ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES
Yüksek enflasyon, artan maliyetler, finansmana ulaşımda yaşanan sıkıntılar sanayici ve ihracatçının sorunlarını büyütüyor. Üç yılı aşkın süredir uygulanan ekonomi politikasının enflasyonu düşürmede yetersiz kaldığını dile getiren iş insanlarına göre, enflasyon yerine sanayici kan kaybediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, konkordato ve iflasların arttığını, bunun üç yıldır uygulanan programın etkileri olduğunu söyledi. Gültepe sanayicinin ve ihracatçının yaşadığı sorunlarla ilgili NEFES’e şu değerlendirmeleri yaptı:
n Bugün biraz rahatsız olan yarın daha fazla rahatsız oluyor, öbür gün daha fazla. Bunu bir hastalık gibi düşünmek gerekiyor. İlk gün grip oluyorsun, gripten sonra başka organlara bulaşıyor, bulaştıkça onu tedavi edecek ilaç olmuyor. Dolayısıyla bu sefer hasta komaya giriyor. İyileştirecek politikalar olmadığı için otomatik olarak sanayi bu kapsamda rahatsızlanıyor. Umarız bu hastalık süreci, konkordatolar ve iflaslar artmaz.
n Konkordatoda önce finansal durumu zayıf olanlar zora giriyor. İyileşmezse bu büyüklere yansıyor. Yüksek faiz yüzünden firma para kazanamıyor ve konkordatoya gidiyor.
n Konkordato ve iflaslarda 2024-2025 rakamları yüksek. Normalde 400-500 olan konkordato sayıları 2 bin 500’ü aştı. Bu şekilde giderse yine o rakamlar yakalanır.
EN ZAYIFI HAZIR GİYİM
- İlk kez ihracat yapan firma sayısı yarı yarıya düştü. Eskiden ilk kez ihracat yapan firma sayısı 1.800 ile 2 bin arasındayken şu anda 900 ile 1.100 arasına geriledi. İhracatta fiyat tutturma sorunu olduğu için oyuna yeni oyuncular giremiyor.
- Şu anda ABD’de firmalar yüzde 3-4 faiz ile kredi kullanıyor onlar bile yüksek diyor. Paraya uygun ve ucuz şartlarda ulaşmanız lazım.
- Erken sanayisizleşmede en önce emek yoğun sektörler etkileniyor. Hazır giyim, tekstil, mobilya, deri, inşaat sektörü en fazla etkilenen sektörler. Arkadan makine sektörü ve KOBİ’ler geliyor. Otomotiv yan sanayileri yavaş yavaş geliyor. Bu bir süre ve o süreçten herkes kademe kademe etkilenir.
- Eskiden alınan krediler amacı dışında kullanıldı demek, bunu sürekli gündeme getirmek doğru değil. Gerçek sorunu örtbas etmektir. Şu anda mevcut duruma bakmak lazım. Krediyi nereye gittiği çok rahatlıkla tespit edilebiliyor. Biz diyoruz ki zaten krediyi boşa vermeyin. Krediyi hammadde alımına, işçilik ödemesine, borcu varsa onu kapatmasına verin. Kredi daha fazla takip edilsin.
Ekonomi programı tıkandı
TİM Başkanı Mustafa Gültepe, enflasyon uzun zamandır yüzde 30’lar seviyesinde döndüğünü vurgulayarak, “Enflasyonun daha hızlı inmesi lazım. Orada verilen mücadele sanayide verilen mücadeleden daha yoğun olmasına rağmen kaybeden sanayi oluyor. Sanayici kan kaybediyor” dedi. Uygulanan ekonomi programının içeriğinin değiştirilmesi gerektiğini anlatan Gültepe, “Program zor sonuç veriyor. Bir yerde tıkandı, yeterince iyi sonuçlar alınmıyor. Alınamadığı için yeni bir şeylerin takviye edilmesi lazım” dedi.
