Eskişehir’in Beylikova ve Sivrihisar ilçeleri arasındaki Karkın, Okçu ve Kızılcaören mahallelerinde bulunan 223 taşınmaz, Cumhurbaşkanlığı kararıyla acele kamulaştırıldı. 3 mahalleyi kapsayan karar, teknoloji ve savunma sanayisi açısından stratejik öneme sahip Nadir Toprak Elementleri rezervini yeniden gündeme taşıdı.
Gazete Oksijen'de yer alan bilgilere göre, Eskişehir’de bulunan ve Türkiye’nin stratejik yeraltı kaynakları arasında gösterilen Nadir Toprak Elementleri (NTE) rezervi için önemli bir adım atıldı. Beylikova ve Sivrihisar ilçelerine bağlı Karkın, Okçu ve Kızılcaören mahallelerinde yer alan 223 adet taşınmaz Cumhurbaşkanlığı kararıyla acele kamulaştırma kapsamına alındı.
Kamulaştırılan alanın büyüklüğü yaklaşık 249 hektara karşılık geliyor. Söz konusu bölgede endüstriyel üretim tesisleri, stok alanları, altyapı yatırımları ve maden faaliyetleri sonucunda oluşacak atıkların depolanmasına yönelik tesislerin kurulmasının planlandığı belirtiliyor.
TÜRKİYE’NİN DİKKAT ÇEKİCİ MADEN SAHASI
Beylikova sahası, sahip olduğu Nadir Toprak Elementleri açısından Türkiye'nin en dikkat çekici maden sahalarından biri olarak öne çıkıyor. Bölgede yapılan çalışmalar sonucunda yüz milyonlarca tonluk cevher potansiyelinden söz edilirken, saha dünya genelindeki önemli NTE kaynakları arasında gösteriliyor.
Çin’de bulunan Bayan Obo sahasının ardından Beylikova’nın yaklaşık 694 milyon tonluk cevher potansiyeliyle dünyanın en büyük ikinci rezervlerinden biri olduğu yönündeki değerlendirmeler, bölgenin stratejik önemini artırıyor.
Türkiye açısından asıl kritik konu ise yalnızca cevherin çıkarılması değil, içerisindeki elementlerin ekonomik değere dönüştürülmesi.
125 BİN METREKARE SONDAJ YAPILDI
Beylikova’daki çalışmalar kapsamında bugüne kadar yaklaşık 125 bin metre sondaj gerçekleştirildiği ve 60 bin civarında numunenin analiz edildiği belirtiliyor. Cevherin belirli bölümünde 17 farklı Nadir Toprak Elementi bulunduğu ifade ediliyor.
Bu elementler günümüzde yüksek teknoloji ürünlerinden savunma sanayisine kadar çok geniş bir alanda kullanılıyor. Akıllı telefonlar, bilgisayarlar, elektrikli araçlar, rüzgâr türbinleri, radar sistemleri, uçaklar ve çeşitli savunma teknolojilerinde NTE'lerden yararlanılıyor.
Bu nedenle Eskişehir’deki rezervin yalnızca madencilik açısından değil, yüksek teknoloji ve savunma sanayisinin geleceği açısından da önemli bir kaynak olduğu değerlendiriliyor.
Nadir Toprak Elementleri konusunda en önemli aşamalardan biri, cevherin çıkarılmasının ardından elementlerin birbirinden ayrıştırılması. Çünkü cevherin içerisinde bulunan farklı elementlerin tek tek elde edilmesi, yüksek teknoloji gerektiren karmaşık bir süreç.
Konuyla ilgili açıklamalarda Türkiye’nin NTE cevherini son aşamaya kadar ayrıştırabilecek teknolojik kapasitesini geliştirmesi gerektiği vurgulanıyor.
REKABET GÜNDEMDE
Nadir Toprak Elementleri, özellikle elektrikli araçlardan enerji teknolojilerine ve savunma sanayisine kadar pek çok alanda kritik hammadde olarak kabul ediliyor. Dünya genelinde NTE üretimi ve özellikle ayrıştırma kapasitesinde Çin’in önemli bir ağırlığı bulunuyor.
ABD ise stratejik madenlere erişim konusunda alternatif kaynaklar geliştirmeye çalışıyor. Bu nedenle Türkiye’deki büyük rezervin de uluslararası açıdan dikkat çekmesi bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna ile yürütülen görüşmeler kapsamında ülkenin Nadir Toprak Elementleri kaynaklarına yönelik talepleri de bu küresel rekabeti gündeme taşımıştı.
Karkın, Okçu ve Kızılcaören mahallelerindeki 223 taşınmazı kapsayan acele kamulaştırma kararı, bölgede NTE kaynaklarının değerlendirilmesine yönelik yeni yatırımların önünü açabilecek önemli gelişmelerden biri olarak görülüyor.
Önümüzdeki süreçte gözler, kurulması planlanan tesislerin niteliğine, üretim kapasitesine ve Türkiye’nin Nadir Toprak Elementleri konusunda ayrıştırma teknolojisini ne ölçüde geliştireceğine çevrilecek.
Türkiye’nin sahip olduğu rezervi yalnızca ham madde olarak ihraç etmek yerine, cevheri işleyerek yüksek katma değerli ürünlere dönüştürmesi halinde Eskişehir’deki kaynağın ülke ekonomisine sağlayacağı katkının çok daha yüksek olabileceği belirtiliyor.
