Sermaye Piyasası Kurulu, zamanaşımına uğrayarak Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne aktarılan emanet ve alacakların iadesinde e-Devlet üzerinden işlem yapamayanlar için yeni başvuru esaslarını belirlerken, eksik belgelerin tamamlanması için tanınacak süreyi de 30 gün olarak düzenledi.
Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarılan emanet ve alacaklarını geri almak isteyenleri ilgilendiren yeni bir düzenleme hazırlandı.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), elektronik ortamda yapılamayan iade başvurularının hangi yöntemle gerçekleştirileceğini, kimlerden hangi belgelerin isteneceğini ve ödemelerin nasıl yapılacağını karara bağladı.
20 Ekim 2026 tarihli ve 73/1885 sayılı Kurul kararında, özellikle mirasçılar, ortak hesap sahipleri ve başkasının adına işlem yapan kişiler için izlenecek yol ayrıntılı biçimde ele alındı.
Yeni esaslar, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 83'üncü maddesi uyarınca zamanaşımına uğrayarak YTM bünyesine ve Takasbank'ta yatırımcılar adına açılan hesaplara aktarılan varlıkların iade taleplerini kapsıyor.
E-DEVLET'TEN BAŞVURAMAYANLAR NE YAPACAK?
Düzenlemeye göre iade başvurularında temel yöntem e-Devlet üzerinden elektronik işlem yapılması olacak. Ancak bazı hak sahipleri için başvurunun bu yolla tamamlanamaması halinde farklı bir prosedür uygulanacak.
Bu kapsamda müşterek hesap sahipleri, vekiller, mirasçılar, vasiler, kayyumlar ve tüzel kişi yetkilileri elektronik ortamda gerçekleştiremedikleri başvuruları YTM'ye iletebilecek.
Sayılan grupların dışında kalan ve e-Devlet üzerinden işlem yapamayan kişilerin özel durumları ise YTM Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilecek.
BAŞVURU FORMUNDA ISLAK İMZA ŞARTI
Elektronik ortamda işlem yapamayan hak sahiplerinin öncelikle YTM'nin kurumsal internet sitesindeki başvuru formunu doldurması gerekecek.
Formun eksiksiz ve doğru bilgilerle hazırlanmasının ardından ıslak imzalı nüshası, başvuru sahibinin durumuna göre istenen diğer belgelerle birlikte YTM'nin merkez adresine gönderilecek.
Evrakların iadeli taahhütlü posta yoluyla ya da özel taşıma şirketleri aracılığıyla imza karşılığında teslim edilmesi zorunlu olacak.
MİRASÇILARDAN HANGİ BELGELER İSTENECEK?
Zamanaşımına uğramış emanet veya alacak için mirasçıların başvurması halinde güncel mirasçılık belgesi sunulacak.
Ayrıca Veraset ve İntikal Vergisi borcunun ödendiğini veya bu vergi bakımından ilişik bulunmadığını gösteren, ilgili vergi dairesinden alınmış yazı da başvuruya eklenecek.
Ödemenin mirasçılık belgesinde yer alan paylar doğrultusunda yapılabilmesi için bütün mirasçıların buna onay verdiğini gösteren ıslak imzalı beyanları gerekecek.
Bu beyanın yerine, mirasçıların elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi amacıyla açtıkları dava sonucunda alınmış kesinleşmiş mahkeme kararı da sunulabilecek.
Mirasçıların gerekli onay yazıları ve başvuru formu YTM'ye ulaşmadan iade talebi sonuçlandırılmayacak.
VEKİL, VASİ VE ŞİRKET YETKİLİLERİ İÇİN AYRI BELGELER
İade işlemlerini vekil aracılığıyla gerçekleştirmek isteyenlerin noter onaylı vekâletname ile vekilin kimlik fotokopisini sunması gerekecek.
Vekâletnamede, parayı tahsil etme anlamına gelen ahzu kabz yetkisinin veya zamanaşımına uğramış emanet ve alacağın vekilin hesabına ödenmesine yönelik açık yetkinin bulunması zorunlu olacak.
Vasi ya da kayyum tarafından gerçekleştirilecek başvurularda ise kesinleşmiş mahkeme kararı ve başvuruyu yapan vasi veya kayyumun kimlik fotokopisi istenecek.
Tüzel kişiler adına işlem yapacak yetkililerden de temsil ve ilzama yetkili kişilerin kimlik fotokopileri, güncel imza sirküleri ve son altı ay içinde alınmış faaliyet belgesi talep edilecek. Ticari faaliyeti bulunan tüzel kişilerin ayrıca vergi levhası sunması gerekecek.
ORTAK HESAP SAHİPLERİNİN ONAYI GEREKECEK
Birden fazla kişiye ait hesaplardan yapılacak iade başvurularında da ortakların onayı aranacak.
Müşterek hesap sahiplerinin kimlik fotokopileriyle birlikte, ortaklık payları konusunda herhangi bir itirazlarının bulunmadığını gösteren ıslak imzalı yazılı beyan vermeleri gerekecek.
Bu beyan ve başvuru formu YTM'ye gönderilmediği sürece müşterek hesaplara ilişkin iade talepleri sonuçlandırılmayacak.
EKSİK BELGEYİ TAMAMLAMAK İÇİN 30 GÜN SÜRE
Yeni esaslarda başvuru sırasında eksik veya hatalı belge sunulması halinde izlenecek yöntem de düzenlendi.
YTM, gerekli gördüğünde hak sahibinden, başvuruyu yapan kişiden veya varlıkların zamanaşımına uğradığı ilgili yatırım kuruluşundan ek bilgi ve belge isteyebilecek.
Başvurudaki yanlışların düzeltilmesi veya eksik evrakın tamamlanması için ilgili kişiye 30 gün süre tanınacak.
Bu süre içinde istenen bilgi ve belgeler sunulmaz ya da eksiklikler giderilmezse başvuru işlemden kaldırılabilecek. Böyle bir durumda karar, gerekçesiyle birlikte başvuru sahibine veya hak sahibine bildirilecek.
YTM'nin yatırım kuruluşlarından talep ettiği belgelerin verilmesi zorunlu olacak. Başvuruda sunulan bilgilerin doğruluğundan ise başvuran kişi ve/veya hak sahibi sorumlu tutulacak.
HİSSELER VE NAKİT ALACAKLAR NASIL İADE EDİLECEK?
İade işlemlerinde varlığın türüne göre farklı yöntemler uygulanacak.
Sermaye piyasası araçları, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu hesaplarında bulunan bakiyeler esas alınarak iade edilecek. Bu varlıklara iade tarihine kadar eklenen bedelsiz paylar da hesaplamaya dahil edilecek.
Nakit alacakların ödemesinde ise Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliği'nde belirtilen nema tutarı dikkate alınacak.
İade yapılacak uygun hesabın bildirilmesi, hak sahibinin veya başvuranın sorumluluğunda olacak.
DÖVİZ CİNSİNDEN ALACAKLAR TL OLARAK ÖDENEBİLECEK
Yabancı para cinsinden bulunan emanet ve alacaklar, hak sahibinin talebi üzerine Türk lirasına çevrilerek iade edilebilecek.
Bu işlemde, ödemenin yapıldığı gün Takasbank tarafından uygulanan döviz alış kuru kullanılacak.
Dövizin aynı para biriminde geri alınmasının istenmesi halinde ise transfer masraflarını karşılayacak kadar nakit bakiyenin hesapta bulunması gerekecek.
Yeterli bakiye varsa transfer giderleri düşülerek ödeme gerçekleştirilecek. Masrafları karşılayacak tutar bulunmadığında ise yabancı para olarak iade talebi yerine getirilmeyecek.
ÖDEMELER HANGİ HESAPLARA YAPILACAK?
İade için bildirilecek hesabın Türkiye'de yerleşik bir banka veya aracı kurum nezdinde açılmış olması gerekecek.
Hak sahiplerinin onay vermesi halinde ödeme, hak sahiplerinden birinin ya da yetkilendirilmiş vekilin hesabına aktarılabilecek.
Düzenleme, gerçeğe aykırı bilgi ve belgelerle yapılan başvurulardan kaynaklanan sorumluluğu da belirliyor.
Yanlış veya yanıltıcı belgeler nedeniyle ortaya çıkan zararlar için YTM'den tazminat talep edilemeyecek. Bu tür işlemler sonucunda YTM'nin veya üçüncü kişilerin zarara uğraması halinde ise hukuka aykırı işlem yapan başvuru sahibi ya da hak sahibi, kusuru oranında sorumlu olacak.
YENİ BAŞVURU KURALLARI NE ZAMAN GEÇERLİ OLACAK?
SPK'nin belirlediği yeni esaslar hemen uygulanmaya başlamayacak.
İlke kararı, iade taleplerinin e-Devlet üzerinden elektronik ortamda alınmaya başlanmasıyla birlikte yürürlüğe girecek.
Elektronik başvuruların başladığı tarih, Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin internet sitesinden duyurulacak.
Bu duyuru yapılıncaya kadar zamanaşımına uğramış emanet ve alacakların iadesinde mevcut başvuru kuralları uygulanmaya devam edecek.
SPK'da 5 aylık göreve 2 yıl maaşEkonomi
