Dolar dün 50 lirayı gördü…
Birkaç yıldır devalüasyon çığırtkanlığı yapanlar, “biz demiştik” diye böbürlenmiş olabilirler…
Peki, gerçekten de büyük devalüasyon geliyor mu?..
Gelin bakalım o halde…
***
Merkez Bankası’nın brüt rezervleri, 162 milyar doların üzerinde…
Bunun önemli bölümü, altın ve swap…
Net rezervler ise yaklaşık 31 milyar dolar…
Bu rakamları siyasi meşrebine göre okuyanlardan kimileri, “döviz sıkıntımız yok” diyebilir…
Kimileri ise, “yarın büyük devalüasyon kaçınılmaz!” tellallığı yapabilir…
Bana göre ise tartışılması gereken Türkiye’nin devalüasyona ihtiyacı olup olmadığı değil…
Tartışılması gereken, Türkiye’nin güven veren bir ekonomi yönetimine ihtiyacı olup olmadığı...
Çünkü büyük devalüasyon; ithalâtı, üretim maliyetlerini ve enflasyonu artırır...
Bedelini yine dar gelirli öder…
***
Bence Türkiye için asıl tehlike devalüasyon yapılması ya da yapılmaması veya döviz rezervlerinin bitmesi değil…
Türkiye için asıl tehlike insanların Türk lirasına ve…
Ekonomi yönetimine olan güvenlerinin tükenmesidir…
Çünkü… Rezervler, kuru, döviz satışıyla bir süre savunabilir...
Güven ise dövize yönelik talebin kendisini azaltabilir...
Cevabını bulmamız gereken soru…
Peki: Merkez Bankası’nın elinde milyarlarca dolarlık altın ve döviz rezervi varken…
Vatandaş neden hâlâ birikimini, dolarda ve altında tutmayı tercih ediyor?..
Bence bu sorunun cevabı, Türkiye’nin gelecekte büyük bir devalüasyon yaşayıp yaşamayacağından bile daha önemli…
O halde şimdi de bu soruya cevap arayalım…
Vatandaş neden hâlâ, Türk lirasından kaçıp dolara, altına sığınıyor?..
***
Cevap veriyorum:
Çünkü ekonomide asıl rezerv, kasadaki altın ya da döviz değil…
Vatandaşın devlete (iktidara, ekonomi yönetimine) duyduğu güvendir...
İnsanlar sadece dolar yükselecek diye döviz almıyor…
Yarın ne olacağını bilemedikleri…
Birikimlerinin enflasyon karşısında erimesinden korktukları için alıyorlar...
Sözümün özü canlarım...
Merkez Bankası döviz satarak kuru bir süre savunabilir ama…
Güvenin yolu bağımsız kurumlardan…
Öngörülebilir ekonomi politikalarından ve…
Hukukun üstünlüğü ilkesine sadakatten geçer…
***
Bir ülkenin parası, sadece Merkez Bankası’nın rezervleriyle değil…
O ülkenin kurumlarına duyulan güvenle de değer kazanır…
Ancak unutmayalım ki: vatandaşın, cebindeki millî parasına güvenmediği bir ülkede…
Merkez Bankası’nın kasasındaki dolarlar tek başına güvence olamaz…
Çünkü döviz satarak güveni satın alamazsınız...
