Yeni bir kedi türü ortaya çıktı. Bilim insanları şaşkına döndü

And Dağları'ndaki Yungas ormanlarında yaşayan ve ev kedisi sanılan bir kedinin yeni bir tür olduğu ortaya çıktı. "Tilcayo" adıyla bilinen hayvan, bir asrı aşkın sürenin ardından tanımlanan ilk vahşi kedi türü olarak kayıtlara geçti.

BÖLGE HALKI ONU EV KEDİSİ SANDI

Araştırmacılar, La Paz yakınlarındaki Yungas bölgesinde yaşayan bu küçük kedinin sanılandan farklı olduğunu ortaya koydu. Yerel halkın "Tilcayo kaplan kedisi" olarak adlandırdığı hayvanın bilimsel ismi Leopardus tilcayo oldu.

Açık kahverengi tüyleri üzerindeki düzensiz rozet biçimli koyu lekeler, yuvarlak kulakları ve ince yapısıyla dikkat çeken tür, ev kedisinden daha küçük. Biyolog ve National Geographic kaşifi Paola Nogales-Ascarrunz, bölgedeki insanların hayvanı uzun süre sıradan bir kedi olarak gördüğünü aktardı.

100 YIL SONRA GELEN TARİHİ KEŞİF

Nogales-Ascarrunz, keşfi "dikkat çekici bir gelişme" olarak nitelendirirken, yeni bir vahşi kedi türünün tanımlanmasının bir asırdır gerçekleşmediğini belirtti.

Tilcayo, 1923 yılında tanımlanan Uruguay pampas kedisinden sonra tanımlanan ilk yeni yaşayan vahşi kedi türü oldu. Hayvanın vücut uzunluğu yaklaşık 45-46 santimetre, ağırlığı ise 1,4 kilogram civarında ölçülüyor.

GENETİK ANALİZLE TÜRÜ KESİNLEŞTİ

Araştırmacılar, 38 Leopardus örneğinin genetik verilerini inceleyerek tilcayonun diğer kaplan kedilerinden ayrılan bağımsız bir tür olduğunu belirledi. Analizler, bu soyun diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldığını gösterdi.

Şimdiye kadar iki canlı tilcayo üzerinde genom dizilemesi yapıldı. Erkek birey, onu bulan bir ailenin yetkililere teslim etmesinin ardından Yungas'taki barınakta tutuluyor. Dişi birey ise saldırıya uğradıktan sonra kurtarılarak yeniden doğaya bırakıldı.

DÜNYADA ŞİMDİLİK SADECE BOLİVYA'DA

2021'de başlayan araştırmanın sonuçları Current Biology dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, türün bugüne kadar yalnızca Bolivya'da tespit edildiğini belirtiyor.

Tilcayonun yaşamı hakkında sınırlı bilgi bulunuyor. Kamera kayıtları geceleri daha aktif olabileceğini düşündürürken, dışkı örneklerindeki küçük kemirgen kalıntıları beslenmesinde bu hayvanların yer alabileceğine işaret ediyor.

Türün korunma durumu da bilim insanlarının gündeminde. Bilinen canlı sayısının çok az olması, popülasyonun gelecekte daha ciddi yok olma baskısıyla karşılaşabileceği endişelerini artırıyor.

TİLCAYO KAPLAN KEDİSİ NEDİR? TARİHÇESİ, ÖZELLİKLERİ NELER?

Tilcayo kaplan kedisi, bilim dünyasının 2026 yılında resmen tanımladığı yeni bir küçük yaban kedisi türüdür. Bilimsel adı Leopardus tilcayo olan tür, Güney Amerika'daki Leopardus cinsine bağlıdır. Bolivya'nın And Dağları'nın doğu yamaçlarındaki Yungas bulut ormanlarında yaşadığı belirlenmiştir.

Tilcayo kaplan kedisi, bilim dünyasının 2026 yılında resmen tanımladığı yeni bir küçük yaban kedisi türüdür. Bilimsel adı Leopardus tilcayo olan tür, Güney Amerika'daki Leopardus cinsine bağlıdır. Bolivya'nın And Dağları'nın doğu yamaçlarındaki Yungas bulut ormanlarında yaşadığı belirlenmiştir.

NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Bu keşif, sıradan bir "yeni kedi bulundu" olayından daha önemli. Araştırmacılar, 1923'ten bu yana ilk kez yaşayan yeni bir yaban kedisi türünü bilimsel olarak tanımladı. Yani Tilcayo, yaklaşık bir asırdan uzun süredir bilim dünyasına tanımlanan ilk yeni yaşayan kedi türü oldu. Araştırma 17 Eylül 2026'da Current Biology dergisinde yayımlandı.

TİLCAYO ADI NEREDEN GELİYOR?

Hayvan aslında bilim insanlarının karşısına yeni çıkmış bir canlı değil. Bolivya'daki yerel halk bu kediyi uzun süredir "tilcayo" adıyla biliyordu. Araştırmacılar da yerel kullanımı koruyarak türün bilimsel adına Leopardus tilcayo ismini verdi.

İlginç olan nokta, hayvanın başlangıçta bilim insanları tarafından da farklı bir kaplan kedisi türü sanılmasıydı.

Nasıl keşfedildi?

Araştırmanın hikâyesi oldukça sıra dışı. 2016'da Bolivya'daki bir yaban hayatı merkezine, yerel bir ailenin evinde beslediği "garip görünümlü bir kedi" getirildi. Aile hayvanı yavruyken bulmuş ve evcil kedi olduğunu düşünmüştü. Ancak biyolog Paola Nogales-Ascarrunz hayvanı incelediğinde görünüşünün bilinen kaplan kedileriyle tam olarak örtüşmediğini fark etti.

Bunun üzerine araştırmacılar yalnızca dış görünüşe değil, genetik özelliklere de odaklandı.

DNA'sı farklı bir tür olduğunu ortaya çıkardı

Araştırmacılar Güney Amerika'nın farklı bölgelerinden 38 kediye ait genetik veriyi, müze örnekleri de dahil olmak üzere inceledi. Sonuçlar, daha önce tek bir tür veya daha az sayıda tür olarak değerlendirilen "kaplan kedisi kompleksi" içinde aslında beş ayrı tür bulunduğunu gösterdi. Bunlardan biri Leopardus tilcayo oldu.

Genetik analizlere göre Tilcayo'nun soyu, diğer yakın akraba kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldı. Bu nedenle hayvanın yeni keşfedilmiş olması, türün yakın zamanda ortaya çıktığı anlamına gelmiyor. Tür, milyonlarca yıldır ayrı bir evrimsel çizgide bulunmasına rağmen bilimsel olarak ancak şimdi tanımlandı.