Peynirli cips paketleri açıldığında ortaya çıkan keskin kokunun ayak kokusuna benzemesi tesadüf değil. Bilim insanlarına göre bu benzerliğin arkasında, peynir ve insan derisinde bulunan bakterilerin ürettiği ortak kimyasal bileşikler var.

Parmesan, Limburger ve Munster gibi keskin kokulu peynirlerle terli ayakların benzer kokmasının temel nedenlerinden biri, butirik asit adı verilen kimyasal madde.

McGill Üniversitesi Bilim ve Toplum Ofisi'nden kimyager Joe Schwarcz'a göre butirik asit, hem ayak kokusunda hem kusmukta hem de parmesan peynirinde bulunuyor. Keskin kokusuyla bilinen bu madde, bazı koku bombalarının yapımında da kullanılıyor.

TEREYAĞINDAN GELEN KESKİN KOKU

Butirik asit, tereyağının bozulması sırasında da ortaya çıkıyor. Fransız kimyager Michel Eugène Chevreul, 1817 yılında tereyağından elde ettiği bu maddeye, kökeni Antik Yunancada tereyağı anlamına gelen sözcüğe dayanan bir isim verdi.

Buzdolabındaki bazı kötü kokuların nedeni de benzer uçucu yağ asitleri. Karbonat, butirik asitle tepkimeye girerek daha az uçucu bir tuz oluşturabiliyor. Bu nedenle buzdolabına karbonat koymak, bazı kötü kokuların azalmasına yardımcı oluyor.

AYAKTA VE PEYNİRDE AYNI BAKTERİLER BULUNUYOR

Koku benzerliğinin bir diğer nedeni ise bakteriler. Munster, Limburger ve Port-du-Salut gibi peynirlerin olgunlaşmasında rol oynayan Brevibacterium cinsi bakteriler, insan derisinde de bulunuyor.

Bu bakteriler, ölü deri hücrelerini parçalayarak peynir kokusunu andıran kimyasal bileşikler üretiyor.

Deride yaşayan Staphylococcus epidermidis bakterisi de keskin ve peynirimsi kokusuyla bilinen izovalerik asidin oluşumunda rol oynuyor. Propionibacterium grubundaki bakteriler ise terdeki bazı maddeleri parçalayarak ekşi kokulu propanoik asit üretebiliyor.

BBC Science Focus'un aktardığına göre, ayak kokusu bu bakterilerin oluşturduğu farklı kimyasal bileşiklerin birleşmesiyle ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla peynirli cipsin kokusunun ayak kokusunu hatırlatmasının bilimsel bir açıklaması var: Her iki kokunun oluşumunda da benzer bakteriler ve aynı tür kimyasal maddeler rol oynuyor.