Bilim insanları, Nikaragua'nın batısındaki Masaya Yanardağı'nın altında iki aktif magma odası bulunduğunu tespit etti. Bulgular, hem sık sık gaz salımı yapan hem de geçmişte büyük patlayıcı püskürmelere sahne olan yanardağın iç yapısına ilişkin önemli ipuçları sunuyor.
Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmada, 2018-2024 yılları arasında toplanan uydu radar verileri incelenerek yanardağ çevresindeki yer hareketleri analiz edildi. Çalışma, Masaya'nın altında birbirinden bağımsız hareket eden iki magma rezervuarı bulunduğunu ortaya koydu.
Masaya, lavların genellikle yavaş ve akışkan şekilde yüzeye çıktığı bazaltik kalkan yanardağları sınıfında yer alıyor. Ancak araştırmacılar, geçmişte en az dört büyük Plinius tipi patlamaya yol açan bu yanardağın zaman zaman son derece şiddetli püskürmeler de gerçekleştirebildiğine dikkat çekiyor.
Araştırmaya göre, Santiago Krateri'nin kuzeyindeki zemin 2018'den 2022 ortasına kadar hafifçe çökerken, 2022-2024 döneminde yeniden yükseldi. Krater çevresindeki alan ise çalışma süresi boyunca sürekli çökmeye devam etti. Bu farklı hareketlerin, iki ayrı magma odasının varlığıyla açıklanabileceği belirtildi.
Başkent Managua'nın yaklaşık 20 kilometre güneydoğusunda bulunan Masaya Yanardağı'nın çevresinde yaklaşık 2 milyon kişi yaşıyor. Araştırmacılar, yanardağın sürekli yaydığı kükürt dioksit gazının çevredeki hava kalitesini sık sık Dünya Sağlık Örgütü'nün sınırlarının üzerine çıkardığını ve bunun önemli bir halk sağlığı riski oluşturduğunu vurguluyor.
Masaya'nın son büyük lav akışı 1772 yılında gerçekleşirken, yaklaşık 6 bin 500 yıl önce meydana gelen dev patlamanın ise son 10 bin yılın en büyük volkanik olaylarından biri olduğu düşünülüyor.
Araştırmacılar, Masaya'nın davranışlarının daha iyi anlaşılmasının yalnızca bu yanardağ için değil, benzer yapıya sahip diğer aktif volkanların izlenmesi ve olası tehlikelerin önceden tahmin edilmesi açısından da önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
