Şoförüne dedi ki: “Çal bakalım o kaseti.”

Şoförü hemen arabanın teybine o kaseti taktı ve çalmaya başladı:

“Yuh yuh soyanlara

Soyup kaçıp doyanlara

İnsan(lar)a kıyanlara

Yuh nefsine uyanlara yuh…”

1997’de Selda Bağcan’ın, Aşık Mahzuni Şerif’in “Yuh Yuh” eseri dilden düşmüyordu. Rüşvet, sınıf ayrımcılığı ve adaletsizlik bu türkünün ana konusuydu. O dönemin bir polis şefi, Şirinevler’de operasyona çıkmadan önce arka koltukta bunu dinliyordu. Türkü bittikten sonra da “Bas gaza” talimatını veriyordu.

Sadettin Tantan…

Tantan, 1976 yılında İstanbul’a atandıktan sonra Sirkeci’deki 2. Şube’de ekipler amiri olarak göreve başladı.

Hatırlayanlar iyi bilir.

İstanbul’un korkulu rüyası haline geldi. Kimler korkuyordu?

Yasa dışı randevu evleri, kumarhaneler, pavyon ve gazino sahipleri! Operasyonlarda çok sayıda mekan kapatılıp mühürlendi.

1999’da da adı Şirinevler Meydanı’na verildi: Sadettin Tantan Meydanı.

“Örgütlü suçun derebeyleri”

Bugün fon soygununun konuşulduğu bu dönemde efsane polis şefi ve İçişleri Bakanı Sadettin Tantan’ı Sapanca’da ziyaret ettim.

85 yaşında.

Dev bir çınar.

Temiz siyaset… Panayır çakalları… - Resim : 1
Sadettin Tantan ile Sapanca’daki evinde.

Televizyon izliyordu. “Akşamları tartışma programlarını seyrediyor musun” diye sordum. “Hayır. Müzik dinliyorum” dedi ve ellerini havaya kaldırdı, güldü. O sırada geçen trene baktı, izledi.

“Haklı çıktın” dedim. Kafasını salladı.

Neden haklı çıkmıştı Tantan? Gelinen noktada fon soygunu, belediyelerdeki yolsuzluk iddiaları ve ekonomi…

Az ama öz konuştu:

“Yolsuzluk suça teşvik ediyor ve suç oranlarını artırıyor. Yolsuzluk, yoksulluğu artırıyor… Toplumu ahlaki çöküntüye sürüklüyor. Ülkeyi yağmalamayı bir hak gibi gören zihniyet oluştu ve bu ortadan kalkmalı. Bu iktidardan önce de vardı ama bugünkü zihniyet örgütlü suçun derebeylerini yarattı. Panayır çakallarının hakim olduğu bir düzen… Devletin siyasallaşması, kurumların içeriden çökertilmesi, siyasetin kirletilmesi… Bugünün özeti budur.”

Evet; bugünün özetini üç dört cümlede anlattı efsane bakan! Babamın da mesleği polislikti ve Tantan da idollerinden biriydi. Çocukluğumda tanıdığım Sadettin Tantan’la, Fatih Belediye Başkanı olduğu dönemde dostluğum ilerledi ve banka operasyonları yaptığı, “ailelere” dokunduğu İçişleri Bakanlığı döneminde zaman zaman ziyaret ettim, anlamaya çalıştım.

Tantan’a operasyon yaparken gelen mesaj

Yıl 2000...

İçişleri Bakanı Sadettin Tantan’ın telefonuna mesaj gelir: “Satranç tahtası kapandığında piyonla şah aynı torbaya konur.” 1999-2001 arasında çok sayıda yolsuzluk operasyonuna imza atan Tantan’a gelen bu “uyarı”nın kim tarafından yapıldığını hala kimse bilmiyor! Sadettin Tantan da açıklamadı...

Bildiğimiz şu:

DSP-MHP-ANAP koalisyonunun İçişleri Bakanı Tantan, 6 Haziran 2001’de Gümrük Bakanlığı’na kaydırılınca görevinden ve partisinden (ANAP) istifa etti. Operasyonlara verdiği isimlerle (Paraşüt, Balina, Kartal, Kasırga, Matador, Bufalo, Fırtına, Beyaz Enerji) güvenlik terminolojisine katkı sağlayan Tantan’ın kurutmaya çalıştığı bataklıktan “yalnız” bırakıldığı için çıkamadığını “ders” olarak gördük!

Sonra bu cümleyi (Satranç tahtası kapandığında piyonla şah aynı torbaya konur) 2003 yılında Kurtlar Vadisi’nde, Baron Mehmet Karahanlı’dan duyduk. Konseyin diğer üyesi Necmi’ye “Şah olmaktan vazgeçmeyeceğim” cümlesiyle birlikte anlamaya çalıştık!

Cesur savcıdan daha fazlası gerek

Anladık ki... Samimi bürokratlarla, yargı üyeleriyle, polis şefleriyle kirlilik çözülmüyor. Bütün bunları, Eylül 2022’de “Bizim Gazete”nin manşetini okuyunca tekrar düşündüm. Türkiye Komünist Partisi’nin çıkardığı gazetenin manşeti çarpıcı: “Cesur savcıdan fazlası gerek... Kirli düzenin kirli işlerini kim temizleyecek?”

İtalya’da Mani Pulite/Temiz Eller operasyonunu biliyorsunuz. 17 Şubat 1992’de İtalya’da siyasi yolsuzluklarla ilgili ulusal çapta yapılan bir yargı soruşturması… Operasyondan sorumlu başlıca yetkili savcı Antonio Di Pietro idi. Beş bine yakın kişi şüpheliydi. Bir noktada, İtalyan Parlamentosu üyelerinin yarısından fazlası hakkında iddianame düzenlendi. Yolsuzluk suçlamalarından dolayı 400’den fazla şehir ve belediye meclisi feshedildi. Rüşvetin tahmini tutarı 4 milyar dolardı!

Savcı Antonio Di Pietro’nun 2012’de verdiği bir röportaj ise gerçeği anlatıyordu: “Acı olan şu: Her şey değişti ama hiçbir şey değişmedi... Dün iktidar paraya erişim için kullanılıyordu, bugün para iktidara erişim için kullanılıyor. Roller ters yüz edildi.”

Kritik cümle: Bugün para iktidara erişim için kullanılıyor!

Devam edelim...

Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Kurumu (ANAC) Başkanı Raffaele Cantone, Temiz Eller’in yarattığı hayal kırıklığını 17 Şubat 2017’de şu cümlelerle anlattı: “Temiz Eller büyük bir umut mevsimiydi, sivil toplumun uyanışıydı. İnsanlar Milano Adalet Sarayı’nın önünde gösteri düzenleyerek savcılara destek veriyordu ve ‘yolunuzdan dönmeyin’ diyordu. Son 25 yılda çok şey değişse de yolsuzluğun İtalya’nın en büyük sorunlarından biri olmayı sürdürdüğü yadsınamaz. 1992’de yolsuzluk daha ziyade siyasi partileri kapsıyordu, şimdi ise daha çok mafya örgütlerini ve iş lobilerini içeriyor. Öte yandan bugün rolleri ayırt etmek ve kimin rüşvet veren kimin rüşvet alan taraf olduğunu anlamak bile zorlaştı. Bu yüzden savcılar sıklıkla ‘suçla bağlantılı olmak” iddiasıyla dava açıyorlar.”

Bir not daha: 1994’te Berlusconi’nin İtalya’yı yönetmeye başlamasıyla birlikte yolsuzluk suçlarının cezalandırılmasını güçleştiren çok sayıda yasa onaylandı.

Kişilere takılmayın, sorun sistemde

Tarih 19 Mayıs 2021...

Balıkesir’in Susurluk ilçesinde 3 Kasım 1996 tarihinde gerçekleşen ve Türkiye’deki siyaset-mafya ilişkilerini ortaya seren sansasyonel kaza olayına ilişkin raporu hazırlayan dönemin Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş şu tespiti yaptı:

“... Susurluk’u özgün olduğu kadar bir gruba ve kişiye indirgemeye çalışmak hataydı. Basın bunu yaptı. Şimdi de aynı şey yapılıyor. Kişilere takılırsanız orada kalırsınız. Çerçeveye bakmanız lazım.”

Bugün de devamlı “kişiler” üzerinden ve magazinleşen “mafya-siyaset-devlet-yolsuzluk” tartışmalarını izliyoruz.

Kutlu Savaş’ın 1 Ağustos 1997 tarihli raporunda dediği gibi kamuoyu “çözüm” bekliyor:

“... (Susurluk) Bu konunun kamuoyunda yarattığı heyecan ve ilginin yanı sıra Teftiş Kurulları açısından değerlendirilmesi önem taşıyacaktır. Çünkü kamuoyunda Susurluk kazası/olayı adı altında bilinen ve tartışılan konu hukuken bir trafik kazasından ibarettir. Bu konu da yargıya intikal etmiştir ve yapılacak bir iş veya bürokratik işlem kalmamıştır. Oysa kamuoyu, siyasetçi - Yeraltı Dünyası - Kamu Kuruluşları ilişkisi ve kişisel menfaat etrafında yoğunlaşan ve büyük ölçüde para, menfaat ve güç sağlamaya dönük illegal faaliyetlerden rahatsızdır. Bu faaliyetlerin ‘terörle mücadele ve ülke menfaatleri’ olarak gösterilmesi ve bu perdenin arkasına gizlenmesi ayrı bir rahatsızlık konusudur.”

Evet… Sadettin Tantan ziyaretinden nerelere geldik?

Bir gün bana dedi ki: “Beni görünce önünü ilikleyenlerin yüzüne bak ve anla! Yüzlerindeki mahcubiyeti gör. Geceleri kafalarını yastıklarına koyduklarında uyuyamaz onlar ama halkı için mücadele edenler rahattır.”

Temiz siyaset… Panayır çakalları… - Resim : 2
Sadettin Tantan 1970’li yıllarda İstanbul’daki operasyonlara bizzat katılıyordu.

Açtım Selda Bağcan’ı ve dinlemeye başladım:

Ben hoca değilim muska yazmadım

Ben hacı değilim Arap gezmedim

Kuvvetliyi sevip (tutup) zayıf ezmedim

Namussuza boyun büktüm (eğdim) ise yuh

Ne demek efendim bey ve amele

Fakir soymak yakışır mı kemale

Rüşveti hak bilip her dak(i)ka hile

Yapıp yapıp kafa çektim ise yuh

(Yapıp yapıp inkar ettiysem yuh)