Haluk Bilginer’in yıllar önce “Türk sineması” yerine “Türkiye sineması” demesi yeniden gündeme taşındı…
Mustafa Altıoklar; yaratıcı kadrosu Kürtlerden oluşan bir filmi kimin hangi hakla “Türk filmi” diye adlandıracağını sordu...
Fatih Altaylı ise Bilginer’i “kuyuya taş atan deli” alegorisiyle tanımladı…
Altıoklar’a da “aptal” demeden Bilginer’e verdiği desteğinin “aptalca” olduğunu ima etti…
Yaşar Kemal’in Kürt kimliğini ve Türkçe yazarlığını birlikte anlattığı örneği hatırlattı... Tartışma, kelimelerden çıkıp kişilere yönelen hakaretlere dönüştü...
***
Oysa burada laboratuvarda ölçülüp kesin hükme bağlanacak bir olgu yok…
“Türk sineması”, yerleşik bir sanat geleneğinin adı olarak kullanılabilir...
“Türkiye sineması” da ülkedeki farklı kimliklerin katkısını görünür kılmayı amaçlayan bir tercih olabilir…
Birini seçmek, ötekini düşman ilan etmeyi gerektirmez...
İki ifade de bir aidiyet tarifidir; gerekçeleri tartışılır...
Altaylı’nın ‘Baba’ örneği meseleyi tek başına kapatmıyor...
Ama… Sanat eserinin aidiyetinin sadece sanatçının kökeniyle belirlenemeyeceğini gösteriyor...
Mario Puzo’nun, Francis Ford Coppola’nın, Al Pacino ya da Robert De Niro’nun İtalyan kökenli olması filmi kendiliğinden İtalyan sineması yapmıyor...
“Baba”, yapım ve sinema endüstrisi bakımından Amerikan filmidir...
İran sinemasının adı da yaratıcılarının “Acem” olması nedeniyle etnik kökeni sayılarak konmuyor… Dil, üretim zemini, tarih ve kültürel bağlam da hesaba katılıyor...
Bu ölçütlerin ağırlığı üzerine farklı düşünmek mümkün...
***
Ben Bilginer’in görüşünü doğru bulmak zorunda değilim…
Hatta “Türk Sineması” denilmesi hoşuma bile gider ama…
Ona destek veren, görüşüne katılan da benim gibi düşünmek zorunda değil...
Bir düşünceye katılmıyorsak sebebini anlatırız...
Sanatçıya “deli”, destekleyene “aptal” demek tartışmaya bir şey katmaz…
Sadece öfkeyi büyütür...
Sözümün özü canlarım...
Haber, olgusal iddialarıyla doğruluk ve yanlışlık üzerinden incelenir...
Fikirlerse, mutlak doğru ya da yanlış diye damgalanmak yerine, gerekçeleriyle konuşulur…
Bir fikre katılmamak, onu mutlak yanlış saymaya yetmez...
En doğru cevap, karşıdakini susturmak değil…
Ona, neden katılmadığımızı saygıyla anlatmaktır…
Yani demokrat olmak, “tahammüllü olmak” demektir…
Bizim siyasetçimizin ve halkımızın geneli, fikrî ve radikal tahammülsüz…