Trump masayı devirdi: Diplomasi çıkmaza girdi, hedefte kimler var?

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'ya yaptığı gibi İran'a da askeri yığınak yapmaya başladı. Önce USS Abraham Lincoln uçak gemisi, üç destroyer ve Patriot hava savunma sistemlerini bölgeye gönderen Trump, şimdi de büyük bir savaş gemisinin yolda olduğunu söyledi.

CNN International'a konuşan kaynaklar, Trump'ın henüz nihai kararını vermediğini ancak askeri seçenekleri ciddi bir şekilde değerlendirdiğini aktardı.

NE YAPMAYI PLANLIYOR?

Dün Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda nükleer program anlaşmasını öne süren Trump "adil ve eşit bir anlaşma" için İran'ı masaya oturmaya davet etti. Mesajında "Nükleer silah olmayacak" vurgusu yapan Trump, İran'a yönelik bir sonraki saldırının geçen yıl üç nükleer tesisin hedef alındığı operasyondan "daha ağır olacağı" uyarısı yaptı.

CNN International'a göre Trump’ın değerlendirdiği seçenekler arasında İran'daki üst düzey yöneticilerin ve güvenlik yetkililerinin hedef alınacağı hava saldırıları ile nükleer tesislerle devlet kurumlarının vurulması yer alıyor.

Ancak yetkililer, Hamaney devrilse bile rejimin otomatik olarak çökmeyebileceğine dikkat çekiyor. Güvenlik kurumlarının yönetime karşı harekete geçtiğine dair herhangi bir işaret bulunmadığı da vurgulanıyor.

'VENEZUELA KADAR KOLAY OLMAZ'

Kaynaklara göre Trump'ın hedefi Tahran'ı kısa sürede Washington'ın şartlarını kabul etmeye zorlayacak güçlü ve "sonuç alıcı" bir saldırı. Ancak yetkililer, İran’a yönelik bir askeri operasyonun, daha önce Venezuela’da gerçekleştirilen sınırlı operasyonlardan çok daha karmaşık ve riskli olacağını kabul ediyor.

Kaynaklar, İran'ın balistik füzelerinin, hava savunma sistemlerinin, insansız hava araçlarının ve savaş tecrübesine sahip hava kuvvetlerinin böyle bir operasyonun zorluklarını artırdığını belirtiyor. Ayrıca Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, ABD'nin İran'a yönelik bir saldırısında hava sahalarının kullanılmasına izin vermeyeceklerini açıkladı.

DİPLOMASİ TRAFİĞİ ORTAYA ÇIKTI

ABD ve İran arasında bu ay başında Washington'ın olası bir saldırısını engellemek amacıyla mesaj trafiği yürütüldüğü ortaya çıktı.

Görüşmelerde arabuluculuk koltuğunda Ummanlı diplomatların oturduğu öğrenildi. Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında bir dizi temasın kurulduğu belirtildi.

Taraflar arasında yüz yüze bir görüşme ihtimali gündeme gelse de bu gerçekleşmedi ve doğrudan müzakereler başlamadı.

NÜKLEER PROGRAM NEDEN YENİDEN GÜNDEMDE?

Trump'ın odağını yeniden İran'ın nükleer programına çevirmesinin nedeni henüz netlik kazanmadı. ABD istihbaratına göre Tahran yönetimi, geçen yaz düzenlenen saldırılarda zarar gören nükleer tesislerini yeraltının daha derinlerine yeniden inşa etmeye çalışıyor.

Öte yandan Washington'ın Tahran'la müzakere için ön koşulları arasında "uranyum zenginleştirmenin kalıcı olarak sona erdirilmesi, balistik füze programına yeni sınırlamalar getirilmesi ve İran'ın bölgedeki vekil güçlere verdiği desteği durdurması" yer alıyor.

En büyük anlaşmazlık noktasının ise balistik füzelerin menziline sınır getirilmesi olduğu belirtiliyor. İran bu konuyu gündemine almayı reddederek yalnızca nükleer programını görüşmeye hazır olduğunu bildirdi.

İRAN NASIL TEPKİ VERDİ?

Trump'ın son açıklamaları İran'da sert tepkiyle karşılandı. Tahran yönetimi, ABD'den gelebilecek herhangi bir saldırıya "derhal karşılık verileceğini" duyurdu.

İran'ın ruhani lideri Ali Ayetullah Hamaney'in üst düzey danışmanlarından Ali Şemkani, sosyal medya platformu X'ten yaptığı açıklamada İsrail'in hedef alınacağının altını çizdi.