Basra Körfezi’ndeki kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için yaklaşık 40 ülkenin ortak bir girişimi tartıştığı bildirildi.
İngiltere’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen görüşmeler, küresel enerji arzını tehdit eden savaşın ekonomik etkilerinin artmasıyla hız kazandı.
Toplantıya başkanlık eden İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, ülkelerin diplomatik ve ekonomik araçları kullanarak ortak bir çözüm arayışında olduğunu belirtti. Görüşmelere Fransa, Almanya, Kanada, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan gibi ülkeler katılırken, ABD’nin toplantıda yer almaması dikkat çekti.
Söz konusu girişim, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin diğer ülkelerin sorumluluğunda olduğunu söylemesinin ardından gündeme geldi. Trump, boğazı kullanan ülkelerin “kendi çıkarlarını korumak için harekete geçmesi gerektiğini” ifade etmişti.
İran’ın, Şubat ayı sonunda başlayan ABD-İsrail saldırılarına karşılık olarak boğazı fiilen kapatması, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu hattı küresel kriz noktasına dönüştürdü. Enerji fiyatlarının hızla yükselmesi, özellikle Avrupa ülkelerini yeni bir çözüm arayışına itti.
Diplomatik kaynaklar, İngiltere ve Fransa öncülüğünde şekillenen olası koalisyonun henüz erken aşamada olduğunu ve ilk etapta hangi ülkelerin katılım sağlayacağının netleştirileceğini belirtti. Askeri planlamaya ilişkin detayların ise önümüzdeki hafta ele alınması bekleniyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, boğazın askeri yöntemlerle ele geçirilmesi fikrine karşı çıkarak bunun “gerçekçi olmadığını” söyledi. Macron, böyle bir adımın bölgedeki riskleri artıracağını ve özellikle İran Devrim Muhafızları ile balistik füze tehditlerini beraberinde getireceğini vurguladı.
Fransız askeri yetkililer ise sürecin çok aşamalı olacağını ve çatışmaların azalması ya da sona ermesi olmadan somut adım atmanın zor olduğunu ifade etti. Görüşmelerde ayrıca, gemi sahiplerinin yeniden bölgeden geçiş yapabilmesi için güvenlik garantilerinin sağlanması ve yüksek sigorta maliyetlerinin düşürülmesi gibi konular da ele alındı.
