtta, Tesla’nın rakamlarının “kendi ürettiği” veriler olduğunu ve bu nedenle “yetkililerin kaza istatistikleriyle bağlantı kurmanın zorlaştığını” belirtti.
