Güney Kore’de yapay zeka sektöründen elde edilen kazançların vatandaşlarla paylaşılması yönündeki tartışmalar piyasalarda sert hareketlere neden oldu.
Devlet Başkanlığı Politika Şefi Kim Yong-beom, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yapay zeka patlamasından doğan vergi gelirlerinin vatandaşlara “temettü” olarak dağıtılması gerektiğini savundu.
BORSA SARSILDI
Açıklamalar, yatırımcılar arasında yeni bir “servet vergisi” uygulanabileceği endişesini tetiklerken, Güney Kore borsasında sert satışlar görüldü.
Kospi endeksi gün içinde yüzde 5,1’e kadar geriledi. Daha sonra Kim’in, şirket kârlarına doğrudan yeni bir vergi değil, yapay zeka kaynaklı “fazla vergi gelirlerinin” yeniden dağıtılmasını kastettiğini açıklamasıyla kayıpların bir kısmı geri alındı. Endeks günü yüzde 2,3 düşüşle tamamladı.
Teknoloji devleri Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri de gün içinde sert dalgalandıktan sonra toparlandı.
Yapay zeka sektöründeki hızlı büyümenin gelir eşitsizliğini artırabileceğine yönelik tartışmalar son dönemde dünya genelinde daha sık gündeme geliyor. Güney Kore’de ise özellikle çip üreticilerinin elde ettiği rekor kârların toplumun geneline nasıl yansıtılacağı tartışılıyor.
ŞİRKETLER DEVASA KÂRLAR ELDE EDİYOR
Piyasa tahminlerine göre Samsung’un bu yıl yaklaşık 330 trilyon won faaliyet kârı elde etmesi bekleniyor. Bu rakamın şirketi, kârlılıkta yalnızca Nvidia’nın gerisinde bırakabileceği belirtiliyor. SK Hynix’in de 2026 yılında yaklaşık 239 trilyon won kâr açıklaması öngörülüyor.
Franklin Templeton Institute Kıdemli Yatırım Stratejisti Christy Tan, yapay zekadan elde edilen kazançların vatandaşlarla paylaşılması fikrinin Asya ekonomilerinde giderek daha fazla destek bulduğunu belirterek, bunun “yapay zekanın getirilerini topluma yayma girişimi” olduğunu söyledi.
Öte yandan yatırımcılar, olası düzenlemelerin şirketler üzerindeki vergi baskısını artırabileceğinden endişe ediyor. Yıl başından bu yana yüzde 80’den fazla yükselen Güney Kore piyasasında hassasiyetin arttığı belirtilirken, yabancı yatırımcıların yalnızca salı günü 5,6 trilyon wonluk hisse satışı yaptığı kaydedildi.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung yönetimi ise “kapsayıcı büyüme” politikalarını öne çıkarıyor. Yönetim, hane gelirlerini artırma, küçük işletmeleri destekleme ve bölgesel kalkınmayı hızlandırma hedeflerine vurgu yapıyor.
Bu arada Samsung ile şirket çalışanlarını temsil eden sendika arasında ücret görüşmeleri sürüyor. Sendika, yapay zeka kaynaklı kârların daha büyük bölümünün çalışanlara aktarılmasını talep ederken, anlaşma sağlanamaması halinde 21 Mayıs’tan itibaren 18 günlük greve gidilebileceği belirtiliyor.
