Geçen yılın başında Kontrolmatik Enerji ve Mühendislik AŞ hisselerine yatırım yapan İstanbul'da avukatlık yapan Rıza Gündoğdu, şirketin bir sonraki Tesla olabileceğini düşünüyordu.
Gazetelerde şirketin kurucu ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı Sami Aslanhan için "Türkiye'nin Elon Musk'ı" benzetmesi yapılırken Aslanhan, sensörlerden uydulara, bataryalardan robotlara kadar birçok alanda üretim yapan küresel bir "geleceğin şirketi" kurmayı hedeflediklerini açıklıyordu.
Gündoğdu, Bloomberg'e verdiği röportajda, şirket yönetiminin "oldukça ileri ve vizyoner açıklamalar ile hedefler paylaştığını" söyledi.
Ancak Kontrolmatik hisseleri, nakit sıkışıklığı, borç ödemelerindeki aksaklıklar ve kurucuların çok sayıda hisse sattığına ilişkin endişelerin etkisiyle zirve seviyesinden yüzde 90'dan fazla değer kaybetti.
Şirket, sert fiyat hareketlerinin giderek yaygınlaştığı Borsa İstanbul'daki en dikkat çekici değer kaybı örneklerinden biri oldu. Kontrolmatik'te yaşanan süreç, henüz kendisini kanıtlamamış şirketlere yönelik beklentilerin hızla yükselmesi durumunda bireysel yatırımcıların büyük kayıplarla karşı karşıya kalabileceğini gösterdi.
VARLIK SATIŞI VE BORÇ YAPILANDIRMASI GÜNDEMDE
Konuya ilişkin bilgi sahibi kişilerin verdiği bilgilere göre şirket, nakit sağlamak amacıyla batarya birimine ait Ankara'daki ana fabrikanın ve transformatör üretim faaliyetlerinin de aralarında bulunduğu bazı varlıkların satışını değerlendiriyor.
Şirketin ayrıca ilkbahar aylarında bazı kredi ödemelerini gerçekleştirememesinin ardından yaklaşık 100 milyon dolarlık borcunu yeniden finanse etmek için girişimlerde bulunduğu aktarıldı.
Kontrolmatik'in yükseliş ve düşüş sürecine ilişkin bilgiler, şirketin faaliyetlerini bilen mevcut ve eski çalışanların da aralarında bulunduğu 12'den fazla kişiyle yapılan görüşmelere, şirket belgelerine ve yöneticilerin kamuoyuna yaptığı açıklamalara dayandırıldı.
Gizli bilgileri değerlendirdikleri için isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynakların iddialarına ilişkin Kontrolmatik ve Sami Aslanhan'ın telefon ve e-posta yoluyla iletilen yorum taleplerine yanıt vermediği belirtildi.
ŞİRKET 2008'DE KURULDU
Sami Aslanhan, Kontrolmatik'i kayınbiraderi Ömer Ünsalan ile 2008 yılında "Teknolojiyi kontrol eden, geleceği kontrol eder" sloganıyla kurdu.
Şirket ilk yıllarında Sudan ve Etiyopya gibi faaliyet koşullarının riskli bulunduğu ülkeler de dahil olmak üzere sanayi tesislerine yönelik elektrik ve otomasyon çalışmaları gerçekleştirdi.
Şirketin kurucuları daha sonra faaliyet alanlarını genişletmeyi hedefledi. Kovid-19 salgını dönemindeki kapanmalar sırasında lityum bataryalar, robotik kollar ve akıllı cihazların birbirine bağlanmasını sağlayan nesnelerin interneti teknolojileri alanında yatırım planları geliştirildi.
Bu planlar, şirketin Ekim 2020'de Borsa İstanbul'da halka arz edilmesi sırasında yatırımcılara sunduğu büyüme hikayesinin temelini oluşturdu.
Halka arzın, Türkiye'de halka arzlara yönelik ilginin arttığı bir döneme denk gelmesiyle yatırımcılardan arz büyüklüğünün 26 katı talep geldi.
Halka arzın ardından uydu geliştirme alanında yeni bir girişimin başlatılması, Kontrolmatik hisselerini yüksek enflasyon karşısında tasarruflarını korumaya çalışan ve yüksek teknoloji alanında büyüme hikayesi arayan bireysel yatırımcıların gözde hisselerinden biri haline getirdi.
HİSSELER HALKA ARZDAN SONRA YÜZDE 23 BİN 200 YÜKSELDİ
Salgın döneminde sosyal medyada yatırım topluluklarının hızla çoğalması da şirkete yönelik ilgiyi artırdı.
Kontrolmatik hisseleri, halka arz fiyatından Eylül 2023'teki zirve seviyesine kadar yüzde 23 bin 200 yükseldi. Şirketin piyasa değeri bu dönemde 67,3 milyar liraya, dönemin döviz kuruyla yaklaşık 2,5 milyar dolara ulaştı.
Şirket çalışanları, yükseliş döneminde yakalarındaki şirket logosunu gören bazı kişilerin kendilerine teşekkür ettiğini anlattı. Kontrolmatik hisselerinden elde ettiği kazançla otomobil alan bir restoran çalışanının da şirket ekibine restoranın en iyi masalarını ayırdığı belirtildi.
Şirketin İstanbul'daki açık ofisini ziyaret edenler, alt kattaki laboratuvarı gezebiliyor veya binanın üst katındaki puro odasında vakit geçirebiliyordu.
Aslanhan, Forbes dergisinin Türkiye baskısının kapağında "geleceği büken adam" başlığıyla yer aldı.
Şirket yönetiminin özel görüşmelerde Aslanhan'ın Elon Musk ile karşılaştırılmasına mesafeli yaklaştığı, ancak zaman zaman iki isim arasındaki benzerliklere kendilerinin de işaret ettiği aktarıldı.
BÜYÜME BEKLENTİLERİ SORU İŞARETİ YARATTI
Şirkete yönelik ilginin arttığı dönemde bazı İstanbul merkezli finans uzmanlarının Kontrolmatik'in iş modeli ve büyüme beklentileri konusunda soru işaretleri taşıdığı belirtildi.
Şirket yönetiminin analist toplantılarına katılan iki finans uzmanı, sunumlarda gerçekçi bulmadıkları büyüme beklentileriyle karşılaştıklarını, şirketin temel faaliyet alanının ne olduğu ve finansal yapısının bu hedefleri nasıl desteklediği konusunda yeterli açıklık sağlanmadığını ifade etti.
Kontrolmatik, 2024'te açıkladığı karın ardından geçen yıl zarar etti. Ekonomi yönetiminin sıkı para politikasına yönelmesiyle finansman maliyetleri yükseldi.
Şirketin 2025'te ödediği faiz tutarı yaklaşık 50 milyon dolara ulaşarak bir önceki yılın üç katına çıktı.
KURUCULAR HİSSE SATIŞLARINI ARTIRDI
Sami Aslanhan ve yardımcısı Ömer Ünsalan, şirkete nakit sağlamak amacıyla sahip oldukları hisselerin giderek daha büyük bir bölümünü sattı.
Şirket yöneticileri, bu finansman yönteminin yüksek maliyetli banka kredilerine kıyasla daha avantajlı olduğunu yatırımcılara bildirdi.
Kontrolmatik'in büyüme sürecinde görev alan kişiler ise şirketin çok hızlı genişlemeye çalıştığını belirtti. Bu kişiler, Avrupa'da faaliyet gösteren daha büyük batarya üreticisi Northvolt'un yaşadığı sorunlara dikkati çekti.
Aslanhan'ın batarya hücreleri ve robotik kollarda kullanılan eklem parçaları gibi bileşenleri dışarıdan temin etmek yerine şirket bünyesinde üretmeyi tercih etmesinin maliyetleri artırdığı ifade edildi.
BAKANLIKLA SOSYAL MEDYA TARTIŞMASI
Şirketin hükümetle ilişkileri, 2022'de Sami Aslanhan ile dönemin Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank arasında sosyal medya üzerinden yaşanan tartışmanın ardından gerildi.
Aslanhan, şirketin finansman başvurusunun bakanlık tarafından reddedilmesini eleştirdi.
Varank ise Aslanhan'a, halka açık bir şirketin sahibi olarak yatırımcıları yanıltacak paylaşımlar yapmak yerine başvuru dosyasına odaklanması gerektiği yanıtını verdi.
Aslanhan daha sonra özür dileyerek paylaşımını sildi.
ABD'DEKİ FABRİKA YATIRIMI YAVAŞLADI
Şirketin finansman kaynaklarının azalmasıyla ABD'de kurulması planlanan fabrikaya ilişkin çalışmalar yavaşladı.
Nesnelerin interneti alanında faaliyet gösteren şirket biriminin halka arz edilmesine yönelik planlar da herhangi bir gerekçe açıklanmadan ertelendi.
Dünya Bankası geçen yıl Kontrolmatik'i projelerinden menetti.
Kararda, şirketin Irak'taki faaliyetleri sırasında "hileli ve engelleyici uygulamalarda" bulunduğu öne sürüldü. Kontrolmatik'in geçmiş faaliyetlerine ilişkin gerçeğe aykırı belgeler sunduğu ve yanlış beyanlarda bulunduğu iddia edildi.
BORÇ ÖDEMELERİNDE AKSAMA YAŞANDI
Kontrolmatik'in 2026'nın ilk yarısında bazı tahvil ve kredi ödemelerini zamanında gerçekleştirememesinin ardından şirket hisseleri, Borsa İstanbul tarafından finansal sıkıntı veya hukuki sorun yaşayan şirketlerin işlem gördüğü alt pazara alındı.
Şirket, "geçici nakit akışı sorunları" yaşadığını ve çalışanların ücret ödemelerinde gecikmeler meydana geldiğini kabul etti.
Kontrolmatik ayrıca sermaye artırımı için başvuruda bulunduğunu ve bazı varlıkların satışını değerlendirdiğini açıkladı.
YÖNETİM DEĞİŞİKLİĞİ YATIRIMCILARIN UMUDUNU KORUDU
Tüm gelişmelere rağmen bireysel yatırımcı Rıza Gündoğdu, şirketin toparlanabileceğine yönelik umudunu koruduğunu söyledi.
Bu ay gerçekleştirilen yönetim değişikliği kapsamında Sami Aslanhan'ın yönetim kurulundan ayrılması ile şirketin varlık satışları ve yeniden yapılandırma sürecine devam edeceğine ilişkin açıklamalar, Gündoğdu'ya göre "bir umut ışığı" oluşturdu.
Gündoğdu, "Yatırımcıların tek kaybının zaman olmasını umuyorum." ifadesini kullandı.
Araplar Türk akaryakıt şirketine ortak oluyorEkonomi
