Hindistan’ın, yurt dışında yaşayan vatandaşlarının tasarruflarını ülkeye çekmek amacıyla başlattığı uygulama, beklenenden daha güçlü döviz girişleri sağladı.

İngiliz Financial Times gazetesinin haberine göre, Hindistan Merkez Bankası (RBI), hafta sonunda yaptığı açıklamada, haziranda başlatılan kampanyadan bu yana ülkeye 40,8 milyar dolar getirildiğini bildirdi.

Hindistan’ın yurt dışındaki vatandaşlarından döviz kaynağı sağlamaya yönelik söz konusu yönteme 1990’dan bu yana yalnızca 5 kez başvuruldu.

Dünyanın en kalabalık ülkesi olan ve Körfez bölgesinden büyük miktarda petrol ithal eden Hindistan, İran’daki savaşın etkisiyle enerji maliyetlerinde yaşanan sert yükselişle mücadele ediyor.

Hindistan rupisi yılbaşından bu yana dolar karşısında yüzde 6 değer kaybederek Asya’nın en kötü performans gösteren para birimleri arasında yer aldı. Ülkenin ödemeler dengesinin de üst üste üçüncü mali yılda açık vermesi bekleniyor.

BANKALARDAN DİASPORAYA ÖZEL FAİZ VE KREDİ

Ekonomistler, Hindistan Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman’ın geçen ay kamu bankalarından yurt dışında yaşayan Hint vatandaşlarına yönelik çalışmalarını yoğunlaştırmalarını istemesinin ardından sağlanan girişlerin beklentileri aştığını belirtti.

Bankalar, yurt dışında yaşayan Hint vatandaşlarının mevduatlarına avantajlı faiz oranları sunarken, yatırılan nakit karşılığında ilave borçlanma olanağı da sağladı.

Bank of Baroda Başekonomisti Madan Sabnavis, rakamın tahminlerin çok üzerinde olduğunu belirterek, toplam girişin eylül ayına kadar 60 milyar dolara yaklaşabileceğini ifade etti.

Bu tutarın Hindistan’ın mevcut döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 10’una karşılık geleceğini kaydeden Sabnavis, bazı bankaların başlangıçtaki mevduat tutarının 19 katına kadar finansman sunduğunu bildirdi.

Sabnavis, yüksek rakamların, sağlanan kaldıraç imkanının yanı sıra bankaların sunduğu cazip faiz oranlarından kaynaklandığını belirtti.

RBI POLİTİKA FAİZİNİ YÜZDE 5,25’TE TUTTU

Döviz girişleri, yıllık enflasyonun haziranda son 18 ayın en yüksek seviyesi olan yüzde 4,4’e çıkmasına rağmen politika faizini çarşamba günü yüzde 5,25’te sabit tutan RBI’a daha geniş bir hareket alanı sağladı.

Haziran ayındaki enflasyon artışında hükümetin perakende akaryakıt fiyatlarını yükseltmesi etkili oldu.

RBI Başkanı Sanjay Malhotra, Mumbai’de düzenlenen basın toplantısında, diasporadan sağlanan döviz girişlerinin güçlü olduğunu ancak bankanın bu konuda belirlenmiş bir hedefinin bulunmadığını söyledi.

Malhotra, gelecek dönemde de sağlıklı düzeyde döviz girişi beklediklerini ifade etti.

UYGULAMA EYLÜL SONUNA KADAR DEVAM EDECEK

Diasporadan sağlanan kaynağın büyük bölümü, RBI’ın döviz cinsinden yerleşik olmayan vatandaş mevduatı programı üzerinden ülkeye getirildi.

Eylül sonuna kadar devam edecek program kapsamında kur riskinden korunma maliyetini RBI üstleniyor. Böylece bankalar, yurt dışında yaşayan Hint vatandaşlarına sundukları faiz oranlarını yükseltebiliyor.

Ayrıca dış ticari borçlanma ve yurt dışı döviz kredilerine yönelik takas imkanları aracılığıyla 4 milyar doların üzerinde kaynak sağlandı. Bu uygulamalardan 2026 sonuna kadar yararlanılabilecek.

DİASPORA KAYNAKLARINA İLK KEZ 1991’DE BAŞVURULDU

Hindistan Merkez Bankası, daha önce de ekonominin kırılgan olduğu dönemlerde yurt dışında yaşayan vatandaşlardan kaynak sağlama yöntemini kullandı.

Bu yönteme ilk kez 1991’de, Hindistan’ın en ciddi ödemeler dengesi krizini yaşadığı dönemde başvuruldu. Söz konusu kriz, hükümetin korumacı ekonomik yapıyı dışa açmasına yol açan süreci başlatmıştı.

Uygulama son olarak 2013’te, ABD Merkez Bankasının para politikasını sıkılaştıracağı beklentisiyle gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışlarının yaşandığı “tahvil şoku” döneminde kullanıldı. Hindistan bu dönemde yaklaşık 34 milyar dolar kaynak sağlamıştı.

DİASPORA NÜFUSU 37 MİLYONA ULAŞTI

Nomura’nın Hindistan ve Japonya hariç Asya Başekonomisti Sonal Varma, uygulamanın başarısında Hindistan diasporasının büyüklüğünün etkili olduğunu belirtti.

Yurt dışında yaşayan Hint vatandaşlarının sayısı 2013’ten bu yana yüzde 70 artarak 37 milyona ulaştı.

Varma, Hindistan’ın artık kaynak sağlayabileceği daha büyük bir servet havuzuna sahip olduğunu ifade ederek, program kapsamında ülkeye getirilen tutarın 90 milyar dolara kadar çıkabileceğini tahmin etti.

DÖVİZ REZERVLERİNDE AYNI ÖLÇÜDE ARTIŞ GÖRÜLMEDİ

Diasporadan sağlanan döviz girişleri, Hindistan’ın döviz rezervlerine aynı oranda yansımadı.

Bazı ekonomistler ve piyasa işlemcileri, RBI’ın ülkeye getirilen kaynağın bir bölümünü rupiyi savunmak ve haziranda 100 milyar doları aşan vadeli kısa dolar pozisyonunu azaltmak için kullanmış olabileceğini belirtti.

ABD ve İsrail’in şubat sonunda İran’a yönelik saldırılarından bu yana Hindistan’ın döviz rezervleri net 46 milyar dolar azaldı.

Ülkenin döviz rezervleri, açıklanan son verilere göre 24 Temmuz itibarıyla 682 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Rezervler, ABD Başkanı Donald Trump’ın haziran ortasında Tahran ile kırılgan bir mutabakat zaptı açıklandığını duyurmasının ardından yaklaşık 10 milyar dolar artmıştı. Ancak söz konusu mutabakat geçen ay bozulmuştu.

“ASIL SINAV REZERVLERİN İSTİKRARA KAVUŞMASI OLACAK”

Pantheon Economics Gelişmekte Olan Asya Başekonomisti Miguel Chanco, rupinin hazirandan bu yana büyük ölçüde yatay seyretmesine rağmen RBI’ın diaspora programının başarısı konusunda kesin bir sonuca varmak için erken olduğunu belirtti.

Chanco, programın ABD ile İran arasındaki mutabakat zaptının sonuçlandırıldığı döneme denk gelmesinin Hindistan açısından avantaj sağladığını ifade etti.

Bu gelişmenin petrol fiyatlarının sert şekilde düşmesine ve Hindistan’ın ödemeler dengesi görünümünün iyileşmesine katkıda bulunduğunu belirten Chanco, uygulamanın asıl sınavının ülkenin döviz rezervlerini istikrara kavuşturup kavuşturamayacağı olduğunu kaydetti.

DOLARLAR RBI BİLANÇOSUNA KADEMELİ OLARAK AKTARILIYOR

Goldman Sachs Hindistan Başekonomisti Santanu Sengupta, cuma günü yayımladığı değerlendirmede, ülkeye getirilen dolarların belirli bir gecikmeyle RBI bilançosuna alındığını ve piyasada rupi likiditesinin kademeli olarak oluşturulduğunu bildirdi.

Sengupta, geçen ay yayımladığı başka bir değerlendirmede ise sağlanan dolarların spot döviz piyasasına sunulmasının beklenmediğini, bu nedenle rupinin spot kuruna doğrudan etkide bulunmayacağını ifade etmişti.

Nomura Başekonomisti Varma da kısa vadeli girişlerin Hindistan’ın yapısal ödemeler dengesi sorunlarını çözmeyeceğini ancak RBI’a zaman ve hareket alanı kazandırdığını belirtti.

Programın uygulanmaması halinde rupi üzerindeki baskının çok daha güçlü olabileceğini ifade eden Varma, bu dönemin sermaye akımlarının daha oynak, petrol fiyatlarının ise sert dalgalanmalara açık olduğu yeni koşullara karşı orta vadeli bir strateji geliştirmek için kullanılması gerektiğini kaydetti.