Bugün 10 Kasım…
Bir imparatorluk kalıntısından saygın bir devlet, özgür, bağımsız, onurlu bir millet yaratan ve “altın tepsi” içinde bizlere armağan eden Büyük Devrimcinin sonsuzluğa karıştığı gün!
Sizlere yıllar önce aramızdan ayrılan büyük bir gazetecinin kaleminden, Atatürk’ün ölümü sonrası nerelere nasıl sürüklendiğimizi anlatacağım… Önce aşağıdaki dizelere odaklanalım:
“Fazla geldiyse size hürriyet, cumhuriyet…/ Özlemini çekiyorsanız/ Saltanatın, sultanın…/ Hâlâ önemini anlamadıysanız/ Millet olmanın…/ Kul olun, ümmet kalın/ Fetvasını bekleyin şeyhülislamın/ Unutun tüm dediklerimi/ Rahat bırakın beni…” (*)
Şiirin son dizelerine bir kez daha hüzünle göz gezdirdikten sonra, su içercesine okuduğum kitabın kapağını kapattım… Sonra yazarını düşündüm… 87 yaşında onurlu, cesur bir yaşamın ardından aramızdan ayrıldı… Cumhuriyeti adım adım yaşayarak izlemiş, yaşadıklarını halkına anlatmak için kıyasıya çabalamış bir aydın… Kalemini eğip bükmeden, egemenler karşısında asla eğilmeden 68 yıl savaşmış bir gazeteciydi…
Her biri bu yaşamdan süzülmüş, derslerle dolu 30’u aşkın kitap…
O gazetecinin adı Cüneyt Arcayürek’ti… 11 yıl önce sonsuzluğa karıştı…
- Yazdığı kitabın adıydı “Atatürk’ten Sonra Bugünlere Nasıl Geldik?”
Arcayürek, kitabında, o müthiş devrim sürecinden sonra 1940’lardan başlayarak bugünlere, karanlığın en koyusunun eşiğine nasıl geldiğimizi son derece yalın bir dille anlatıyordu…
Cumhuriyetin ilan edildiği tarihten yalnızca beş yaş küçük gazetecinin şu sözleri bence kitabın ruhunu olanca netliğiyle ortaya koyuyordu:
- Bu kitap, Atatürk’ten bu yana bugünleri hazırlayanlara ve olaylara topluca bakan, ülkemizin Atatürk’ün bin bir emekle kurduğu laik Cumhuriyet’ten, onun aydınlık çağından ve reformlarından koparılışını izleyen bir gazetecinin geçmişten bugüne uzanan ufuk turudur… Atatürk’le doğan, Atatürk’le yaşayan, bugünleri içi kan ağlayarak izleyen bir gazetecinin anı defteri de diyebilirsiniz…
Aydınlıktan karanlığa!
Kitap, Arcayürek’in Cumhuriyetin nasıl doğduğunu titizlikle araştırdığı, sonrasında ise bire bir tanıklık ettiği, yaşadığı, izlediği, yazdığı olaylarla karşıdevrimin başlangıcından bugünlere nasıl ulaştığımızı bölümler halinde önümüze koyuyordu… Büyük devrimciden verdiği örneklerle nereden nereye devrildiğimizi de gözümüze sokuyordu doğal olarak:
- 1924 yılının ilkbahar aylarıydı. Yani Cumhuriyet’in ilanının üzerinden henüz 6 ay geçmişti. Pasinler’de deprem olmuş, birçok ev yıkılmıştı. Mustafa Kemal, durumu yerinde görmek için Pasinler’e gelmişti… Halkın içinden bir köylüyü çağırdı: ‘Depremden çok zarar gördün mü baba?’ diye sordu… İhtiyar şaşırdı. Kollarını göğsüne bağladı, boynunu büktü, bir şeyler söylemek istedi. Gazi Paşa, ihtiyarın durakladığını görünce tekrar sordu: ‘Hükümet sana kaç para verse zararını karşılayabilirsin?’ İhtiyar boynu bükük ‘Valle Padişeh bilir’ dedi. Gazi Paşa gülümsedi… Yumuşak bir sesle: ‘Baba, padişah yok! Onları siz kaldırmadınız mı? Söyle bakalım zararın ne?’ İhtiyar yineledi sözünü: ‘Padişeh bilir.’ Bu yanıt karşısında Gazi Paşa’nın yüz çizgileri aniden değişti. Kaşlarını çattı ve kaymakama döndü. ‘Siz daha devrimi yaymamışsınız’ dedi… Kaymakam dondu kaldı… Genç tahrirat kâtibi öne atıldı ve ‘Köylere tamim ettik (genelge gönderdik)’ dedi. Gazi Paşa’nın yüzü daha ziyade karıştı. Kaşlarını yukarı kaldırdı: ‘Oğlum’ dedi, ‘Tamimle devrim olmaz!’...”
Cumhuriyeti koruma kollama vaktidir!
Yalnız başına bu örnek bile büyük devrimciyle ölümünden sonra iktidara gelenleri büyük bir uçurumla birbirinden ayırmıyor mu?..
Üzerine ölü toprağı serpilmiş toplumlar bazen hiç umulmadık şekilde içine düştükleri tutsaklık ve haysiyetsizlik kâbusundan silkinenerek şahlanırlar…
Toplumların bu şahlanışında öncü konumundaki namuslu aydınların ve onların eserlerinin payı azımsanmayacak öneme sahiptir. Cüneyt Arcayürek bu kitabıyla işte bu görevi yerine getirmişti. Sıra artık bu ülkenin çağdaş, aydınlık yığınlarında… Cumhuriyeti koruma, kollama vaktidir…
- Bu toplum, bu dizelere layık olmamalıdır!
Büyük Devrimci Mustafa Kemal Atatürk’ü 88 yıl sonra aynı yürek acısı, aynı sevgi, aynı özlem ve minnetle selamlıyorum…
* Süleyman Aydın: Yıkın Heykellerimi
