Türkiye siyasetinde son haftalarda yaşanan gelişmeler kamuoyu araştırmalarına da yansıdı.

Temmuz ve ağustos aylarında açıklanan anketler, özellikle CHP’de yaşanan ayrışma ve Özgür Özel liderliğinde YENİ Parti’nin ortaya çıkmasının ardından seçmen tercihlerinde önemli hareketlilik yaşandığını gösterdi.

Araştırma şirketlerinin kullandığı yöntem, örneklem ve soru biçimleri birbirinden farklı olduğu için sonuçların doğrudan karşılaştırılması sınırlı olsa da son çalışmaların ortak noktası, yarışın ağırlıklı olarak AKP ile YENİ Parti arasında şekillenmesi oldu.

Bazı araştırmalar YENİ Parti’yi ilk sıraya taşırken, bazı şirketlerin anketlerinde AK Parti liderliğini korudu.

SONAR’IN SON ANKETİNDE YENİ PARTİ BİRİNCİ

Ağustos ayının ilk haftasında kamuoyuna açıklanan SONAR Araştırma anketinde, kararsız seçmenler dağıtıldıktan sonra YENİ Parti yüzde 34,3 ile ilk sırada yer aldı.

AKP’nin oy oranı yüzde 30,2 olarak ölçülürken, CHP yüzde 5 seviyesinde kaldı.

Kararsızlar dağıtılmadan önce ise YENİ Parti yüzde 24,1, AKP yüzde 21,2 destek aldı.

SONAR’ın araştırmasında seçmenlere erken seçime ilişkin görüşleri de soruldu. Katılımcıların yüzde 59,4’ü erken genel seçim yapılması gerektiğini belirtirken, yüzde 32,9’u buna karşı çıktı.

Açık uçlu cumhurbaşkanlığı tercihi sorusunda ise Recep Tayyip Erdoğan yüzde 27,4 ile ilk sırada yer aldı. Erdoğan’ı yüzde 11,4 ile Ekrem İmamoğlu, yüzde 11 ile Özgür Özel ve yüzde 10,2 ile Mansur Yavaş izledi.

RAWEST’TE YENİ PARTİ 7,8 PUAN ÖNDE

Temmuz ayında YENİ Parti açısından en yüksek sonuçlardan biri Rawest Araştırma’nın çalışmasında ortaya çıktı.

Rawest’in 3-10 Temmuz arasında Türkiye genelinde 20 ilde 1985 kişiyle gerçekleştirdiği araştırmada, Özgür Özel’in yeni bir parti kurduğu senaryo seçmenlere soruldu.

Kararsızlar ve oy kullanmayacağını söyleyenler dağıtıldıktan sonra Özel’in partisinin oy oranı yüzde 35,6 olarak hesaplandı. AKP yüzde 27,8 ile ikinci sırada yer alırken iki parti arasındaki fark 7,8 puana ulaştı.

Aynı senaryoda DEM Parti yüzde 8,7, MHP yüzde 7,6, Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP yüzde 5,1 ve İYİ Parti yüzde 4,7 olarak ölçüldü.

Araştırmada yeni partiye yönelik oy geçişleri de incelendi. Ankete göre 2023’te CHP’ye oy verenlerin yüzde 69’u yeni partiyi destekleyebileceğini belirtirken bu oran İYİ Parti seçmeninde yüzde 39, DEM Parti seçmeninde yüzde 20, MHP seçmeninde yüzde 18 ve AKP seçmeninde yüzde 9 oldu.

KONSENSÜS’TE DE YENİ PARTİ ZİRVEDE

Konsensüs Araştırma’nın 4-18 Temmuz tarihleri arasında 81 il, 87 seçim çevresi ve 402 ilçede 1012 kişiyle gerçekleştirdiği çalışmada da yeni parti senaryosu ilk sırada çıktı.

Katılımcılara Özgür Özel ve arkadaşlarının kurduğu bir parti ile CHP’nin Kemal Kılıçdaroğlu liderliğinde seçime girdiği varsayımı soruldu.

Bu senaryoda YENİ Parti yüzde 35,2 ile birinci, AKP yüzde 31,4 ile ikinci oldu.

CHP’nin oy oranı yüzde 12,2 olarak ölçülürken, DEM Parti yüzde 6,9, MHP yüzde 4,6 ve İYİ Parti yüzde 3,4 destek aldı.

AREA’DA AKP AÇIK ARA ÖNDE

AREA Araştırma’nın sonuçları ise farklı bir tablo ortaya koydu.

11-15 Temmuz tarihleri arasında 81 ilin 183 ilçesinde 2 bin 30 kişiyle bilgisayar destekli telefon görüşmesi yöntemiyle yapılan araştırmada, kararsızlar dağıtıldıktan sonra AKP yüzde 34,2 ile ilk sıraya yerleşti.

Ankette seçenek olarak sunulan “Özgür Özel’in kuracağı parti” yüzde 19,4 ile ikinci, CHP ise yüzde 11,8 ile üçüncü oldu.

DEM Parti yüzde 8,7, MHP yüzde 8,1 ve İYİ Parti yüzde 6 destek aldı. Araştırmanın hata payı yüzde 95 güven düzeyinde artı-eksi 2,18 puan olarak açıklandı.

Kararsızlar dağıtılmadan önce AKP’nin oyu yüzde 29,1, yeni partinin yüzde 16,5 ve CHP’nin yüzde 10 olarak ölçüldü. Kararsız veya herhangi bir partiye oy vermeyeceğini söyleyenlerin oranı yüzde 15 oldu.

ASAL’DA AKP YÜZDE 32,5, YENİ PARTİ YÜZDE 22,6

ASAL Araştırma’nın temmuz çalışmasında da AKP ilk sırada yer aldı.

2 bin 16 kişinin katıldığı araştırmada kararsızlar, oy kullanmayacağını söyleyenler ve yanıt vermeyenler oransal olarak dağıtıldıktan sonra AKP’nin oy oranı yüzde 32,5 olarak hesaplandı.

Özgür Özel’in kuracağı parti yüzde 22,6 ile ikinci sırada bulunurken CHP yüzde 10,2’de kaldı.

Ankette DEM Parti yüzde 9,5, MHP yüzde 8, İYİ Parti yüzde 4,5, Zafer Partisi yüzde 3,2, Anahtar Parti yüzde 2,8 ve Yeniden Refah Partisi yüzde 2,5 olarak ölçüldü.

ANKET ŞİRKETLERİ ARASINDA MAKAS BÜYÜK

Temmuz ve ağustos araştırmaları birlikte değerlendirildiğinde anket şirketleri arasında özellikle YENİ Parti’nin oy oranında geniş bir fark ortaya çıkıyor.

İncelenen çalışmalarda YENİ Parti için ölçülen destek yüzde 19,4 ile yüzde 35,6 arasında değişirken, AKP yüzde 27,8 ile yüzde 34,2 arasında sonuç aldı. CHP’nin oy oranı ise aynı araştırmalarda yüzde 5 ile yüzde 12,2 arasında ölçüldü.

Bu farkta araştırmaların saha tarihlerinin, örneklem yapılarının ve soru biçimlerinin farklı olması önem taşıyor. Temmuz ayının ilk yarısındaki çalışmaların bir bölümünde seçmenlere henüz kurulmamış bir “Özgür Özel’in yeni partisi” senaryosu sorulurken, ağustos başındaki SONAR araştırması YENİ Parti’nin kuruluşunun ardından gerçekleştirilen siyasi tabloyu ölçüyor.

Buna karşın araştırmaların önemli bölümündeki ortak eğilim, Özgür Özel liderliğindeki yeni siyasi oluşumun kısa sürede yüksek seçmen desteğine ulaşması ve CHP’nin desteğinin belirgin biçimde gerilemesi oldu. AKP ise araştırma şirketine göre değişmekle birlikte yaklaşık yüzde 30 bandındaki desteğini koruyarak zirve yarışının diğer güçlü tarafı olarak ölçülüyor.